Menselijk gedrag en afleiding in het verkeer

Er komt tijdens het autorijden veel informatie tegelijk op een bestuurder af. Naast het besturen van zijn auto, moet hij zijn aandacht ook richten op de weg en zijn medeweggebruikers, gespitst blijven op allerlei onverwachte situaties en blijven letten op voor hem belangrijke route-informatie. Dan zijn er tegenwoordig steeds meer systemen in de auto zelf die om zijn aandacht vragen zoals een handsfree telefoon of navigatiesysteem. Mensen hebben daarbij hun eigen motieven, capaciteiten maar ook beperkingen die uiteindelijk bepalen hoe ze ermee om gaan.


TNO onderzoekt hoe dit alles het menselijk gedrag in het verkeer en daarmee de verkeersveiligheid beïnvloedt en komt met adviezen voor verbetering.

Multidisciplinaire aanpak

TNO staat een multidisciplinaire aanpak voor. Allerlei verschillende factoren bepalen immers het gedrag van weggebruikers. Naast studies naar effecten van wegontwerp, belijning of verkeersmaatregelen op het verkeersgedrag en -veiligheid, onderzoekt TNO ook de acceptatie en effectiviteit van intelligente in-voertuig systemen en modelleert het individuele rijgedrag om te komen tot een duurzaam veilig en efficiënt wegverkeer. Dit gebeurt op basis van zowel bestaande kennis als empirisch gedragsonderzoek.

Het verkeersgedragsonderzoek vraagt om specialistische teams waarin de kennis en expertise van psychologen, ingenieurs, en informatici samenkomen. Samen met geavanceerde onderzoeksfaciliteiten - zoals rijsimulatoren en geïnstrumenteerd voertuigen - staat dit borg voor innovatieve en integrale oplossingen voor verkeersveiligheid, doorstroming en comfort.

Toepassingen gedragsonderzoek

De toepassingen van onderzoek naar menselijk gedrag in het verkeer zijn, onder andere:

• Ontwerp van duurzaam veilige wegen (Self-Explaining Roads), herkenbaar, begrijpelijk en acceptabel voor de weggebruiker;
• Vormgevingsaspecten en gedragsconsequenties van dynamisch verkeersmanagement zoals versmalde rijstroken, spits- en plusstroken, dynamische maximum snelheden;
• Evaluatie van maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid op spoorwegovergangen door video-observaties en -analyses van het gedrag van voetgangers, fietsers en automobilisten;
• Invloed van openbare verlichting op werkbelasting, beleving en rijgedrag van automobilisten op zowel autosnelwegen als regionale 80 km wegen;
• Richtlijnen voor veilige en adequate bestuurdersondersteuning in de auto zoals in ontwikkeling in het EU-project AIDE en bijvoorbeeld toegepast bij de Wegen naar de Toekomst (WnT) pilot 'Wijzer op Weg';
• Adviezen over gedragsbeïnvloeding door positieve terugkoppeling van gewenst gedrag; zoals toegepast bij de WnT pilot Belonitor;