nieuws

Duurzame inrichting en ontwikkeling van stedelijk gebied

De toekomst praktisch vormgeven • 21 mrt 2016

Steden zijn aantrekkelijke samenlevingsverbanden, maar tegelijkertijd ook kwetsbaar. “Stedelijke gebieden worden voller, drukker en complexer. Dat belemmert de leefbaarheid en concurrentiekracht van die steden.” aldus Leo Kusters, managing director Leefomgeving.  Om dat om te buigen, zijn visie en concrete oplossingen nodig.  Voor steden is de vraag hoe zij kunnen bijdragen aan het verminderen van hun footprint en de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Het is een complex vraagstuk waarbij energie, ruimtelijke ordening, mobiliteit en logistiek, bouw, economie en milieu samenkomen.

TNO helpt grootstedelijke gebieden toekomstbestendig in te plannen: we adviseren hoe steden gezond verder kunnen groeien. Dat doen we met oplossingen als Eco Districtplanner, Sustainable Urban Mobility Planning en met het project Smart Sustainable District. Deze helpen versnelling in te zetten of bieden oplossingen voor de samenhangende issues. TNO ondersteunt overheden, bedrijfsleven en andere belanghebbenden om gezamenlijk tot innovatieve oplossingen te komen.

Hoe ontwerp je een duurzame, toekomstbestendige stad?

Urban development centrum Utrecht

Ons instrument Urban Strategy ligt als basis onder de oplossingen. Het is een tool die op een interactieve manier mogelijk maakt de effecten van integrale stedelijke planvorming te voorspellen en bepalen. De tools helpen om investeringen in de gebouwde omgeving en de infrastructuur te verkennen en te beoordelen op zowel duurzaamheid als economische haalbaarheid.

Meer info

  • Het gebied rond de Jaarbeurs in Utrecht transformeert naar een ‘healthy urban living area’: goed bereikbaar, groen en duurzaam, waar het prettig wonen, werken en recreëren is. TNO ontwikkelt hier tools voor duurzame gebiedsontwikkeling, definieert oplossingen en draagt de gemeente Utrecht en de Jaarbeurs bouwstenen aan voor het maken van de juiste keuzes.
  • TNO werkt met partners in een internationaal verduurzamingsproject om steden toekomstbestendig te maken. We pakken op lokaal niveau problemen aan als vervuiling, hittestress en wateroverlast. Slim omgaan met energie is een van de speerpunten. Het Schouwburgplein in Rotterdam is een van de zeven proeftuinen (7square-endeavour).
  • Op strategisch niveau biedt TNO Sustainable Urban Mobility and Accessibility (SUAM), een instrumentarium voor ondersteuning van beleid. Denk hierbij aan het herontwerpen van het wegennetwerk of de aanleg van een nieuwe woonwijk om deze gezond in te richten. Het stelt bestuurders in staat een stad te creëren waarin de lucht schoon is, het verkeer doorstroomt, kinderen veilig kunnen spelen, winkels bereikbaar zijn en bedrijvigheid bloeit.

Stedelijke groei en Schone stadslucht, kan dat samen?

Voor de leefbaarheid van steden is het van belang dat mensen er prettig kunnen wonen, werken en recreëren en dat de bereikbaarheid optimaal is. Steden hebben vaak onvoldoende inzicht in de logistieke stromen in en rond hun stad en dat maakt het moeilijk adequate maatregelen te treffen. TNO’s stadsdashboard biedt in een webomgeving alle relevante gegevens over mobiliteit, logistiek en luchtkwaliteit en dat realtime. Die informatie geeft bestuurders de mogelijkheid om heel gericht maatregelen te treffen voor bepaalde doelgroepen, ander gedrag te stimuleren of voor de langere termijn nieuw beleid te ontwikkelen.

Meer info

  • Van monitoren naar het managen van milieu: TNO draagt bij aan het optimaliseren van de gezondheid en veiligheid van de leefomgeving met sensoren die van stoffen in het milieu meten en monitoren. De data uit de sensoren visualiseren we in een multisensor platform, waardoor realtime inzicht ontstaat in de actuele situatie. Daarmee kunnen bedrijven en overheden direct handelend optreden. Dat maakt tijdig ingrijpen mogelijk, zoals het verkeer op een andere manier reguleren.
  • In Eindhoven hielden we een meetproef luchtkwaliteit: we onderzochten dmv het dragen van rugzakken met sensoren de persoonlijke blootstelling aan (ultra) fijnstof.
  • In het milieulab Utrecht Castel bundelen Deltares, TNO en de Universiteit Utrecht hun krachten in milieuonderzoek. Door vraagstukken rond bodem, diepe ondergrond, water en lucht in onderling verband te onderzoeken, ontstaan sneller en effectiever nieuwe inzichten rond onderzoeksvragen over de aarde en de leefomgeving.
  • Schone mobiliteit: het brandstofverbruik en daarmee de emissies in het transport moeten de komende vijftien jaar minimaal halveren. TNO help hierbij door de ontwikkeling van schone- voertuig technologie, intelligente transportsystemen, elektrisch rijden, biobrandstoffen en adviezen over wetgeving en beleid. Zo werken we samen met partners in de industrie aan het realiseren van volledig elektrisch busvervoer in Nederland en daarbuiten. Als onafhankelijk instituut bieden we betrouwbare inzichten in de daadwerkelijk emissies in de praktijk.
  • Ook het vrachtverkeer over de weg draagt significant bij aan de totale CO2-uitstoot. RVO.nl, Rijkswaterstaat en TNO hebben het programma ‘Truck van de Toekomst’ uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. De doelstelling van het programma is het stimuleren van het gebruik van brandstofbesparende technologieën in de praktijk. Er liggen goede kansen voor hybride aandrijving en aardgas als alternatieven voor motorbrandstof. Dat is één van de conclusies in het rapport ‘Brandstofbesparing en CO2-reductie anno 2016’. Lees meer op: Hybride aandrijving en aardgas kansrijke alternatieven voor motorbrandstof

Hoe krijg je een stad energieneutraal?

Volgens Europese afspraak moet de gebouwde omgeving in ons land in 2050 volledig energieneutraal zijn. Dat wil zeggen dat het gebouwgebonden energieverbruik (verwarming, warm water, installaties) wordt gecompenseerd door hernieuwbaar opgewekte energie en daarmee CO2-neutraal is. TNO gaat een stap verder. TNO heeft instrumenten, modellen, technologie en aanpakken om dit te realiseren. Wij zetten onze kennis en expertise in voor energiepositieve gebouwen: gebouwen die energie produceren.

Meer info

  • TNO maakte een reisgids hoe je met een gebiedsgerichte aanpak, bestaande bouw energieneutraal kan krijgen.
  • Opslag van duurzame energie is cruciaal op weg naar energie producerende woningen. De warmtebatterij die TNO met Europese partners heeft ontwikkeld is, met de opslag van warmte, een belangrijke stap in het bevorderen van grootschalig gebruik van duurzame energie.
  • Voor steden is de vraag hoe zij lokaal kunnen bijdragen aan het verduurzamen van de energievoorziening. Het is een complex vraagstuk waarbij energie, ruimtelijke ordening, bouw, economie en milieu samenkomen. Met het Smart Urban Energy Dashboard, is te zien welke maatregelen hoeveel energiebesparing opleveren en wat de terugverdientijd is. Met het Smart Urban Energy Dashboard kunnen bedrijven informatie over energiegebruik en productie ophalen, als basis voor nieuwe verdienmodellen in de energiesector.
  • In de bouwsector is volgens TNO veel innovatiepotentieel voor een energieproducerende gebouwde omgeving. We verbinden relevante partijen en bieden expertise om samen met bedrijven, overheden en kennisinstellingen innovaties in de praktijk te realiseren. Lees meer in de kennisagenda.
  • Voor het Nederlands Verbond Toelevering Bouw onderzochten we of vervangende nieuwbouw in plaats van renovatie de doelstellingen van het Energieakkoord dichterbij brengen. Meer informatie over deze bijdrage en de afweging tussen renovatie en vervangende nieuwbouw leest u hier.

Een stad zonder afval, kan dat?

We produceren jaarlijks zo’n 550 kilo afval per persoon. Dit komt mede doordat veel producten zijn ontworpen voor één doel en daarna als afval eindigen. In een circulaire economie gebruik je zo min mogelijk grondstoffen en materialen en de gebruikte materialen hergebruik je oneindig. Wat je nog nodig hebt, maak je van duurzame grondstoffen. Dat betekent continu kijken wat er anders kan, slimmer. Het bedrijfsleven maar ook overheden op lokaal, nationaal en Europees niveau worstelen met dit vraagstuk. Door onze onafhankelijke positie en combinaties van disciplines is TNO in staat bedrijfsleven en gemeenten te helpen de circulaire economie te realiseren. We richten ons bijvoorbeeld op alle Cirkelsteden, steden die streven naar nul afval, en sectoren als plastic en de bouw. Het concept biedt economische kansen op het gebied van dienstverlening, hergebruik, reparatie en recycling.

Meer info

      • TNO zet kennis in op het gebied van milieu, bouw, materialen, businessmodellen en ICT in om die ambitie te verwezenlijken. Zo zijn we actief voor gemeente Amsterdam waar we samen met andere partijen onderzoeken welke kansen er zijn voor stad en bedrijfsleven om te komen tot een circulaire economie.
      • Het TNO rapport ‘Kansen voor een circulaire economie in Nederland’ analyseert de kansen en belemmeringen voor een circulaire economie in Nederland. We geven daarin aan welke maatregelen met name overheden kunnen nemen om dit proces te versnellen.
      • Behalve advisering en het organiseren van ketens werkt TNO ook zelf aan concrete innovaties gericht op hergebruik van materialen: terugwinning van materialen uit elektronica-afval, beton gemaakt uit afval, bouwen met biocomposiet of baggerslib, of RESFOOD. In dit project worden nutriënten en energie teruggewonnen uit afvalwater. Afvalwater bevat veel van deze elementen die je kunt hergebruiken als grondstof.
      • Bouw- en organische stromen bieden veel mogelijkheden ze circulair te organiseren. We leveren kennis , data en onderbouwing waarmee de gemeente ambities en beleid kan formuleren. Bijvoorbeeld voor gemeente Rotterdam maakte TNO, in samenwerking met partners, een boek ‘Stedelijk metabolisme’ over de stromen in de stad Rotterdam.

Lees meer

Circulaire economie: stimulans milieu en bedrijvigheid[TNOTIME]

 

Roadmap

Smart Cities: Integrale oplossingen voor een gezonde en vitale stad

Om onze steden klaar te stomen voor de toekomst is een integrale aanpak nodig. Bereikbaarheid, leefbaarheid, duurzaamheid, luchtkwaliteit, geluid, energie, gezondheid en economische vitaliteit zijn onlosmakelijk... Lees verder
Thema

Leefomgeving: ‘Wij werken aan de leefbaarheid en concurrentiekracht van steden’

Steden zijn succesvolle samenlevingsverbanden. Dat maakt ze aantrekkelijk, maar tegelijkertijd daardoor ook kwetsbaar. “Stedelijke gebieden worden voller, drukker en complexer. Dat belemmert de leefbaarheid... Lees verder
Kennis

Bereikbare, gezonde en vitale steden

TNO biedt steden een integraal instrumentarium waarmee ze hun bereikbaarheid, gezondheid en economische vitaliteit blijvend kunnen verbeteren. 'Sustainable Urban Mobility and Accessibility’ (SUAM) biedt... Lees verder
Kennis

Big data ecosystems: samenwerken aan datagestuurde steden

Grote en kleine steden omarmen ICT als panacee om problemen rond leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid op te lossen. Big data, the Internet of Things en sensortechnologie zijn daarbij de toverwoorden.... Lees verder
Kennis

Innovatieve oplossingen voor duurzame steden en wijken

TNO ondersteunt gemeentebesturen en andere belanghebbenden om gezamenlijk tot innovatieve oplossingen te komen voor de transitie naar meer duurzame, toekomstbestendige en slimme steden. Over de transitie... Lees verder
Nieuws

Ir. Leo Kusters

Contact

Ir. Leo Kusters

  • bouw
  • urbanisatie
  • infrastructuur
  • milieu
  • duurzaamheid
E-mail

Mediavragen?

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.