blik op de toekomst

Boring bij Eys maakt puzzel ondergrond weer completer

19 maart 2019 • 2 min leestijd

Informatie verzamelen over de geologie in Zuid-Limburg, waar aan het einde van het Krijt mosasaurussen en dinosauriërs leefden. Daarvoor deed de Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO, afgelopen jaar bij Eys een grondboring tot 180 meter diepte. De opgedane kennis van de ondergrond is essentieel voor bovengrondse besluitvorming.

Tunnels boren of graven, wijken aanleggen, delfstoffen winnen, duurzaam gebruikmaken van aardwarmte en andere activiteiten vragen om gedetailleerde kennis van de diepe en ondiepe ondergrond. Vanaf 1 januari 2018 komt alle informatie samen in de Basisregistratie Ondergrond. De Geologische Dienst Nederland beheert deze landelijke voorziening. De boring bij Eys maakt de puzzel weer een stukje completer.

Overgang tussen formaties

“In opdracht van de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werken we aan het karteerprogramma”, vertelt geoloog Geert-Jan Vis van de Geologische Dienst Nederland. “Afgelopen jaar kozen we voor een boring bij Eys, ten eerste omdat het bestaande geologische model een overgang laat zien tussen twee formaties uit het Krijt. We weten echter niet of dat door een scherpe breuk komt of dat de overgang gradueel verloopt. Het antwoord geeft ons meer inzicht in de grondwaterstroming.”

Een tweede reden om bij Eys te boren is het maaiveld op 190 meter boven zeeniveau. Vis: “In andere delen van Nederland is het kalksteenpakket uit het Krijt zelden ontsloten omdat het op kilometers diepte ligt. Maar hier ligt het vrijwel aan de oppervlakte en is het vrij dik. De kans om dat te onderzoeken wilden we zo veel mogelijk uitbuiten. De aanwezige zandsteenlagen onder het kalksteenpakket vormen bijvoorbeeld een goede aquifer, een waterhoudende grondlaag. Mocht het in de toekomst nodig zijn om daaruit water te winnen, dan komt de kennis die we nu opbouwen goed van pas.”

Einstein Telescoop

Het derde doel van de boring bij Eys is de top van het onderliggende, veel oudere Carboon. “Heel veel gesteente van na dat tijdperk is verdwenen, een zogeheten hiaat. Het Krijt ligt direct bovenop het Carboon. De diepte van het Carboon in de regio is ongeveer bekend, maar de afzettingen uit dat tijdperk liggen er al ruim 300 miljoen jaar. Waarschijnlijk liggen de Carboonlagen scheef. Als we weten of het Boven-, Midden- of Onder-Carboon betreft, dan kunnen we beter begrijpen of ze geplooid zijn, gebroken of wat dan ook.” Michiel van der Meulen, hoofd Kartering bij de Geologische Dienst Nederland, onderstreept het belang van het project. “Deze boring draagt ook bij aan de nationale ambitie om de Einstein Telescoop naar de Euregio Zuid-Limburg te halen, waar men door metingen aan zwaartekrachtgolven in drie ondergrondse tunnels van elk tien kilometer meer te weten wil komen over het ontstaan van de aarde en het heelal. Maar ook op veel grotere diepte is kartering essentieel, bijvoorbeeld voor ultradiepe aardwarmte of geothermie waarmee we beogen de warmtevraag CO2-neutraal te maken.”

Meer weten of boorgegevens aanleveren?

“De opgeboorde gesteentekernen gaan we nu doorzagen, beschrijven en interpreteren”, legt Vis uit. “Onderin herkenden we alvast een bodem van 80 miljoen jaar oud, de tijd van de dinosauriërs. Bedrijven en gemeenten met een vraag over de ondergrond of misschien juist met het aanbod om boorgegevens aan te leveren nodig ik van harte uit om contact op te nemen. En bent u geïnteresseerd in de nieuwste geologische overzichtskaart van het Koninkrijk der Nederlanden? Laat uw gegevens achter via de online intekenomgeving.”

Bent u geïnteresseerd in de nieuwste geologische overzichtskaart van het Koninkrijk der Nederlanden?

Laat uw gegevens achter

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.