Ons werk

State-of-the-art instrument voor klimaatonderzoek

Het meest geavanceerde en nauwkeurige instrument ooit dat vanuit de ruimte metingen gaat verrichten voor onderzoek naar klimaat en luchtverontreiniging wordt in 2015 door de Europese ruimtevaartorganisatie ESA gelanceerd. TROPOMI is bedacht en ontworpen door optische en mechanische experts van TNO en Dutch Space en grotendeels gebouwd door de Nederlandse maakindustrie.

'TNO heeft een trackrecord van vijftig jaar in het ontwerpen en bouwen van optische instrumenten voor onder meer de ruimtevaart' zegt Adriaan van 't Hof, projectmanager TROPOMI. 'Zo hebben we vanaf de jaren tachtig voor ESA met buitenlandse partners eerst Global Ozone Monitoring Experiment (GOME) en vervolgens Sciamachy ontwikkeld dat metingen deed naar de concentraties van ozon en andere gassen in de atmosfeer. Daarmee liepen we zelfs wereldwijd voorop. In 2004 ging aan boord van een NASA-satelliet het Ozone Monitoring Instrument (OMI) de ruimte in. Het Tropospheric Monitoring Instrument TROPOMI is daar de opvolger van met een resolutie die een factor zes nauwkeuriger is en met een twee keer zo groot golflengtebereik. Dat betekent een enorme stap voorwaarts voor de wetenschappers die met de gegevens aan de slag gaan. Alle data gaan vanuit de ruimte naar het KNMI en SRON die de informatie verwerken, analyseren en beschikbaar stellen ten behoeve van het Copernicusprogramma van de EU.'

Enorme precisie

'TROPOMI cirkelt op een hoogte van 824 kilometer om de aarde en brengt per etmaal het totale oppervlak in kaart via scans met een ongekende spectrale resolutie. Door het gemeten zonlicht te vergelijken met het licht dat de aarde terugkaatst is te berekenen hoe bepaalde concentraties gassen, zoals ozon en stikstofoxide zich in de atmosfeer ontwikkelen. Dankzij de precisie van het instrument is luchtvervuiling straks tot op stadsniveau in kaart te brengen. We moesten grensverleggend bezig zijn om zeer hoge resoluties en een groot dynamisch bereik in een licht, klein en compact apparaat te realiseren. Onze experts hebben daarvoor nieuwe technologieën ontwikkeld, zoals "vrije vorm" optiek om spiegels en lenzen in ongekende vormen te kunnen maken. Een andere nieuwe techniek was die van immersed grating, ofwel verzonken tralies, om op glas minuscule groeven aan te brengen en zo het licht in verschillende golflengtes te kunnen splitsen. Dat was allemaal nog nooit ter wereld vertoond.'

Bedrijfsleven helpen innoveren

'Een groot deel van de componenten wordt door gespecialiseerde Nederlandse bedrijven gemaakt. Zo innoveren zij in nieuwe technieken en productiemethoden. Een deel van de componenten was echter dermate complex dat TNO ze zelf heeft gebouwd. Mede door de bijdragen van het bedrijfsleven wordt TROPOMI een state-of-the-art instrument waar ons land mondiaal mee voorop loopt en waarvan klimaatwetenschappers wereldwijd zullen profiteren.'
TROPOMI wordt in opdracht van het Netherlands Space Office en ESA ontworpen en gebouwd door Dutch Space in nauwe samenwerking met TNO als technologische partner en SRON en KNMI als wetenschappelijke instituten. Tientallen gespecialiseerde mkb-bedrijven in ons land en daarbuiten zijn toeleverancier van componenten en coatings. Het project wordt gefinancierd door ESA en de Nederlandse overheid. Mei 2014 is het instrument klaar en de lancering zal gebeuren in 2015 aan boord van de ESA-satelliet Sentinel-5 Precursor als onderdeel van het Copernicus-programma.

Ing. Adriaan van 't Hof

Contact
E-mail

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.