Stadsdashboard
uitgelicht

Dashboard helpt steden schoon en leefbaar te maken

16 februari 2016 • 3 min leestijd

Tientallen camera’s die meten welk verkeer zich waar in de stad beweegt. Uitgesplitst naar personenauto’s, bestel- en vrachtwagens. Tegelijkertijd zien welk zakelijk vervoer in welke sector actief is. En welke invloed dit alles heeft op de luchtkwaliteit. Dat is hét stadsdashboard. Dit dashboard biedt bestuurders inzicht hoe je de stad schoon en leefbaar maakt.

Samen met gemeente Rotterdam is TNO hard op weg om het stadsdashboard in de dagelijkse praktijk toe te passen. Steden hebben vaak onvoldoende inzicht in de logistieke stromen in en rond hun stad en dat maakt het moeilijk adequate maatregelen te treffen. Het stadsdashboard toont in een webomgeving relevante gegevens over mobiliteit, logistiek en luchtkwaliteit en dat realtime.

RDW en KvK

Zo is op te zien waar bestelbusjes rijden, licht en zwaar vrachtverkeer, de intensiteit en de gemiddelde snelheid waarmee ze rijden. Door de gegevens van de camera’s te combineren met informatie van de RDW en de Kamer van Koophandel, is te zien op welke tijden welk verkeer van welk type bedrijven in de stad rijdt. Die informatie is van onschatbare waarde om bijvoorbeeld de daadwerkelijke effecten van het instellen van een milieuzone te kunnen beoordelen.

Nieuwste technologie om data te verbinden

‘TNO past in het stadsdashboard de nieuwste technologieën en methoden toe en verbindt diverse soorten beschikbare data met elkaar’, vertelt verkeerskundige Erica de Feijter van TNO. ‘Doordat we de data op een slimmere manier koppelen, krijgt de gemeente bruikbare informatie om daarmee adequate beleid te voeren. Je wilt het verkeer zo reguleren dat de doorstroming en de luchtkwaliteit verbetert. Het dashboard biedt de gemeente nieuwe inzichten om te komen tot een schone stad.

"Het dashboard biedt de gemeente nieuwe inzichten om te komen tot een schone stad"

Realtime

Gegevens afkomstig uit camera’s die TNO op cruciale punten in de stad aan liet brengen, voeden het stadsdashboard. Maar er zijn veel meer waarnemingen aan toe te voegen: sensoren, lussen in de weg, verkeerslichten, data die steeds slimmer wordende auto’s of vrachtwagens via draadloze communicatie aanleveren en het actuele en voorspelde weerbeeld. TNO heeft algoritmes, rekenmodellen en methoden ontwikkeld om al die data realtime te koppelen, verrijken en ontsluiten. Zo maken we verkeersstromen, congestie, geluidsoverlast en uitstoot van schadelijke stoffen realtime inzichtelijk en presenteren we deze data visueel overzichtelijk op een scherm. Beleidsmakers kunnen hierdoor gerichte maatregelen afstemmen op speciale doelgroepen zoals bijvoorbeeld bestelverkeer.

Effecten milieuzone in beeld

De uitkomsten van de metingen en het doorrekenen ervan in het stadsdashboard is voor de gemeente van belang voor de evaluatie van de milieuzone. In 2007 is deze ingevoerd om vrachtverkeer uit de binnenstad te weren. Omdat deze maatregel onvoldoende is gebleken om de luchtkwaliteit naar een aanvaardbaar niveau te krijgen, is de zone sinds 1 januari 2016 groter gemaakt en geldt deze nu ook voor oude bestel- en personenauto’s. In de zomer van dat jaar gaat TNO nieuwe metingen doen om de effecten van deze maatregel nauwkeurig in kaart te brengen.

Alles draait om luchtkwaliteit

De Feijter: ‘De vertaalslag van de informatie in het stadsdashboard naar luchtkwaliteit is cruciaal. Het gaat tenslotte allemaal om een schone en leefbare stad. Omdat in het stadsdashboard zoveel soorten data bij elkaar komen, is het een prachtig instrument om de gevolgen van milieumaatregelen voor het verkeer, geluid en uitstoot te kunnen beoordelen. Zo kan de gemeente Rotterdam het dashboard ook gebruiken om de effecten van de grootschalige renovatie van de Maastunnel vanaf de zomer van 2017 te monitoren en evalueren.’

Rotterdam: binnenstad emissievrij in 2020

Planoloog Richard van der Wulp van de gemeente voegt toe: ‘Rotterdam, TNO en zes transportbedrijven uit de regio hebben een ambitieuze doelstelling voor het goederenvervoer: Green Deal 010 Zero Emissie Stadslogistiek. We streven er samen naar dat in 2020 de stadslogistiek in de binnenstad van Rotterdam emissievrij is. In onze roadmap zijn vier sporen benoemd: techniek, logistiek, gedrag, en wet- en regelgeving. Uitwerking van het spoor gedrag betekent meer inzicht krijgen in verkeer en vervoer.

Bijdrage van verschillende partijen

Van der Wulp vervolgt: ‘Met het stadsdashboard, dat TNO samen met de gemeente Rotterdam ontwikkelt, krijgen we op een laagdrempelige manier voor het eerst goed inzicht in de logistiek in het stedelijk gebied. Welke soort voertuigen vervoeren goederen op welk tijdstip op welke locaties? De tool biedt de mogelijkheid om verkeersdata realtime te koppelen en te verrijken. Daardoor kan de gemeente heel gericht bepaalde sectoren in transport, inkoop en fabrikanten benaderen om samen mobiliteit en logistiek slimmer in te richten. Zo kunnen alle partijen bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen van de gemeente om de uitstoot van schadelijke stoffen tot het minimum terug te dringen.’
dossier

Circulaire economie: van organisch afval naar waardevolle grondstoffen

13 feb '18 - 1 min
Op dit moment worden organische afvalstromen gecomposteerd, vergist of verbrand. Afvalleveranciers zouden meer willen bijdragen aan een circulaire economie en zien... Lees meer
dossier

TNO geeft richting aan de circulaire economie

23 jan '18 - 4 min
Welke kansen biedt de transitie naar een meer circulaire economie in Nederland, bijvoorbeeld op het gebied van werkgelegenheid en milieu? De complexiteit maakt het... Lees meer
dossier

Zo gaan we de transitie naar een circulaire kunststoffeneconomie versnellen

9 jan '18 - 4 min
Een breed gedragen agenda met projecten die de transitie naar een volledig circulaire kunststoffeneconomie versnellen. Dat is het resultaat van de samenwerking in... Lees meer
column

Vier redenen om de impact van circulaire economie te kwantificeren

20 dec '17 - 2 min
Een circulaire economie: wie wil dat nou niet? De overheid streeft naar een volledig circulaire economie in 2050 en een groot bedrijf als PWC heeft die ambitie zelfs... Lees meer
column

Duurzaamheid: zo oud als de weg naar Rome

20 nov '17 - 2 min
Klimaatadaptatie, duurzaamheid, de circulaire economie: veel onderwerpen waar we vandaag de dag aan werken, zijn van alle tijden. Dat realiseerde ik me tijdens mijn... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.