Ons werk

Wereldprimeur: pilotfabriek groene waterstof op zee

De Noordzee is de eerste plek ter wereld waar een proef op stapel staat om offshore een waterstoffabriek te bouwen. Op het olie- en gasplatform Q13a van Neptune Energy, ruim tien kilometer uit de kust van Den Haag, zal de PosHYdon installatie groene waterstof gaan produceren uit duurzame elektriciteit opgewekt door wind en zon. TNO bedacht het concept en voert het testprogramma uit. Als de proeven succesvol zijn, kan dat een reuzenstap zijn in de energietransitie en ons land tot koploper maken op dit gebied.

Alles over waterstof

Meer weten over de belangrijke rol van waterstof in de energietransitie?

meer weten
Aan het project doen naast Neptune, TNO en NexStep ook operators NAM, TAQA Energy, Total mee en EBN.

Veel goedkoper

Waterstof is een alternatief voor het gebruik van aardgas in industriële processen, die nu veel CO2-uitstoot veroorzaken. Op termijn is waterstof ook bruikbaar als brandstof voor zwaar transport over de weg, water en mogelijk zelfs door de lucht. En als energiedrager kan waterstof worden opgeslagen om op piekmomenten overbelasting van het elektriciteitsnet te voorkomen. Wind op zee wekt elektriciteit op die via electrolyse van zeewater is om te zetten in waterstof en te transporteren via bestaande gasleidingen. Transport van de waterstof gasmoleculen is veel goedkoper dan dat van elektronen via zware elektriciteitskabels vanaf windparken in de Noordzee naar het land.

Tweede leven voor platforms

Nu de bouw van windparken op zee in gestaag tempo doorgaat en ze steeds verder uit de kust komen te liggen, is het zaak te onderzoeken wat de meest robuuste en goedkope manier is om de daar opgewekte elektriciteit aan land te krijgen. Offshore wind moet op termijn onze belangrijkste duurzame energiebron zijn, nog groter dan wind op land, zon, geothermie en biomassa.

Er zijn meer vliegen in één klap te slaan: op de Noordzee staan veel platforms die aan het einde van hun levensduur zijn en moeten worden afgebroken en er liggen tal van gaspijpleidingen. Die kunnen nu een tweede leven krijgen voordat ze definitief worden opgeruimd.

Veel winnaars

Als de proef slaagt, zijn er vele winnaars. TenneT moet de elektriciteit uit wind op zee aan land brengen en hoeft dan niet te investeren in dure kabels en andere elektriciteitsinfrastructuur. Transport van waterstof kan via de bestaande leidingen. De eigenaren van de platforms hebben, nu de gaswinning op veel plekken op zee eindigt, in potentie een nieuwe businesscase. Fabrikanten van electrolysers, apparaten die water splitsen in water- en zuurstof maar die nu uitsluitend op land worden gebruikt, gaan een nieuwe generatie ontwikkelen om dat op zee te kunnen doen.

Jacqueline Vaassen van Nextep en Rene Peters van TNO nemen de Innovation of the Year Award in ontvangst tijdens het Awards of Excellence gala op 3 december 2019.

Over winnaars gesproken: recentelijk heeft het PosHYdon project de Innovation of the Year Award in ontvangst mogen nemen tijdens de Awards of Excellence, georganiseerd door de Oil & Gas Council. Het project werd daar aangekondigd als 'an exciting move that highlights the global shift toward alternative energy technologies' en 'an extremely promising new path for platform development'.

Nergens ter wereld vertoond

TNO werkt in de pilot daarom nauw samen met zowel de operators van de platforms als de fabrikanten. De omstandigheden om duurzaam waterstof te produceren op zee zijn van een heel andere orde dan op land: grote afstanden, zout water, harde wind, meer slijtage, hogere installatiekosten, duurder onderhoud. Daarentegen zijn er grote kostenvoordelen te verwachten in het transport en opslag van grootschalige windenergie. Het wordt voor beide partijen interessant deze nadelen met innovaties om te zetten in een rendabele activiteit. TNO levert kennis over sensoren en datacommunicatie om de installaties op afstand onbemenst te kunnen laten functioneren, over procestechnologie, offshore operaties, meettechniek, veiligheid en energiesystemen. Deze complexe vraagstukken zijn nog nergens ter wereld in samenhang in de praktijk beproefd. Dit project kan ook een springplank zijn naar energie eilanden op zee waar ook waterstof productie wordt gepland.

Grote milieuwinst

De proeffabriek, die in 2020 wordt gebouwd op het Neptune-platform en in 2021 operationeel moet zijn, krijgt de capaciteit van één megawatt. Ogenschijnlijk weinig, maar als de door TNO bedachte methodiek en technologie werkt, staat niets opschaling in de weg. En de winst voor het milieu is groot: elke duurzaam geproduceerde kilogram waterstof bespaart tien kilo CO2 ten opzichte van de waterstof geproduceerd uit aardgas.

Kennis

Van grijze en blauwe naar groene waterstof

Productie uit water via elektrolyse met duurzame elektriciteit van zon en wind is een CO2-vrij alternatief. Maar voor het maken van die groene waterstof zijn er nog technologische drempels te slechten.... Lees verder
Ons werk

Productie duurzame waterstof optimaliseren met elektrolyse

Waterstof die momenteel in ons land wordt geproduceerd is vooral bestemd als grondstof voor de productie van kunstmest en het ontzwavelen van brandstoffen. De huidige waterstofproductie is nu gebaseerd... Lees verder
Ons werk

Grootschalige opslag en transport waterstof

Met de sterke uitbreiding van het aantal windparken op zee het komend decennium tot een capaciteit van 11,5 gigawatt in 2030 wordt grootschalige opslag en transport van de opgewekte energie in de vorm... Lees verder
Ons werk

Waterstof als nieuwe brandstof en grondstof

De industrie gebruikt enorme hoeveelheden waterstof voor de productie van ammoniak, verschillende kunststoffen en raffinage. Maar omdat de waterstof wordt gemaakt met aardgas komt er veel CO2 vrij. Groene... Lees verder
Contact

Dr. ir. René Peters

  • Waterstof
  • Gas
  • LNG
  • Transitie
  • Offshore Energie
E-mail

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.