nieuws

Elektrificatie van chemische productie: teamwork is key

05 apr 2016

Het innovatieprogramma VoltaChem is een initiatief van TNO, ECN, Topsector Chemie, het ministerie van Economisch Zaken en anderen, dat de elektriciteitssector met de chemische industrie verbindt. Het doel is om nieuwe technologieën te ontwikkelen en te implementeren voor het omzetten van hernieuwbare energie in warmte, waterstof en chemicaliën. De twee sectoren ontmoetten elkaar op 17 maart tijdens het tweede jaarlijkse VoltaChem-congres.

Het doel van dit evenement was om businesscases voor bestaande technologie en innovatieve ideeën voor technologie in opkomst te verkennen. Het evenement was gezamenlijk door Energy Valley, de Topsector Chemie, InnovatieLink, FME en VoltaChem georganiseerd en werd gehouden in de Energy Barn op het terrein van EnTranCe in Groningen.

Rein Willems: "We moeten het huidige chemische cluster versterken door innovatie"

Keynotespreker Rein Willems, voormalig president-directeur van Shell Nederland, wees de deelnemers erop dat in de laatste twintig jaar het merendeel van de productie van chemicaliën is verschoven van Europa naar de VS en Azië. In 2013 vond slechts 16,7% van de wereldwijde chemische productie plaats in Europa, hoewel de verkoop is verdubbeld. Volgens Willems zal Europa zich moeten specialiseren in extra waardevolle chemicaliën om te voorkomen dat de petrochemische industrie stagneert. De voormalige chemisch ingenieur noemde de chemie “de oplossing voor een groot aantal problemen in de wereld”. De behoefte aan duurzame energie behoort daar zeker toe. Hij herinnerde de toehoorders eraan dat samenwerking de sleutel vormt. Hij pleitte voor een “minder parochiale” houding van zijn landgenoten en riep de Nederlanders op om “te beginnen met netwerken voor meer internationale samenwerking”.

Samenwerking om innovatie-onderzoek te stimuleren

Martijn de Graaff van VoltaChem/TNO schaarde zich tijdens zijn presentatie achter Willems’ oproep en benadrukte het belang van samenwerking tussen de energiesector en de chemische industrie, aangezien hun middelen en bronnen elkaar kunnen versterken. Hij legde uit dat VoltaChem als doel heeft om businesscases voor de lange en korte termijn te ontwikkelen en dat dit programma partners uitnodigt om samen aan toegepaste R&D te werken. “Door bedrijven, overheidsinstanties en kennisinstituten met elkaar te laten samenwerken wil VoltaChem technologie in de industriële praktijk introduceren en grootschaligere gezamenlijke innovatie-activiteiten stimuleren.” Volgens De Graaff groeit het ledennetwerk van VoltaChem gestaag, maar is er meer samenwerking nodig om voor meer impact te zorgen.

Roadmap

Na een excursie naar EnTranCe namen de aanwezige managers, zakelijk ontwikkelaars, technici, wetenschappers en beleidsmakers plaats aan een van de zeven tafels voor een discussieronde en om nieuwe partners te ontmoeten en zakelijke kansen op te doen. Aan elke tafel werd een bepaald onderwerp besproken, zoals Power-2-Ammonia, Power-2-Commodities of Power-2-Integrate. Na veertig minuten wisselden de groepen van tafel. Daardoor kwamen er verschillende invalshoeken aan bod, wat VoltaChem waardevolle input opleverde over de mate waarin de roadmap van de organisatie aansluit op de behoeften binnen de industrie.

Deelnemers aan zet

De eerste groep die plaatsnam aan de Power-2-Heat-tafel was het onderling met elkaar eens dat de industrieën die gebruikmaken van minder hoge temperaturen, zoals brouwerijen en voedselproducenten, het meest geschikt zijn voor Power-2-Heat-technologie. Dat zijn branches die consumenten aanspreken die om milieuvriendelijkere, meer energieneutrale producten vragen. De resultaten zullen de acceptatie bevorderen in industrieën die hogere temperaturen gebruiken (staalproductie, chemische industrie). De tweede groep had een geheel andere insteek en merkte op dat elektrificatie moet beginnen met aparte projecten, die pas in de keten worden geïntegreerd nadat er potentieel levensvatbare zijstromen zijn vastgesteld.

De Power-2-Hydrogen-groep had in eerste instantie een ‘coalitie van goede wil’ om de tafel zitten, die wilde samenwerken aan het verlagen van de kosten. De tweede groep was echter nog niet overtuigd en wilde vraag vanuit de markt afwachten alvorens op zoek te gaan naar partners.

Power-2-Specialties

Aan de Power-2-Specialties-tafels verliep het gesprek anders. Daar bleken niet de energieprijzen en elektriciteit de voornaamste drijvende krachten te zijn, maar meer waardetoevoeging bij de productie, en decentralisatie. Waterstofperoxide bleek een goed eerste voorbeeld te zijn, vanwege de duidelijke behoefte daaraan voor waterzuivering en binnen de papier-en-pulpindustrie. Ook FDCA werd als waardevol beschouwd, maar dan niet als businesscase voor directe productie, maar als voorbeeld van het gebruik van technologie in een bio-context.

Power-2-Ammonia

Aan de Power-2-Ammonia-tafel werd de (markt-)waarde van ammonia als chemische stof met een grote CO2-voetafdruk vergeleken met die van ammonia als energiedrager. Vragen die aan bod kwamen waren onder andere: “Gaat dat op lange termijn veranderen?” en “Waar in de keten kunnen kosten worden verlaagd?” Het Power-2-Ammonia-project, waarin VoltaChem met ISPT en andere partijen, zoals Nuon and OCI Nitrogen, werd beschouwd als een goede stap voor het beantwoorden van deze vragen.

Power-2-Methanol

Aan de Power-2-Methanol-tafel werd de hoop uitgesproken dat Europese beleidsmakers de auto-industrie zouden kunnen overhalen om methanol als een ‘vriendelijkere brandstof’ te gaan beschouwen. Volgens deze groep is het gebrek aan acceptatie een grotere hindernis dan technische factoren.

Onderneem actie en lever een bijdrage

Een andere conclusie aan het eind van de dag was dat naast acceptatie ook regulering nodig is. Daarnaast moeten potentiële partners elkaar kunnen vinden. Daarbij speelt VoltaChem een belangrijke rol, omdat de gehele keten daarin is vertegenwoordigd. Er is geen excuus om niet aan het gesprek deel te nemen, het platform is er. Om met voorzitter Van der Spek te spreken: “Onderneem actie en lever een bijdrage aan de energietransitie.”

Uitnodiging van VoltaChem

De deelnemers werden hartelijk uitgenodigd om zich aan te sluiten bij de VoltaChem-community, die bestaat uit stakeholders uit de chemische industrie, de elektriciteitssector en de hightechindustrie en overheidspartijen. Deze community vormt een uitstekend platform om relevante stakeholders uit de gehele waardeketen te ontmoeten, kennis uit te wisselen en samen zakelijke mogelijkheden te verkennen. Voorafgaand aan het evenement hield VoltaChem zijn eerste community-bijeenkomst, waar leden van de community concrete mogelijkheden tot samenwerking met elkaar bespraken.
Uit de reacties vanuit de industrie op zowel het openbare evenement als de exclusieve community-bijeenkomst bleek dat VoltaChem voorziet in een duidelijke behoefte en dat in de nabije toekomst nieuwe samenwerkingen en waardevolle onderzoeksresultaten kunnen worden verwacht.

Wilt u meer weten over VoltaChem? Neem contact op met Martijn de Graaff.

Kennis

Efficient processing

Een van de grote uitdagingen waar de chemische industrie voor staat, is concurrerender worden door specialisatie en het bedienen van nichemarkten. Bedrijven willen beter en sneller dan de concurrent hoogwaardige... Lees verder
Roadmap

Sustainable Chemical Industry: innovaties voor de chemische industrie

TNO helpt de chemische industrie te innoveren door bedrijven in staat te stellen kosten te reduceren en nieuwe producten sneller op de markt te brengen. Bedrijven op die op zoek zijn naar nieuwe producten... Lees verder
Thema

Industrie: ‘Het is onze taak om de industrie te helpen met innoveren’

Industrie is een thema waarvan het belang in Nederland steeds duidelijker wordt. Gelukkig maar, vindt themadirecteur Arnold Stokking. “Industrie is een welvaartsbepalende factor: het creëert werkgelegenheid... Lees verder
Nieuws

VoltaChem zet volgende stap in verbinding tussen chemie en electriciteitssector

02 december 2015
'Voltachem' is een innovatieprogramma waarmee chemische bedrijven en de elektriciteitssector forse energie- en CO2-reductie kunnen realiseren. TNO roept bedrijven op zich aan te sluiten bij de VoltaChem... Lees verder
Nieuws
Contact

Ir. Martijn de Graaff

  • chemie
  • formulering
  • scheiding
  • proces
  • modulair
E-mail

Mediavragen?

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.