nieuws

Kostenbesparing voor houtsector met 3D röntgen

26 sep 2016

Een innovatie die hand in hand gaat met kostenbesparing, dat snijdt hout in ondernemend Nederland. Als die innovatie dan ook nog een technologie betreft die we al 120 jaar lang kennen uit onder meer het ziekenhuis, dan lijken de kansen voor het oprapen te liggen. Voor TNO en de houtverwerkende sector liggen die mogelijkheden er in de vorm van 3D röntgentechnologie. Niet langer het domein van alleen botbreuken, maar nu ook van breuken of andere euvels in hout. Vooral goedkoper dan de huidige kwaliteitscontroles, en zeker ook beter.

De Duitse natuurkundige Wilhelm Röntgen kon het waarschijnlijk nauwelijks vermoeden, toen hij in december 1895 de allereerste röntgenfoto maakte; ooit zou zijn medische ontdekking ook buiten het ziekenhuis van grote waarde zijn. Dat röntgen ook andere zaken dan botbreuken goed aan het licht brengt, is anno 2016 gewoon goed. Toch is de technologie nóg breder inzetbaar, en dat realiseren de deelnemers van  de technologiecluster hout van TNO zich maar al te goed.

In onder meer Scandinavische landen is het gebruik van röntgen bij kwaliteitscontroles van hout al jaren in zwang. Complete bomen gaan er door de röntgenmachine en laten zo hun diepste geheimen zien. Met röntgen zijn onvolkomenheden binnen in het hout makkelijk en snel op te sporen. Door ‘normale’ 2D röntgenbeelden op elkaar te stapelen ontstaat een 3D beeld waarmee het binnenste van het hout van alle kanten te bekijken is. Breuken en andere onvolkomenheden zijn dan snel gezien. “Het ligt voor de hand die techniek ook op kleinere schaal toe te passen in de houtverwerkende sector in Nederland”, zegt Harry Logtenberg, projectleider van het technologiecluster hout van TNO.

Arbeid

Ons land telt een flink aantal bedrijven die hout verwerken tot bijvoorbeeld kozijnen of andere houtmaterialen voor de bouwsector. “Dat hout moet kwalitatief uiteraard in orde zijn, maar visuele inspectie biedt lang niet voldoende garanties en is bovendien flink arbeidsintensief. Röntgen kan de oplossing zijn.”

In Veenendaal onderschrijft Carel Doornenbal, directeur van houtbedrijf TimmerSelekt Doornenbal, die lezing. “De huidige visuele controle van hout vergt veel tijd, concentratie en mensenkracht. Het is een kostenpost, en dan nog is de kwaliteitscontrole niet waterdicht of altijd even consequent. Dat lijkt anders te kunnen als we een 2D en 3D röntgenscanner inbouwen in onze productieprocessen. We weten dan meer over de kwaliteit, tegen lagere kosten. Het scheelt vooral in het aantal arbeidsplaatsen.”

Partijen

Het technologiecluster werkt aan een proof-of-concept en zoekt actief naar andere partijen om daaraan deel te nemen. Harry Logtenberg: “We hopen op de kennis en deelname van andere houtverwerkende bedrijven, maar ook van ondernemingen die participeren in de daadwerkelijke ontwikkeling van de scanner en de bijhorende software.” Dat een dergelijke aanpak succesvol kan zijn, merkte Logtenberg al eerder in de zuivel: daar is gezamenlijk een 3D röntgenscanner ontwikkeld die kazen moeiteloos van binnen bekijkt en selecteert op kwaliteit en afmetingen van de gaten in de kaas.

Rendement

De inzet van röntgen moet leiden tot minder verlies en dus een beter rendement voor houtverwerkers. Dat de bouwsector en bewoners van nieuwbouwhuizen zijn gebaat bij kwalitatief beter hout, dat staat bovendien als een houten paal boven water.

Harry Logtenberg: “Hout is een fantastisch product en visueel vaak prachtig. Maar om hout echt te kennen, moeten we het van binnen kunnen bekijken. Dat bleek deze zomer ook in Friesland, toen de houten mast van schip ineens afbrak, helaas met fataal gevolg. De echte kracht van hout blijkt pas als we röntgen gebruiken.”

Carel Doornenbal doet een beroep op de innovatiekracht van de houtbedrijven in Nederland en van de bouwsector. “De timing is precies goed, want de volumes beginnen weer behoorlijk toe te nemen nu de crisis achter ons lijkt te liggen. Om die volumes bij te houden en tegelijk kosten te besparen én kwaliteit te handhaven, lijkt 3D röntgen de ideale oplossing. Ik verwacht het bewijs de komende tijd te gaan zien.”

Downloads

TNO en het MKB

Als mkb-ondernemer denkt u voortdurend na over innovatieve producten, diensten of bedrijfsprocessen. Maar waar moet u beginnen? En op wie kunt u een beroep doen als u dat innovatieve product of proces... Lees verder
Nieuws

Mediavragen?

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.