Schadelijke stoffen op de werkvloer, vaak in de vorm van zeer kleine, onzichtbare deeltjes zijn een belangrijke oorzaak van beroepsziekten. Jaarlijks overlijden in ons land duizenden mensen doordat ze tijdens hun werk zijn blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. TNO werkt aan methoden en technieken om deze sluipmoordenaars op de werkplek tijdig te detecteren en te elimineren. De nieuwste ontwikkeling daarin zijn sensoren.

Schat aan gegevens

De huidige meetmethoden voor blootstelling aan schadelijke stoffen op de werkvloer zijn tijdrovend en omslachtig: op bepaalde plekken wordt een aantal uren gemeten, het monster gaat naar een lab voor onderzoek en dagen later volgt de uitslag. Er is geen relatie te leggen tussen tijdstip van blootstelling, de mate waarin en de bron.

Met de nieuwe sensor is op veel meer plekken te meten en dat alles realtime. Dat maakt direct ingrijpen mogelijk. Het levert tegelijkertijd een schat aan gegevens over op welke plek, door welke stof in welke concentratie gevaarlijke situaties ontstaan.

Expertises combineren

TNO heeft een prototype van een sensor ontwikkeld die recent uitgebreid is beproefd op een bouwplaats. In eerste aanleg is de sensor gericht op het meten van het kankerverwekkende kristallijn silica, beter bekend als kwartsstof. Het is de bedoeling uiteindelijk een flexibele sensor te hebben die bruikbaar is voor een heel scala aan schadelijke stoffen in allerlei sectoren. Dan wordt duidelijk welke stof op welke plek en op welk moment gevaar oplevert.

Van complexe en tijdrovende processen gaan we naar snel, gebruiksvriendelijk, goedkoop en realtime. Hiervoor combineert TNO expertises van arbeidsomstandigheden, chemie, big data, rekenmodellen, datacommunicatie en menselijk gedrag.

Optimaliseren

Het systeem bestaat ruwweg uit een cycloon die de deeltjes ter plekke opzuigt en een spectrometer die infrarood metingen doet. De gegevens worden realtime door een pc verwerkt en naar de cloud verzonden voor verdere analyse, het geven van waarschuwingen of opslag. Daarvoor heeft TNO een speciale data-infrastructuur gebouwd. Die maakt het mogelijk de data ook in een app te presenteren.

Het systeem is in de praktijk bij een groot bouwbedrijf getest tijdens uiteenlopende werkzaamheden. Het leverde veel inzichten over welke activiteiten op welke plek blootstelling aan kwartsstof veroorzaakten en in welke concentratie. Met de ervaringen en wensen van bedrijf en medewerkers kan TNO het ontwerp verder optimaliseren.

Draagbare sensor

TNO verwacht binnen afzienbare tijd het huidige relatief grote prototype te hebben teruggebracht tot een kleine, draagbare sensor die makkelijk op de werkkleding van medewerkers is aan te brengen. Het permanent realtime meten van risico’s en acuut gevaar op de werkplek moet een grote bijdrage leveren aan veilig en gezond werken in uiteenlopende sectoren.

TNO gaat graag in gesprek met ondernemers die belangstelling hebben de sensor te gaan gebruiken en met bedrijven die de sensor verder willen helpen ontwikkelen.

Meer weten over de crystalline silica sensor?

Neem contact op

Stuur een e-mail
Contact

Eddy Zwier, MSc

  • Technology transfer
  • Startups
  • Spin-offs
  • Corporate venturing