Psychische klachten onder werknemers komen veel voor en leiden vaak tot langdurig ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Tijdig hervatten van werkzaamheden is van belang om langdurige uitval te voorkómen. Toch kan het in de praktijk moeilijk zijn om verzuimende werknemers met psychische klachten het werk snel te laten hervatten. De vraag is welke factoren in de werksituatie werkhervatting belemmeren bij werknemers die verzuimen vanwege psychische klachten. En welke strategieën hanteren bedrijfsartsen om met deze belemmerende factoren om te gaan? Om op deze vragen een antwoord te vinden heeft TNO persoonlijke interviews gehouden met 25 bedrijfsartsen, als vervolg op eerder gehouden groepsinterviews. Eerder onderzoek naar werkhervatting was veelal gericht op de invloed van persoonsgebonden factoren.

Rol werk, organisatie en branche

Bedrijfsartsen noemen vele werkkenmerken die een belemmering kunnen vormen voor werkhervatting na verzuim wegens psychische klachten. Het gaat om knelpunten op het niveau van de functie van de werknemer, de organisatie en de branche. Voorbeelden van functiekenmerken die werkhervatting bemoeilijken zijn: gebrek aan regelmogelijkheden, werken volgens onregelmatige diensten, functies met contacten met mensen, denk- of specialistische functies, detachering of het hebben van een leidinggevende functie. Op het niveau van de organisatie vervult de direct leidinggevende volgens bedrijfsartsen een sleutelrol in het proces van werkhervatting: onvoldoende begeleiding, een negatieve houding, gebrek aan steun of onvoldoende kennis over psychische klachten in relatie tot werkhervatting bemoeilijken werkhervatting. Per branche bestaan er door het type functies en dienstroosters, de arbeidsomstandigheden of de heersende bedrijfscultuur soms specifieke belemmeringen.

Handvatten

Bedrijfsartsen hanteren allerlei strategieën om met de genoemde belemmeringen om te gaan. Psychische klachten gaan altijd gepaard met beperkingen waardoor werkaanpassingen noodzakelijk zijn. Snelle werkhervatting helpt om klachten te verminderen en vindt bij voorkeur plaats in de eigen functie. Volgens bedrijfsartsen is het bij lagere functies vaak lastiger om het werk gedeeltelijk te hervatten.
Bedrijfsartsen vinden het belangrijk dat zij niet zelf oplossingen aandragen, maar werknemer en leidinggevende faciliteren. In de praktijk worstelen zij echter soms met deze rolopvatting, ook omdat werkgevers en werknemers vaak onvoldoende de regie in handen nemen. Zo zijn er tussen bedrijfsartsen duidelijke verschillen in begeleiding.

Deze publicatie biedt bedrijfsartsen, maar ook HR-professionals en managers handvatten om verzuim wegens psychische klachten te beperken.