TNO - Kennis voor zaken
17 januari 2009

File sharing per saldo positieve economische effecten

De economische effecten van file sharing op de Nederlandse welvaart op de korte en de lange termijn zijn per saldo positief. Consumenten krijgen als gevolg van file sharing toegang tot een breed scala aan cultuurproducten. Daar staat tegenover dat een daling van de omzet uit de verkoop van geluidsdragers, dvd’s en games als gevolg daarvan aannemelijk is.

Dit blijkt uit gezamenlijk onderzoek van SEO Economisch Onderzoek, het Instituut voor Informatierecht (IViR) en TNO naar de economische en culturele gevolgen van file sharing voor muziek, film en games in opdracht van de ministeries van OCW, EZ en Justitie. De analyse is uitgevoerd aan de hand van een studie van statistieken en recente wetenschappelijke literatuur, gesprekken met fervente downloaders, een representatieve enquête onder de bevolking en een aantal informatieve workshops met de sector.

Schattingen van het volume van het mondiale ongeautoriseerde downloadverkeer lopen sterk uiteen. Het gaat wereldwijd in ieder geval om vele miljarden bestanden per jaar, een substantieel deel van het internationale internetverkeer. Zo’n 4,7 miljoen Nederlandse internetgebruikers van 15 jaar en ouder hebben in de afgelopen 12 maanden wel eens onbetaald gedownload. Burgers zien het downloaden en delen van muziek, films en games als algemeen maatschappelijk aanvaard, maar weten weinig van de techniek en regelgeving die ermee te maken heeft.

Regelgeving onduidelijk

Het blijkt dat er veel onduidelijk is over de toelaatbaarheid van downloaden. Het downloaden voor eigen gebruik van auteursrechtelijk beschermde muziek en films mag. Het downloaden van games is verboden. In het geval van p2p-netwerken wordt vaak niet alleen gedownload, maar wordt materiaal, vaak automatisch, weer ter beschikking gesteld aan anderen. Dit uploaden van bestanden zonder toestemming van de rechthebbende, is als zodanig niet toegestaan.

De effecten van onbetaald downloaden op de aanschaf van betaalde content zijn moeilijk vast te stellen. Downloaden en kopen sluiten elkaar niet uit: downloaders kopen gemiddeld evenveel muziek, meer dvd’s en meer games dan mensen die nooit downloaden. Ook gaan downloaders meer naar concerten en kopen ze meer merchandise.

Per saldo welvaartswinst

Voor de muziekindustrie geldt dat gedownloade opnames niet 1-op-1 vertaald kunnen worden naar gederfde omzet. Veel consumenten die downloaden zouden de muziek niet in dezelfde hoeveelheid tegen de huidige prijzen kopen, als onbetaald downloaden niet meer mogelijk zou zijn. Ook zijn er mensen die downloaden om muziek te leren kennen en eventueel te kopen als zij bevalt.
Hoewel er dus ook positieve effecten zijn van downloaden op het koopgedrag, is een negatief effect op de omzet van de sectoren aannemelijk. Dit geldt met name voor de verkoop van geluidsdragers, vooral omdat het downloaden van muziek het meest ingeburgerd is geraakt. Daarbij treden er verschillen op tussen artiesten: bekende artiesten lijken meer schade te ondervinden, terwijl relatief onbekende artiesten zelfs kunnen profiteren wanneer het uitwisselen van bestanden hun bekendheid vergroot.. Voor de maatschappij als geheel staat tegenover dit omzetverlies van de sector de baten van de grote groep downloaders die anders nooit tot aanschaf zou zijn overgegaan. Per saldo is er een aanzienlijke welvaartswinst.

Opkomst Nieuwe businessmodellen

De muziek- en filmindustrie staan voor de uitdaging hun aanbod te matchen met de veranderde consumentenvraag. Nieuwe businessmodellen zijn in opkomst. In de muziekindustrie worden bewegingen gemaakt om nieuwe revenubronnen aan te boren (concerten, merchandise en sponsoring). Er is een plaats voor muziekopnames, maar in de toekomst lijkt het niet meer mogelijk om alleen op basis van muziekopnamen een renderend bedrijf te runnen. Binnen de filmindustrie groeien de markten bioscoopbezoek en dvd-verkoop nog steeds. Dvd-verhuur is sterk gedaald. Op termijn kan dat veranderen als er sneller internet beschikbaar is. Ook hier zijn nieuwe businessmodellen belangrijk. De gamesindustrie groeit onstuimig, vooral de consolegames en hun hardware-software-content combinatie. Juist hier ligt file sharing minder op de loer dan bij bijv. PC games, waar inmiddels de omzet stagneert. Een platformgebonden officiële game heeft dermate veel voordelen dat het niet ondenkbaar is dat deze bedrijfstak de file sharing-praktijk die de muziekindustrie nu ondervindt in veel grotere mate kan afwenden of omzeilen.

Ups and downs - Economische en culturele gevolgen van file sharing voor muziek, film en games

DOWNLOADEN
Contactpersoon

Mr.Dr. A.E.H. (Annelies) Huygen
015 285 71 49
Contact opnemen

Niet gevonden wat u zocht?
Telefoon 015 269 69 00  |  wegwijzer@tno.nl