Ons werk

Ruimtelijke planning en de dynamiek van actief burgerschap

Burgerinitiatieven zijn "hot". Ruimtelijke planners grijpen echter in hun interactie met burgers nog vaak terug op inkaderende en beperkende processen. Deze bieden geen antwoord op de dynamiek en spontaniteit van burgerinitiatieven. Planningsstrategieën die wel voldoen aan de complexiteit van actief burgerschap, zijn tot nu toe sterk onderontwikkeld gebleken. TNO deed hier onderzoek naar en begeleidt momenteel kennistrajecten voor gemeentes.

Gelukkig zijn er in toenemende mate ook voorbeelden te vinden van succesvolle interactie tussen overheden en burgerinitiatieven in het ruimtelijke domein. Het onderzoek gaat in op veertien burgerinitiatieven, variërend van collectief particulier opdrachtgeverschap in Denemarken, business improvement districts in Engeland en burgerinitiatieven in Almere.

Hoe burgerinitiatieven laten slagen

Uit het onderzoek blijkt dat in de dynamiek van een zelforganiserend burgerinitiatief twaalf verschillende vormen van gedrag wisselend voorkomen. Gedrag dat in gelijke mate wordt vertoond door burgers, ruimtelijke planners en overheden. Burgerinitiatieven slagen wanneer verschillende actoren verschillende vormen van gedrag met elkaar weten te combineren, ze zich in elkaars gedrag en intenties weten in te leven, en op elkaar voort weten te bouwen.

Bewuster strategie bepalen

Dit heeft geleid tot een diagram met deze twaalf typen gedrag. Met dit diagram kunnen ruimtelijke planners – of ze nu werken voor een burgerinitiatief, een overheid of een andere instantie – veel bewuster hun strategie bepalen in een tijd van actief burgerschap. Een tijd, waarin ruimtelijke planners zich zouden moeten richten op het bieden van openingen voor anderen. Op het herkennen van elkaars potenties en het voortbouwen op elkaars ideeën en acties. Ruimtelijke planning in een tijd van actief burgerschap wordt zo de “kunst van het creëren van consistentie” door empathisch te zijn, op elkaar voort te bouwen en uit te gaan van een fundamentele gelijkheid in gedrag en intentionaliteit van professionele ruimtelijke planners en plannende burgers.

Rol TNO

Op basis van de lessen uit dit onderzoek, begeleidt TNO momenteel kennis- en leertrajecten voor Nederlandse gemeenten die hun interactie met burgerinitiatieven willen verbeteren. Dit onderzoek geeft essentiële kennis om te komen tot slimme steden (Smart Cities) waarin verschillende stakeholders met elkaar oplossingen ontwikkelen voor stedelijke opgaven zoals bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid, economische vitaliteit en gezondheid. Dit promotie onderzoek laat zien dat Smart City trajecten niet per definitie een technologische insteek hoeven te hebben om bij te dragen aan de stedelijke opgaven die bij Smart City programma’s over het algemeen centraal staan.

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.