Uitreiking van de Zilverbouwwijzer aan demissionair minister Ab Klink

Hoe kan het dat de woonwensen van ouderen uit het zicht raken? Helma Luiten, betrokken adviseur en onderzoeker van TNO: ‘Er zijn veel partijen betrokken bij de bouw van woningen. Een dergelijk samenwerkingsproces brengt met zich mee dat veel goede intenties onderweg weer sneuvelen. Ouderen zitten niet steeds om de tafel om hun behoeften en woonwensen naar voren te brengen. Daarom hebben we de Zilverbouwwijzer gemaakt.’ Voordat projecteisen voor de bouwers konden worden geformuleerd, zijn de basisbehoeften van de ouderen in kaart gebracht.

Basisbehoeften

De basisbehoeften van mensen zijn: je fysiek en mentaal goed voelen, zelfredzaam zijn, je veilig voelen, sociale contacten hebben, een zinvol leven en autonomie ervaren. ‘Dit geldt uiteraard ook voor ouderen, maar voor hen is het vanwege beperkingen die ontstaan moeilijker aan alle behoeften te voldoen’, zegt Luiten. Des te meer reden om bij de bouw van woningen en het nadenken over diensten die beschikbaar moeten zijn er al bij stil te staan. De Zilverbouwwijzer helpt hierbij. Voelt iemand zich bijvoorbeeld fysiek niet goed, dan is de daaraan gekoppelde behoefte te omschrijven als ‘zich goed in de woning kunnen voortbewegen en er hulpmiddelen voor kunnen krijgen.’ Dit is in de Zilverbouwwijzer vertaald in bouweisen zoals het aanwezig zijn van trappen of drempels en het beschikbaar zijn van ruimtes die groot genoeg moeten zijn voor hulpverleners om hulp te bieden. Daarnaast moet zorg bijvoorbeeld binnen korte tijd aanwezig zijn en moeten maaltijden aan huis kunnen worden bezorgd. Alle basisbehoeften worden in de Zilverbouwwijzer op deze manier doorlopen.

Funda voor ouderen

Bij de Zilverbouwwijzer houdt het niet op, wat TNO betreft. Marianne Groen, onderzoeker en adviseur bij TNO’s Centrum voor Zorg en Bouw: ‘Uiteindelijk willen we een soort Funda voor ouderen gaan ontwikkelen. Een plek waar ouderen hun huidige woonomgeving, hun woonwensen en hun fysieke en mentale gesteldheid in kaart brengen, op een (gemakkelijke) manier. Vervolgens rolt er een advies uit, dat aangeeft wat op dit moment voor hen de beste optie is: thuisblijven en de situatie optimaliseren, of anders? Het is wellicht mogelijk voorspellingen te doen in de trant van: uw situatie is nu zo, over vijf jaar zal het waarschijnlijk weer anders zijn. We weten veel over hoe ziekten en beperkingen zich ontwikkelen; bepaalde beperkingen beginnen bijvoorbeeld met vaker vallen. Achterliggende gedachte is empowerment voor ouderen; ervoor zorgen dat zij zo lang mogelijk kunnen blijven beslissen over hun eigen leven. Groen: ‘Dit plan kreeg onlangs de steun van demissionair minister Klink die de Zilverbouwwijzer recentelijk uitgereikt kreeg door Maarten Verkerk voorzitter bestuur van Vita Valley.

Door de kabinetsformatie staat de boel on hold, maar we verwachten ook in de nabije toekomst politieke steun.’