De consument kiest steeds vaker producten met natuurlijke ingrediënten, zonder kunstmatige ingrediënten op het etiket ('clean label'). Natuurlijke ingrediënten die de groei van micro-organismen afremmen bieden een uitstekend alternatief voor chemische conserveringsmiddelen en zout. TNO helpt voedselfabrikanten bij het ontwikkelen van 'clean label' strategieën die de veiligheid gedurende de houdbaarheidstermijn van voedselproducten garanderen.
De huidige conserveermiddelen kunnen veelal worden vervangen door alternatieve, 'clean label' ingrediënten van natuurlijke oorsprong. Van veel kruiden en specerijen is al langer bekend dat ze een antimicrobiële werking hebben. TNO onderzoekt nu welke effecten deze stoffen hebben op micro-organismen die voedselbederf veroorzaken. Hierbij is het de uitdaging om niet alleen te bepalen welke kruiden en specerijen antimicrobiële eigenschappen hebben, maar ook hoe deze zich gedragen in het voedingsmiddel zelf. Het doel is om de wisselwerking tussen ingrediënten te onderzoeken, en synergetische effecten te vinden waarbij de groei van micro-organismen voldoende afgeremd wordt zonder dat de smaak van het product aan te tasten.
TNO heeft een screeningtechniek ontwikkeld om ingrediënten te testen op hun antimicrobiële werking, voor alle mogelijke organismen die voedselbederf veroorzaken. Door deze techniek stapsgewijs toe te passen kunnen eventuele synergetische interacties tussen twee of meer ingrediënten worden vastgesteld. TNO heeft op deze manier niet alleen de antimicrobiële eigenschappen van een hele reeks kruiden en specerijen in kaart gebracht, maar ook variabelen onderzocht die essentieel zijn voor het gedrag van deze stoffen in voedingsmiddelen, zoals pH en concentratie. Hierbij hebben wij diverse synergetische effecten aangetroffen.
TNO heeft daarnaast een methode ontwikkeld om de microbial stress response direct te meten. In deze methode gebruiken we de bacteriële cellen als biosensor, waarmee we het effect van stressfactoren op de groei van het micro-organisme kunnen voorspellen. Zo hebben wij ontdekt dat bepaalde genexpressie in bacteriële cellen correleert met externe stressfactoren, zoals temperatuur en pH. Door deze methode in te zetten in ontwikkelprojecten kunnen we de meest effectieve clean label conserveringsstrategie ontwikkelen voor specifieke voedingsmiddelen.
Dankzij onze kennis op het gebied van voedselconservering en het gedrag van micro-organismen kunnen wij levensmiddelenfabrikanten bij uitstek adviseren welke conserveringsstrategieën het meest geschikt zijn voor hun product en productieproces.