Ons werk

Gevolgen abrupt verlagen gaswinning Groningen onderzocht

Het abrupt verlagen van de gasproductie uit het Groningenveld tot beneden het niveau van leveringszekerheid kan omvangrijke economische en maatschappelijke gevolgen hebben in termen van productieverlies, werkgelegenheid en verstoring van het dagelijks leven. Dat blijkt uit een verkenning van SEO Economisch Onderzoek en TNO in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Het kabinet heeft besloten de gaswinning in Groningen terug te brengen en uiteindelijk te beëindigen. De vraag is of het mogelijk is om de gaswinning zodanig te reduceren dat deze beneden het niveau van leveringszekerheid komt en er gebruikers moeten worden afgesloten. Het rapport bevat een ketenanalyse van de landelijke gevolgen van een abrupte reductie van de gaswinning. Deze analyse richt zich op de directe en indirecte gevolgen voor bedrijven, (vitale) infrastructuur en burgers. Daarbij is onder meer gebruik gemaakt van de risicobeoordelingsmethodiek van het Analistennetwerk Nationale Veiligheid (ANV).

Onzekerheid bij inschatting effecten

De onzekerheden bij de inschatting van deze gevolgen zijn groot. Deze verkenning, weergegeven in onderstaande cijfers, biedt met name zicht op de orde van grootte van gevolgen voor bbp en werkgelegenheid, aangezien het gaat om relatief extreme scenarioveronderstellingen. Zo zijn er vrijwel geen vergelijkbare situaties bekend van grootschalige uitval van economische en vitale functies in het maatschappelijke verkeer in de westerse samenleving. Zeker niet als het zou gaan om een politiek besluit; de maatschappelijke onrust die daarop kan ontstaan zal zich op velerlei wijzen kunnen manifesteren. Vanwege de extreme veronderstellingen van de varianten en de grote onzekerheden die dit met zich meebrengt voor de gehanteerde methoden en technieken is de orde van grootte van de gevolgen het best haalbare en moet bij interpretatie de nodige voorzichtigheid worden betracht. De richting en ernst van de gebeurtenissen en keteneffecten worden sterk beïnvloed door uiteenlopende mechanismen en factoren, die elk weer een eigen dynamiek teweeg kunnen brengen.

Reikwijdte van het onderzoek

De analyse richt zich op een situatie waarin de gaswinning uit het Groningenveld abrupt verlaagd wordt en een niveau bereikt beneden leveringszekerheid. Abrupt houdt in dat de verlaging van de productie zo snel mogelijk wordt uitgevoerd, binnen enkele maanden. De nadruk in de analyse ligt op de gevolgen in de periode direct na de afsluiting. De tijd waarin wordt afgesloten is zo kort dat er geen ruimte is voor mitigerende maatregelen. Het rapport onderzoekt alleen de impact van het afschakelen op de korte termijn, de impact. Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de middellange en lange termijn. Het rapport moet dan ook gelezen worden als een verkenning van de orde van grootte van de economische en maatschappelijke gevolgen.

Drie varianten

In het rapport zijn drie varianten voor het afschakelen van het Groningengas uitgewerkt.

  • In de eerste worden alleen bedrijven met niet-vitale processen afgesloten. Dat levert een daling op van het gasverbruik van 6,2 miljard kubieke meter (bcm). Dit betekent een verlies in de orde van tien procent van ons bbp en het verdwijnen van bijna een miljoen banen.
  • In de tweede variant gaat het om een reductie van 9,2 bcm. Dit is alleen mogelijk als door ook de vitale processen van grootverbruikers af te schakelen in onder meer aardolie-industrie, energie en chemie van het landelijke net en niet-vitale sectoren op het regionale net. Dat betekent een verlies in de orde van elf procent bbp en ruim een miljoen banen.
  • De derde variant is het volledig stilleggen van de gaswinning uit het Groningenveld. Dat betekent een reductie van 25,1 bcm laagcalorisch gas. In dit scenario wordt ook een deel van de huishoudens geraakt. Dit heeft vergaande effecten, zoals een krimp van de economie in de orde van 90 miljard euro, oftewel 13% van het BBP. Ook verliezen meer dan een miljoen mensen hun baan.

Vanuit de enorme economische impact in termen van kosten en vitaliteit van de Nederlandse economie kunnen tevens zeer ernstige gevolgen voor gezondheid (fysieke veiligheid). Deze gevolgen komen voornamelijk voort uit de grote aantallen werklozen die in de drie varianten verwacht worden. Op basis van wetenschappelijk onderzoek naar eerdere recessies en economische crises wordt ingeschat dat een groot aantal mensen (>10.000) langdurige psychische klachten krijgt en ook het aantal zelfmoorden zal naar verwachting in dit soort situaties significant toenemen.


Ga hier naar het rapport op de website van SEO.

Lees hier de brief van EZK aan de Tweede Kamer.


Download hier het rapport

Download
Contact
E-mail

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.