De sociale aspecten van de energietransitie

TNO ontwikkelt kennis over het betrekken en motiveren van mensen, vormen van samenwerking tussen overheid en burgers, tussen consumenten onderling en welke lessen we daaruit kunnen trekken. Dat inzicht is van belang om draagvlak te creëren voor de energietransitie.

Aan de ene kant zijn er mensen die zich verzetten tegen nieuwe technologieën op het gebied van duurzame energie zoals CO2-opslag of wijken aardgasvrij maken, terwijl er ook een enthousiaste groep voorlopers is die zelf initiatieven neemt als individu of collectief. Wat beweegt mensen en hoe werken de achterliggende processen? We bestuderen menselijk denken en handelen om erachter te komen wat consumenten stimuleert of juist afremt.

Communicatie rond energievraagstukken

Naast technologisch onderzoek is sociale innovatie bij TNO onderwerp van studie. Er is meer inzicht nodig in hoe communicatie rond energievraagstukken verloopt, wat wel en niet effectief is. Om de energietransitie tot een succes te maken moet de hele bevolking meedoen en niet alleen de voorlopers. We hebben verschillende zaken uit het recente verleden onderzocht, zoals de plannen voor ondergrondse opslag van CO2 waar de bewoners van Barendrecht en omgeving zich tegen verzetten. Ook buitenlandse initiatieven zijn onder de loep genomen, waaronder CO2-opslag in een Franse regio. Daar bleek de bevolking juist positief te staan tegenover de plannen. Het is van grote waarde erachter te komen welke motieven in beide gevallen een rol speelden en of en hoe de communicatie van invloed was.

Overheden, bedrijven en consumenten

In ons onderzoek nemen we de rol van overheden, bedrijven en consumenten in ogenschouw. Op basis daarvan kan de overheid de juiste instrumenten kiezen om initiatieven voor duurzame energie te bevorderen.

In een groot Europees project onderzoeken we met partners de mogelijkheden tot energiebesparing in de voedingsmiddelenindustrie. Hoe is die te stimuleren, welke beslissingen moeten bedrijven nemen en hoe communiceren ze die naar hun klanten, aandeelhouders, omwonenden en andere betrokkenen. Welke communicatiestrategieën werken wel of niet en wat is daarvan de oorzaak.

Keuzegedrag

Veel computermodellen die worden gebruikt voor het voeren van beleid zijn economisch van aard. Ze gaan ervan uit dat mensen rationele beslissingen nemen met als drijfveer de kosten zo laag mogelijk houden. Toch blijkt het keuzegedrag van mensen aanzienlijk gecompliceerder in elkaar te steken. Door te onderzoeken welke factoren een rol spelen bij het maken van keuzes op het gebied van duurzame energie is beter te voorspellen welke plannen of maatregelen effect sorteren. Onze studies beperken zich niet tot consumentengedrag, want minstens zo belangrijk is te weten op basis waarvan bedrijven keuzes maken. Als duidelijk is wat bedrijven motiveert te kiezen voor nieuwe technologieën kan de overheid daar gericht beleid op afstemmen.

Betrekkelijk nieuw onderzoeksterrein is hoe de energietransitie van invloed is op de samenleving. Daarbij speelt het begrip rechtvaardigheid een rol: zijn de kosten van de transitie evenwichtig verdeeld of raken ze bepaalde inkomensgroepen onevenredig hard?

TNO Insights

Betrouwbare en betaalbare energievoorziening in 2050: TNO beantwoordt vragen

27 juli 2020
We zijn op weg naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050. Over tien jaar, in 2030, moeten de eerste belangrijke doelen al zijn behaald. Deze energietransitie brengt grote veranderingen met... Lees verder
Roadmap

Een betrouwbaar, betaalbaar, duurzaam en rechtvaardig energiesysteem

De transitie naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050 brengt grote veranderingen met zich mee in technologisch, economisch en sociaal opzicht. Fossiele bronnen zijn dan vervangen door hernieuwbare,... Lees verder
Ons werk

Een rechtvaardig systeem zonder energiearmoede voor ons allemaal

Hoe voorkomen we energiearmoede? TNO doet onderzoek naar een rechtvaardige energietransitie en acceptatie daarvan op zowel technisch als sociaal gebied, zodat consumenten, overheden en bedrijven steeds... Lees verder
Ons werk

Innovatie maakt de energietransitie goedkoper

Door doelgerichte innovatie en goede coördinatie kunnen de kosten van de energietransitie flink omlaag. De energietransitie leidt tevens tot aanzienlijke baten, zowel in termen van nieuwe banen en export... Lees verder
Naar een breed gedragen energietransitie
Contact

Dr. Suzanne Brunsting

  • Production Scenarios & Society

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.