Ondanks een grootscheepse sanering de afgelopen jaren telt ons land nog altijd tientallen miljoenen vierkante meter asbestdaken. Het gaat hier vooral om stallen van agrariërs en bedrijfshallen. Voor de eigenaren is het laten verwijderen van deze daken een ideale kans om ze te vervangen door zonnedaken. Dankzij een vinding van TNO kan dat in elke vorm en maat. Losse panelen op een dak installeren is dan verleden tijd.

Kern van de oplossing die TNO met marktpartijen heeft ontwikkeld is het kunnen produceren van flexibele fotovoltaïsche (pv) halffabricaten die in de dakbedekking zijn te integreren. Het gaat hier om een productieproces van zonnecellen die in een folie zijn verwerkt, een zogeheten rol-laminaat. Dat levert een reeks voordelen op: de productie van de folies kan op hoge snelheid, de uiteindelijke zonnemodules zijn flexibel, licht van gewicht en in elke maat te fabriceren.

Van vacuüm naar rol-laminaat

Het aanbrengen van folie met zonnecellen op dakbedekking is nu nog aan allerlei beperkingen onderworpen. De maatvoering staat vast, waardoor het dakoppervlak nooit optimaal te bedekken is. Dat heeft te maken met de huidige productiemethode van vacuüm laminaten. TNO heeft nu een methode ontwikkeld om dat proces te vervangen door rol-laminatie, waardoor de zonnemodules bij lagere temperaturen veel sneller zijn te produceren in onbeperkte lengtes en te verwerken in bestaande bouwproducten. Dat maakt het bijvoorbeeld mogelijk grote dakoppervlakken van bedrijfshallen of stallen op agrarisch gebied in één keer te bedekken.

Samenwerking met bedrijfsleven

Bij het ontwikkelen van deze methode, Rollaflex gedoopt, heeft TNO nauw samengewerkt met het bedrijfsleven. Het gaat er uiteindelijk om dat Nederlandse bedrijven de halffabrikaat laminaten in hun producten integreren. Zo werkt het bedrijf Maan Group aan de ontwikkeling van de machines die de rol-laminaten straks gaan fabriceren. Yparex speelt een belangrijke rol in het geschikt maken van de verbindingslaag (encapsulant) tussen de zonnefolies voor rol-laminatie. WeKa Daksystemen wil als dakbedekkingsbedrijf klanten kunnen bedienen met lichtgewicht daken waarin zonnecellen zijn geïntegreerd ongeacht materiaal, maat of vorm. Inmiddels heeft TNO verschillende flexibele halffabricaten voor dakbedekking van uiteenlopende materialen inclusief de benodigde elektronica getest, gevalideerd en gedemonstreerd.

Lichtgewicht flexibele dakelementen met zonnecellen op een stal van een boerderij in Hoevelaken.

Prefab dakelementen simpel te plaatsen

De vinding maakt grootschalige vervanging van asbestdaken door daken met pv-functionaliteit in met name de agrarische sector aantrekkelijk. Potentieel knelpunt hier is nu nog het arbeidsintensieve en dus kostbare plaatsen van standaard panelen, terwijl het totale oppervlak nooit volledig is te benutten. Met de oplossing van TNO zijn grote, lichtgewicht prefab dakdelen te fabriceren waarin zonnecellen zijn geïntegreerd en die vrij simpel zijn te plaatsen. Dat is ook een uitkomst voor grote bedrijfshallen zoals distributiecentra. Het biedt hier ook een oplossing voor de beperking die voortvloeit uit de maximale daklast, waardoor het plaatsen van reguliere glas gebaseerde modules niet mogelijk is.

Ook bij de ontwikkeling van lichtgewicht flexibele dakelementen voor stallen is een reeks bedrijven betrokken, waaronder Energiedak, Solarge, Taylor, Expice, Kameleon Solar en VDL Werkt. Het product wordt op dit moment gedemonstreerd op realistische schaal op een boerderij in Hoevelaken. Hier worden ook solarthermische pv-panelen getest die op dezelfde manier gemaakt zijn, waardoor hetzelfde oppervlak nog meer energie levert.

Foto's: Empatische veehouderij

Meer informatie over zonnecellen in dakbedekking op maat?

Neem contact op met Peter Toonssen

Contact opnemen
Ons werk

Mass customisation: zonne-energie betaalbaar, op maat en grootschalig

Op maat gemaakte producten grootschalig en betaalbaar vervaardigen. Het lijkt een tegenstelling, maar is toch de toekomst van zonne-energie. TNO ontwikkelde een productiemethode om zonnemodules in allerlei... Lees verder
Ons werk

Mass customization labs: open innovatie voor integratie zonne-energie

Lange tijd waren zonnepanelen vooral in één vorm, formaat en kleur verkrijgbaar. TNO is er de laatste jaren samen met partners in geslaagd om PV-elementen te ontwikkelen met vormen en kleurpatronen naar... Lees verder
Ons werk

Groeiend potentieel voor zonne-energie in bouw en infrastructuur

De oppervlakte die in Nederland kan worden benut voor het opwekken van zonne-energie is groot en groeiende. TNO ontwikkelt zonne-energieconcepten voor optimale integratie in de gebouwde omgeving: van daken,... Lees verder
Ons werk

Geluidsschermen die zonne-energie produceren

Lange tijd was het aanbrengen van zonnecellen in geluidsschermen technisch wel mogelijk, maar kostte de uitvoering veel geld en was het rendement relatief laag. TNO is er nu in geslaagd een ontwerp te... Lees verder
Ons werk

Rendement zonnepanelen blijft stijgen waar kosten dalen

Zonne-energie is betaalbaar en betrouwbaar. De bekende panelen, vaak toegepast op daken, halen al jaren een uitstekend rendement. Toch is er nog veel winst te behalen. TNO verwacht dat het omzettingsrendement... Lees verder
Ons werk

Nieuwe technologieën maken pv veelzijdiger

Nog steeds vormt kristallijn silicium met een wereldwijd marktaandeel van 95% de basis voor de meeste (pv) zonnepanelen. Maar de potentie voor verdere verbetering en kostenverlaging is enorm. Met een garantie... Lees verder
Contact

Benieuwd hoe de toekomst van zonne-energie eruit ziet?

Welke keuzes hebben we bij het benutten van zonne-energie in de gebouwde omgeving?

Wat is er nog nodig op technologisch gebied?