Ons werk

Zonnepanelen op landbouwgrond mogelijk door slimme oplossingen

Om de klimaatdoelstellingen te halen, is de inzet van grootschalige duurzame energie nodig. Dat legt beslag op onze ruimte zowel op land als op zee. Maatschappelijk is er weerstand tegen het plaatsen van zonnepanelen op grond waar ook voedsel kan worden geproduceerd. Daarom slaan, vanuit het consortium Zon in Landschap, TNO, Vattenfall, Rijksvastgoedbedrijf (RVB), ERF, Hemus en Aeres Hogeschool de handen ineen. In het Symbizon-project onderzoekt dit consortium de combinatie van een zonne-energiepark met strokenteeltlandbouw om nieuwe kennis en inzichten voor efficiënt gebruik van land te verkrijgen.

Consortium start 4-jarig onderzoeksproject

Het is belangrijk om bij de aanleg van zonne-energieparken rekening te houden met de impact op onze leefomgeving en op het gebruik van landbouwgrond. Daarom ontwikkelen energiebedrijven en onderzoeksinstituten concepten die het mogelijk maken om energieproductie en vormen van landbouw die ook een bijdrage leveren aan de biodiversiteit van de agrarische sector, samen te laten gaan.

Het doel van het Symbizon-project is te laten zien dat een slimme combinatie van zonnepanelen en strokenteelt het land in stand houdt voor voedselproductie, de ecologische eigenschappen verbetert en tegelijkertijd een positieve business case voor de agrariër oplevert.

Testlocatie met tweezijdige zonnepanelen

Door de combinatie van zonnepanelen en landbouw zullen er minder zonnepanelen per hectare geplaatst worden dan in reguliere zonne-energieparken. Een hogere opbrengst per zonnepaneel is dus nodig. Daarom worden in dit project het gebruik van tweezijdige zonnepanelen en een zonvolgsysteem onderzocht. Op een nader te bepalen testlocatie, die door het RVB beschikbaar wordt gesteld, worden deze panelen geplaatst op een akker waar in aparte stroken diverse gewassen worden geteeld voor biologische landbouw. Het consortium ontwikkelt en test een zonvolg-algoritme dat bijvoorbeeld gewasopbrengst, energieopbrengst, effect kruidenstroken, weersvoorspelling, energieprijs en bodemgesteldheid monitort en waar mogelijk optimaliseert. Ook het effect van het zonvolgsysteem op gewasopbrengst, ziekten en het gebruiksgemak voor de boer wordt gemeten.

Het consortium heeft € 400.000 subsidie ontvangen (TKI Urban Energy) voor het 4-jarige Symbizon-project.

Meer weten over zonnepanelen op landbouwgrond?

Neem contact op met Lenneke Slooff–Hoek ›

contact opnemen

Vijftig keer zoveel zonne-energie

Om de klimaatdoelstellingen te halen en aan de toekomstige duurzame energiebehoefte te kunnen voldoen is het nodig de ingezette energietransitie verder te versnellen. In 2050 hebben we volgens TNO zo’n 50 x zoveel zonne-energie nodig. Dat betekent dat we een totaal oppervlakte van wel 1.000 km2 nodig hebben om zonne-energie op te wekken. Dit is ongeveer net zoveel als het gehele IJsselmeer (1.133 km2).

Over TNO

TNO verricht onafhankelijk en internationaal toonaangevend onderzoek en staat voor een agenderende, initiërende en ondersteunende rol voor overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. De innovatieprogramma’s van TNO sluiten aan bij de energieagenda en het Regeerakkoord met als doel de energietransitie te versnellen én de concurrentiepositie van Nederlandse bedrijven versterken.

Over Vattenfall

Vattenfall is een toonaangevend Europees energiebedrijf, dat al meer dan 100 jaar de industrie elektrificeert, energie levert aan mensen thuis en het dagelijks leven moderniseert door innovatie en samenwerking. Vattenfall wil een fossielvrij leven mogelijk maken binnen één generatie. Daarom jaagt het bedrijf de transitie naar een duurzamer energiesysteem aan met groeiende duurzame energieproductie en slimme energieoplossingen voor klanten. Vattenfall heeft ongeveer 20.000 medewerkers en opereert met name in Zweden, Duitsland, Nederland, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Finland en Frankrijk. Vattenfall is een Zweeds staatsbedrijf.

Over Rijksvastgoedbedrijf

Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) is de vastgoedorganisatie van en voor de Rijksoverheid en is onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het RVB is verantwoordelijk voor het beheer en de instandhouding van de grootste en meest diverse vastgoedportefeuille van Nederland. Het RVB realiseert en beheert zijn vastgoedportefeuille voor zijn gebruikers en zet gebouwen en terreinen in voor de realisatie van economische en maatschappelijke meerwaarde op basis van beleidsdoelen. Door tijdelijk grond in Flevoland voor het Symbizon-project beschikbaar te stellen, levert het Rijksvastgoedbedrijf een bijdrage aan onderzoek naar duurzame energieopwekking in combinatie met landbouwproductie met behoud van biodiversiteit. Ook wordt daarmee inzicht verkregen in toekomstbestendig grondgebruik in de Flevopolders, waar het RVB meer landbouwgrond bezit.

Over ERF

Als grootste private Nederlandse biologische landbouwbedrijf werkt ERF sinds 1996 aan innovatieve landbouw en een sterke biologische voedselketen. Sinds zeven jaar ontwikkelt ERF een robuuster teeltsysteem, waarin landbouw en natuur zich geïntegreerd ontwikkelen. Een strokenteeltperceel van 40 hectare geeft inspirerende resultaten: minder ziektes, een hogere opbrengst, meer biodiversiteit en meer werkplezier. Met 10 andere voorbeeldbedrijven in het Lighthouse Farm netwerk, werkt ERF aan het ontwikkelen en wereldwijd uitdragen van deze en andere kennis gericht op het creëren van duurzame, toekomstbestendige landbouwbedrijven en voedsellandschappen. ERF is in Flevoland door overheden opgericht om gronden die tijdelijk geen bestemming hebben duurzaam te beheren en per direct weer beschikbaar te stellen bij nieuwe bestemmingen.    

Over Hemus

Hemus is in 2019 opgericht door ERF en richt zich volledig op het ontwikkelen en delen van zoveel mogelijk kennis over biodiversiteitsontwikkeling. Doel is hiermee de omslag naar een natuur inclusieve landbouw te bevorderen en versnellen. Door langjarige onderzoeken, een verscheidenheid aan experimenten en het samenbrengen van ervaringsdeskundigen, kan alle beschikbare kennis worden doorontwikkeld en gedeeld met telers en andere belanghebbenden die hier mee aan de slag willen gaan. Een voorbeeld hiervan is de in 2019 gestarte, jaarlijkse innovatietraining Strokenteelt.

Beeldcredits: ERF

Meer weten over zonnepanelen op landbouwgrond?

Neem contact op met Lenneke Slooff–Hoek ›

contact opnemen
Ons werk

Nationaal Consortium Zon in landschap

Het Nationaal Consortium Zon in landschap is een initiatief van TNO en richt zich op ondersteuning van grootschalige integratie van zonne-energie in het landschap, zodanig dat dit als ontwerpopgave wordt... Lees verder
Ons werk

Onderzoek naar ecologische effecten innovatieve zonneparken

Een samenwerkingsverband van LC Energy, TNO, Wageningen University & Research, Eelerwoude en SolarCentury gaat onderzoek doen naar het effect van zonneparken op de bodemkwaliteit en biodiversiteit.... Lees verder
Contact

Lenneke Slooff–Hoek

  • PV Modules & Applications

Benieuwd hoe de toekomst van zonne-energie eruit ziet?

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.