Informatietype:
Project
Unit:
Energy & Materials Transition

Fijnstof in kaart brengen

In samenwerking met

ECMWF meteorology, Copernicus, Atmosphere Monitoring Service

Fijnstof is slecht voor de gezondheid. Het veroorzaakt luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten en vroegtijdig overlijden. Betrouwbare data over de herkomst van fijnstof zijn dan ook hard nodig. TNO’s webapplicatie TOPAS (fijnstofkaart) geeft beleidsmakers en andere geïnteresseerden een actueel inzicht in de concentraties en herkomst van fijnstof voor ruim tweehonderd Europese steden.

TNO's fijnstofkaart

Bekijk welke bronnen verantwoordelijk zijn voor fijnstof in de lucht in een stad.

Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs voor de schadelijke effecten van luchtverontreiniging op de gezondheid, in het bijzonder van fijnstof. Overheden hebben vanuit Europese richtlijnen de verplichting om overschrijdingen te analyseren en waar nodig maatregelen te treffen. Om gerichte en effectieve maatregelen te kunnen nemen, is inzicht in de geografische en sectorale herkomst van fijnstof (PM10 en PM2,5) nodig.

Bronnen van fijnstof in kaart brengen

Achter TOPAS (TNO Operational Source Apportionment Service) zit door TNO ontwikkelde luchtkwaliteitsmodelering. Het is gebaseerd op TNO-kennis over emissies en atmosferische modellen. Deze kennis wordt gecombineerd met actuele weersinformatie en Europese meetgegevens over luchtverontreiniging. TNO heeft veel ervaring als het gaat om luchtkwaliteit. We inventariseren al dertig jaar emissies voor Nederlandse en Europese overheden. We doen luchtkwaliteitsvoorspellingen voor Nederland en Europa maar ook daarbuiten (Verenigde Staten, China en Zuid-Amerika).

Onze tools voor brontoekenning van luchtvervuiling zetten we ook in binnen het Copernicus Atmosphere Monitoring Service. Binnen dit programma werken we in opdracht van ECMWF samen met internationale partners (INERIS, MetNorway en NILU) aan de provisie van informatie voor beleidsmakers ter identificatie van belangrijkste bronnen van luchtvervuiling en ondersteuning voor het ontwikkelen van mitigatie strategieën.

Overheden hulp bieden bij keuzes

Met TOPAS hebben beleidsmakers veel beter inzicht in de bronnen van fijnstof dan voorheen. Op basis daarvan kunnen vervolgens voorzorgsmaatregelen genomen worden. Bepaalde sectoren zijn met name verantwoordelijk voor componenten van fijnstof die relatief schadelijk voor de gezondheid zijn, zoals black carbon. De sectorale herkomst uit TOPAS geeft daarmee ook inzicht in prioritering van maatregelen gericht op het behalen van de maximale gezondheidswinst. Op deze manier biedt TNO overheden hulp bij het maken van strategische beleidskeuzes op het gebied van op luchtkwaliteit.

Fijnstofkaart

Het resultaat is een fijnstofkaart waarop beleidsmakers en overige geïnteresseerden per stad kunnen inzien welke bronnen verantwoordelijk zijn voor fijnstof in de lucht. TOPAS biedt gratis data over de laatste zes weken en wordt elke 24 uur ververst. Het model wordt continu verbeterd en is voor een groot deel open source. Beleidsmakers kunnen bij TNO data opvragen die langer teruggaan.

Laat je verder inspireren

5 resultaten, getoond 1 t/m 5

Fijnstof, een ongrijpbaar probleem, maar wat is fijnstof?

Informatietype:
Insight
12 juli 2022
Fijnstof is een containerbegrip voor alles wat in de lucht zweeft en kleiner is dan 10 mu. Maar wat maakt het zo gevaarlijk? Expert Paula legt het uit.

Een effectiever fijnstofbeleid in 5 stappen

Informatietype:
Insight
12 juli 2022
Met de huidige fijnstofnorm is het fijnstofprobleem niet opgelost. TNO geeft beleidsmakers handelingsperspectief met een 5-stappenplan.

Waarom de huidige fijnstofnorm het probleem niet oplost

Informatietype:
Insight
12 juli 2022
Als Nederland de fijnstofnorm haalt, zijn de gezondheidsrisico’s niet verholpen. Zo is de gezondheidsschade nog erg hoog. Lees waarom.

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met Brains4Nitrogen

Informatietype:
Insight
15 oktober 2021
Brains4nitrogen is een kort-cyclisch innovatieprogramma van TNO om concrete oplossingen te vinden voor de stikstofcrisis in Nederland.

Uitstoot van methaan op zee meten

Informatietype:
Insight
21 april 2021
Uitstoot van methaan op zee meten? Daar heeft TNO iets op gevonden. Lees meer.