Versnelde verduurzaming lokale warmtevoorziening

Alle eigenaren en gebruikers van woningen en andere gebouwen in ons land moeten uiterlijk in 2050 kunnen beschikken over honderd procent duurzame warmte; betrouwbaar en betaalbaar. Dat is het doel dat ECN part of TNO voor ogen heeft. Een combinatie van geothermie, restwarmte, warmte-opslag en intelligente warmtenetten biedt mogelijkheden om aardgas te vervangen als warmtebron voor huishoudens en bedrijven.

De productie van duurzame aardwarmte in ons land kan groeien van 3 petajoule (PJ) nu naar 50 PJ per jaar in 2030 en zelfs 200 PJ in 2050. Om dit te bereiken werkt ECN part of TNO aan een nieuwe aanpak die de ontwikkeling van geothermie versnelt. Daarin staat een hogere productie en lagere risico’s, en dus een betere business case, van geothermie projecten centraal.

Intelligente warmtenetten

Toch dekt geothermie met 200 PJ in 2050 ‘slechts’ een derde van de totale warmtevraag in de gebouwde omgeving. Dus zijn er andere oplossingen nodig zoals 100% duurzame ‘all-electric’ woningen of ‘groen gas’ en hybride warmtevoorziening waarbij duurzame elektriciteit wordt gecombineerd met warmtebronnen. Maar er zijn ook andere bronnen nodig, zoals restwarmte van industrie en datacenters, en aquathermie en zonnewarmte. Dat vergt een nieuwe generatie warmtenetten. Met de tool CHESS kunnen ingenieursbureau’s deze warmtenetten veel slimmer ontwerpen met een betere balans tussen vraag naar warmte en aanbod en door een veelvoud aan bronnen. Hierdoor kan de duurzaamheid van warmtelevering omhoog en de kosten voor warmtenetten omlaag. Stadsverwarmingsnetten werken nu als eenrichtingsverkeer van één hoge temperatuurbron van een gas- of afvalcentrale naar alle eindgebruikers. ECN part of TNO ontwikkelt samen met partners nieuwe conceptontwerpen voor intelligente netwerken waarin verschillende typen bronnen en gebruikers op een slimme manier zijn verbonden.

Vraag en aanbod slim matchen

Binnen TNO zijn instrumenten ontwikkeld als PowerMatcher en HeatMatcher, innovatieve regelsystemen om vraag en aanbod van duurzame energie optimaal op elkaar af te stemmen. Zo zijn pieken in het gebruik af te vlakken en kosten te verminderen. Van HeatMatcher is aangetoond dat het algoritme efficiënt werkt in gebouwen met zo’n 20% lager energiegebruik. Nu gaat ECN part of TNO HeatMatcher geschikt maken voor warmtenetwerken. Ook de inzet van opslag in combinatie met geothermie leidt tot een betere match van vraag en aanbod waardoor een veel hoger rendement uit warmteproductie is te behalen.

Ondergrondse warmte-opslag

Geothermie vormt straks een belangrijk deel van een mix aan energiebronnen als vervanging van verwarming door aardgas. Hier is nog veel winst te behalen. Er zijn in Nederland nog geen twintig aardwarmte-installaties actief die ongeveer 3 PJ produceren. Door intensieve samenwerking kan dat groeien naar honderden ‘doubletten’ en kan de hoeveelheid aardwarmte groeien naar tientallen PJ. De nieuwe aanpak levert naar schatting ook een besparing op van maar liefst twee miljard euro.
Door innovatieve technieken zijn rendement en productie met tientallen procenten te verhogen. Behalve het aanboren van veel meer geothermische bronnen is seizoensopslag een grote opgave voor de komende tijd. In onder meer Europese projecten werkt ECN part of TNO aan grootschalige ondergrondse warmte-opslag op hoge temperaturen.

Nieuws

Geothermie veilig en kosteneffectief versnellen

08 juni 2018
De productie van duurzame aardwarmte in ons land kan groeien van 3 petajoule (PJ) nu naar 50 PJ per jaar in 2030 en zelfs 200 PJ in 2050. Om dit te bereiken is een nieuwe aanpak nodig die de ontwikkeling... Lees verder
Naar een energie producerende gebouwde omgeving

Ir. Frits Verheij

Contact

Ir. Frits Verheij

  • Energy Transition
E-mail

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.