nieuws

Onderzoek TNO: Onvoldoende bewustzijn en kennis over arbeidsdiscriminatie

21 okt 2019

TNO onderzocht hoe werkgevers en intermediairs (uitzendbureaus, detacheringsbureaus, recruitmentbureaus en  assessmentbureaus) omgaan met de risico’s op arbeidsmarktdiscriminatie. Uit deze inventarisatie blijkt dat er een gebrek aan kennis en bewustzijn is op dit gebied. Het onderzoek werd verricht in het kader van het Kennisprogramma Inspectie SZW (KIS). TNO heeft op basis van het onderzoek een checklist gemaakt die werkgevers en intermediairs kunnen gebruiken om de risico’s op arbeidsmarktdiscriminatie te verkleinen.

Download het onderzoeksrapport

Download

Resultaten

In het onderzoek is gebruik gemaakt van een literatuurscan, interviews onder werkgevers en intermediairs, gesprekken met de Inspectie SZW en gesprekken met deskundigen op het gebied van arbeidsmarktdiscriminatie. In totaal werden 32 interviews afgenomen. De conclusies uit het onderzoek zijn dus gebaseerd op een beperkt aantal waarnemingen waardoor voorzichtigheid in de interpretatie van de resultaten geboden is.  Uit het onderzoek bleek dat arbeidsmarktdiscriminatie nog steeds voor komt op de Nederlandse arbeidsmarkt. Er zijn, blijkt uit de inventarisatie, diverse risico’s op arbeidsmarktdiscriminatie. De zogenaamde doorlopende risico’s spelen in alle recruitmentfases (wervingsfase, screeningsfase, interviewfase en selectiefase) een rol. Daarnaast zijn er risico’s die alleen gelden binnen een bepaalde fase van het recruitmentproces.

Doorlopende risico’s

Het risico van het gebrek aan kennis en bewustzijn kan ertoe leiden dat verschijningsvormen van discriminatie niet worden herkend, niet voorkomen worden en niet aangepakt worden. Daarnaast bestaat het gevaar dat werkgevers en intermediairs niet bereid zijn arbeidsmarktdiscriminatie tegen te gaan, omdat men vindt dat het niet aan de orde is.
Een ander doorlopend risico is het ontbreken van een gestandaardiseerd recruitmentproces. Het ontbreken van richtlijnen en beleid kan er namelijk toe leiden dat vooroordelen en stereotypen een rol gaan spelen in de werving en selectie. Het laatste doorlopende risico wordt gevormd door de afhankelijkheidsrelatie tussen de werkgeven en de intermediair (als afhankelijke partij). Binnen deze relatie kan sprake zijn van een scheve machtsverhouding en/of afhankelijkheid van de opdrachtgever (voor betaling, voor vervolgopdrachten) waardoor er kans op arbeidsmarktdiscriminatie ontstaat.

Risico’s per recruitmentfase

Uit het onderzoek kwam naar voren dat er ook een aantal specifieke risico’s per recruitmentfase bestaat. In de wervingsfase blijkt er vaak geen expliciete aandacht uit te gaan naar het opstellen van duidelijke functie-eisen. Hierdoor bestaat het risico dat kandidaten worden geworven op eisen die mogelijk niet relevant zijn voor het goed vervullen van de functie. Als er geen eenduidige werkwijze bestaat bij brief- en CV selectie in de screeningsfase ontstaat het risico dat stereotype denkbeelden en vooroordelen een rol spelen bij de beslissing voor het uitnodigen van kandidaten. In de interviewfase bleek het merendeel van de geïnterviewde werkgevers en intermediairs geen systematische manier voor het afnemen van interviews te hebben. Zij stellen niet dezelfde vragen aan elke kandidaat, noch in dezelfde volgorde en er zijn geen afspraken over doorvragen of de duur van de gesprekken. Dat leidt tot het risico dat het sollicitatieproces niet voor iedere kandidaat gelijk is en vooroordelen niet expliciet worden.

Checklist

TNO heeft op basis van het onderzoek een checklist samengesteld die werkgevers en intermediairs kunnen gebruiken. Deze lijst bevat 14 vragen over de risico’s op arbeidsmarktdiscriminatie en biedt ook oplossingsrichtingen om deze risico’s te verkleinen. Bewustzijn en kennis vormen belangrijke voorwaarden voor het voorkómen van handelen naar vooroordelen en stereotype denkbeelden. De lijst heeft als doel om het bewustzijn te vergroten en dient verder als hulpmiddel om de risico’s in kaart te brengen en deze tegen te gaan.

Aanbevelingen

Het onderzoeksrapport geeft TNO, naast de checklist voor werkgevers en intermediairs, ook een aantal aanbevelingen voor de overheid. Zo kan de overheid wetgeving formuleren die werkgevers verplicht de risico’s op arbeidsmarktdiscriminatie te voorkomen of te beperken. Handhaving van deze wetgeving kan door de Inspectie SZW worden opgepakt. De Inspectie zou er in het bijzonder op toe moeten zien dat organisaties een eenduidige werkwijze hanteren voor het recruitmentproces.

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.