nieuws

Gebouw wapenen tegen terrorisme en natuurgeweld

13 apr 2016

Gebouwen honderd procent beveiligen tegen aanslagen, een aardbeving of overstroming is onmogelijk. Toch is TNO er met een aantal Europese bedrijven en kennisinstellingen in een driejarig onderzoeksproject in geslaagd een gebouw te ontwerpen dat aan de hoogste eisen van veiligheid voldoet en bestand is tegen extreme en onverwachte omstandigheden.

© Joubert Architecture & North by Northwest Architects

De resultaten van het project zijn onlangs gepresenteerd tijdens het symposium ‘Urban & building resilience’ dat TNO met partner Arcadis in Den Haag organiseerde. In het Europese consortium Elasstic werkte TNO samen met de Duitse zusterorganisatie Fraunhofer, ontwerp- en adviesbureau Arcadis, de architectenbureaus JA Architecture en NXNW, ingenieursbureau Schüßler-Plan, Siemens, het Spaanse InCode en Uniresearch uit Nederland. Nauwe samenwerking was er ook met de gemeente Den Haag, de virtuele locatie voor het rampenbestendige gebouw.

Veiligheid in vroegste stadium ontwerp

Jorrit Nieuwenhuis, hoofd Safety & Installaties van Arcadis, benadrukte de gouden formule die het Europese consortium hanteerde: safety en security by design. Alle aspecten van veiligheid en beveiliging moeten al in het vroegste stadium van het ontwerp zijn uitgedacht en verwerkt in het ‘concept of description' (COD).
Een uitgangspunt dat van harte werd onderschreven door Ron Beij van de Amsterdamse brandweer. Veiligheid, ondanks het volgen van alle wettelijke voorschriften, is vaak onvoldoende meegenomen in het ontwerp van een gebouw.

Modellen en simulaties

Aan het Bouw Informatie Model (BIM), dat de sector gebruikt voor technische specificaties van een gebouw, heeft TNO modellen toegevoegd die rekening houden met extreme gevaren. Welke ruimten van het gebouw kunnen beschadigd worden bij een dreiging? Waar moeten we kritische voorzieningen plaatsen? Het BIM is nu verrijkt met modellen die gevolgen van bijvoorbeeld explosies buiten of binnen het gebouw doorrekenen en visualiseren.

Multidisciplinaire samenwerking

But Klaasen, hoofd van het Innovatieteam van het ministerie van Veiligheid & Justitie, onderschreef een ander uitgangspunt van het Elasstic-consortium: samenwerking tussen kennisinstellingen, ingenieurs- en architectenbureaus, de bouw, de overheid. En dat grensoverschrijdend, want uitwisseling van kennis tussen partijen binnen en tussen Europese landen levert een multiplier effect op.
“Elasstic heeft laten zien dat je iets compleet nieuws kunt ontwikkelen door publiek-private samenwerking. Als uiteenlopende partijen uit verschillende landen samenwerken, realiseer je sneller concrete innovaties. Dit project is daar een excellent voorbeeld van.”

Concept overal te gebruiken

Het Europese project is afgerond, maar het tot in detail ontworpen gebouw bestaat alleen virtueel. Het kent verschillende bestemmingen: wonen, werken, hotel, winkels, theater, museum en ligt aan een knooppunt van verkeersstromen. Alle concepten en elementen die in het ontwerp zijn verwerkt, zijn overal ter wereld te gebruiken. Afhankelijk van de risico’s ter plekke is te kiezen uit de scenario’s die zijn uitgewerkt en doorgerekend: aanslag met explosieven buiten het gebouw of binnen, aanvallen met biologische en chemische stoffen, een vliegtuig dat inslaat, aardbeving, wervelstorm, overstroming.

Evacuatie slim organiseren

Veel aandacht is besteed aan evacuatie, zowel van mensen in het gebouw als uit de omgeving. Expert Wolfram Klein van Siemens, dat hier expertise voor leverde: “We hebben dynamische evacuatiemodellen ontwikkeld die het mogelijk maken een gebouw van deze omvang binnen tien minuten te evacueren. Er is voorzien in snelle ontsnappingsroutes, die zelfs tijdens de evacuatie direct zijn te veranderen. Daarbij is rekening gehouden met hoe vuur en rook zich verspreiden en onverwachte gebeurtenissen tijdens de evacuatie.”

Kennisuitwisseling op alle niveaus

Van meet af aan stond voor de samenwerkende partijen in Elasstic (Enhanced Large Scale Architecture with Safety and Security Technologies and special Information Capabilities) vast: al in de fase van planning en ontwerp veiligheid en beveiliging meenemen en experts op die gebieden erbij betrekken.
Architecten Marc Joubert en Richard Thomas: “Hoewel we allemaal onze eigen expertises hebben ingebracht, is er continu overleg geweest tussen alle betrokken partijen. Door kennisuitwisseling, elkaar op ideeën brengen en ideeën vanuit andere invalshoeken te beoordelen hebben we dit project gezamenlijk tot een succes weten te maken.”

Roadmap

Force Protection: voor bescherming van militaire troepen en materieel

De bescherming en het overlevingsvermogen van troepen en materieel in combinatie met het effectief kunnen inzetten van vuurkracht zijn essentiele operationele capaciteiten die een militaire missie tot... Lees verder
Thema

Defensie en veiligheid: ‘Wij zetten onze kennis en technologie in voor veiligheid’

Het is voor welvaart en welzijn cruciaal dat de samenleving veilig is én veilig voelt. Voor Henk Geveke, managing director Defensie & Veiligheid is het belangrijk om partijen te ondersteunen die deze... Lees verder

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.