Ons werk

Flexibiliteit én zekerheid essentieel in toekomstbestendig energiesysteem

Alleen door flexibiliteit een prominentere rol te geven in ons energiesysteem kan dat duurzamer en toekomstbestendiger worden. De innovaties die hiervoor nodig zijn, bijvoorbeeld voor opslag van energie, komen in de huidige energiemarkt niet tot ontwikkeling. Dit vormt een bedreiging voor de betrouwbaarheid en betaalbaarheid van de voorziening. Partijen die met praktijkexperimenten willen bijdragen aan de ontwikkeling van nuttige flexibiliteit moeten ruime gelegenheid krijgen.

TNO presenteert het rapport “Naar een toekomstbestendig energiesysteem: Flexibiliteit met waarde”. Mark Dierikx, directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging van het ministerie van Economische Zaken en Teun Bokhoven, voorzitter van de Duurzame Energie Koepel nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Van zekerheid naar flexibel én zeker

Ons huidige energiesysteem is ingericht op zekerheid: de productie van elektriciteit en gas wordt afgestemd op een voorspelde variatie in de energievraag. De groei van elektriciteitsproductie uit wind en zon vereist een systeem dat ook is gericht op flexibiliteit om grote variaties in vraag én aanbod te kunnen opvangen. Alleen dan is de transitie naar een duurzame energievoorziening haalbaar.

Anticiperen in plaats van afwachten

Het is onzeker op welke termijn en in welke mate Nederland daadwerkelijk problemen zal ondervinden van de toegenomen productie uit wind en zon. Door nu al te anticiperen en het systeem te flexibiliseren worden desinvesteringen voorkomen en kan ons land een voorsprong opbouwen ten opzichte van omringende landen. In het rapport beschrijft TNO een groot aantal innovaties om snel in te kunnen spelen op fluctuaties in vraag en/of aanbod van stroom zoals diverse vormen van energieopslag, continu reguleerbare energieopwekking en systemen zoals PowerMatcher die de elektriciteitsvraag van gebouweigenaren, woningcorporaties en/of, zakelijke kleinverbruikers afstemmen op het aanbod. Elke optie kent een specifieke functionaliteit en toepassing. Een combinatie van verschillende opties is nodig.

Opkomende decentrale energievoorziening

De Nederlandse energiemarkt functioneert tot dusver uitstekend. Het net kent een zeer hoge betrouwbaarheid en kan grote stroomoverschotten uit Duitsland opvangen. Die zekerheid is vitaal voor ons comfort en onze economie. Toekomstscenario’s laten zien dat het Nederlandse energiesysteem de komende 10 tot 15 jaar sterk verandert. Verwacht wordt dat 49 tot 53% van de in Nederland opgewekte stroom in 2030 afkomstig is van hernieuwbare bronnen, waaronder fluctuerende bronnen (wind en zon). Sommige scenario’s schatten dit aandeel aanzienlijk hoger in. Het is onwaarschijnlijk dat ons huidige energiesysteem in staat is om de betrouwbaarheid te blijven borgen bij een groeiend aandeel stroom uit zon en wind.

Nieuwe eisen aan de energiemarkt

De energiemarkt moet nu al veranderen om innovatieve bronnen van flexibiliteit tot ontwikkeling te laten komen. Dat zorgt voor een geleidelijke en zekere overgang naar een nieuw systeem. Flexibiliteit krijgt dan een economische waarde in een energiemarkt waarin elektriciteitstarieven variabel zijn, waar alle partijen onder gelijke voorwaarden toegang tot de markt hebben en waar prijsvorming transparant is en externe kosten worden verdisconteerd in de prijs. Zo moeten bijvoorbeeld middelgrote en kleine marktpartijen flexibel vermogen aan kunnen bieden of kopen op het moment dat dit nodig en rendabel is. Daarnaast willen mensen en bedrijven ‘zekerheid’ met betrekking tot levering, beschikbaarheid en betaalbaarheid. In de huidige markt blijven belangrijke kansen voor flexibilisering van vraag en aanbod onderbenut.

Praktijkexperimenten

Een blauwdruk voor de toekomst is niet te geven. Praktijkexperimenten zijn nodig om innovatieve ondernemers en de energieke samenleving de ruimte te bieden nieuwe oplossing te realiseren. Partijen die met praktijkexperimenten willen bijdragen aan de ontwikkeling van nuttige flexibiliteit in het energiesysteem moeten daarvoor ruime gelegenheid krijgen. Bijvoorbeeld met opslag, met variabele tarieven voor netwerken of in wijken, die bewoners min of meer energieneutraal willen maken met warmtepompen, elektrisch vervoer, zonnepanelen, opslag en vraagsturing. Belangrijk is dat de overheid deze praktijkexperimenten mogelijk maakt en ervoor zorgt dat regelgeving en marktordening innovatieve producten en diensten de ruimte laten.

Innovaties drijvende kracht achter de energietransitie

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.