blik op de toekomst

De beste stuurlui staan aan wal

15 november 2017 • 3 min leestijd

Water als weg naar innovatieve en duurzame groei. Dat is het doel van de blauwe route van de Nationale Wetenschapsagenda. Belangrijke trends als het verhogen van veiligheid door middel van autonoom varen, staan hierbij centraal. Om de economische kansen te verzilveren, werkt TNO samen met veel belangrijke spelers uit de maritieme sector.

Het begon allemaal met de ontwikkeling van Truck Platooning, waarbij pelotons van twee of meer vrachtwagens veilig en geautomatiseerd op minder dan 10 meter afstand van elkaar rijden. Die technologie is inmiddels zo ver dat het op de openbare weg wordt getest. Een van de belangrijkste uitdagingen is het veilig kunnen omgaan met zo veel mogelijk onverwachte scenario’s. “Een voertuig voegt in, het verkeer remt plotseling af of het wegdek is lokaal glad”, legt Maurice Kwakkernaat van TNO uit. “Als je weet welke scenario’s je kunt tegenkomen, dan kun je daarmee een voertuig ‘streetwise’ ontwerpen en testen. Hetzelfde speelt bij autonoom varen: hoe zorg je dat een schip veilig kan omgaan met wat het onverwachts kan tegenkomen?”

Autonoom varen mogelijk maken

Om autonoom varen mogelijk te maken, kan de beschikbare kennis en ervaring van autonoom rijden worden toegepast. Maar er zijn ook verschillen. Maurits Huisman van TNO: “Denk bijvoorbeeld aan de ICT-infrastructuur. Op zee heb je niet overal de connectiviteit en de bandbreedte die je op de weg gewend bent. Bovendien is een groot schip veel minder wendbaar dan een auto. Het betekent dat je veel langer van tevoren over een situatie moet nadenken om systemen een veilig besluit te laten nemen. Dat laatste maken we mogelijk met technologie die de risico’s eerder identificeert. Dit betekent ook dat er een cruciale rol is weggelegd voor de mens als operator in zogenaamde shore support-centra.”

Economische kansen

In een TKI Dinalog-project onderzoekt TNO, samen met tien binnenvaartondernemers en andere betrokken partijen, waar de economische kansen liggen. Ook loopt er een joint industry-project, waarin TU Delft, MARIN en TNO met een aantal bedrijven, dienstverleners en maritieme opleidingen in 2018 een autonoom varend schip willen demonstreren. “Elementen van de technologie zijn gereed om autonoom varen mogelijk te maken”, meent Marnix Krikke, Innovation & Human Capital Director bij branchevereniging Netherlands Maritime Technology. “Maar om die elementen in concrete oplossingen te integreren, moeten we nog keuzes maken. Wat laat je over aan intelligente systemen en wat wil je de operator laten doen? Door de gecombineerde kennis van human factors, technologie, businesscases en regelgeving, is TNO voor ons de uitgelezen partner.”

“Er loopt een joint industry-project, waarin TU Delft, MARIN en TNO met bedrijven, dienstverleners en maritieme opleidingen in 2018 een autonoom varend schip willen demonstreren”

Geleidelijke invoering van autonoom varen

Krikke gelooft in geleidelijke invoering van autonoom varen. “De komende tien jaar gaan we het toepassen in niches die zich daarvoor lenen, zoals beveiligingstaken rond windparken of baggeroperaties. Dat werk kun je heel goed vanaf de wal coördineren. Verder zouden we op vaste routes voor de kust, zoals in Noorwegen al gebeurt, voorzieningen kunnen treffen. In het algemeen zien we vooral een sterkere adviesfunctie vanaf de wal, zodat de bemanning en het technische personeel minder zwaar belast worden. Als je bijvoorbeeld aanvaringen wilt voorkomen, dan kan de software nagenoeg hetzelfde als de vakman die de radar bekijkt.”

Schepen besturen vanaf de wal

Shore support, waarbij een operator vanaf de wal een aantal schepen bestuurt, is het belangrijkste scenario voor de toekomst. Pieter Boersma van TNO: “Bij TNO in Soesterberg beschikken we over de Control Organisation Research Environment (CORE): een ruimte waar een controlekamer nagebootst kan worden. Ook voor de maritieme branche zien we daar mogelijkheden. Verder voorzien marktpartijen een kostenvoordeel in seriematig bouwen. Als vijf schepen met één operator in een konvooi varen, dan kun je ze veel meer gestandaardiseerd uitvoeren.”

“In het algemeen zien we vooral een sterkere adviesfunctie vanaf de wal, zodat de bemanning en het technische personeel minder zwaar belast worden”

Minder emissie

“Door routes nauwkeuriger te plannen en rekening te houden met bijvoorbeeld stromingen, weersomstandigheden en snelheid, is het mogelijk om brandstof te besparen en de CO2-uitstoot te verminderen”, vervolgt Huisman. “En natuurlijk kijken we samen met de sector naar veiligheid. Feitelijk moeten we zorgen dat autonoom varen nog veiliger is dan bemand varen. Vergissen is menselijk, maar als een systeem faalt dan zeggen we algauw het vertrouwen in de technologie op.”

Multidisciplinair samensmelten

In de toekomst zullen het automatische wegverkeer en het automatische waterverkeer samensmelten. “We maken een transitie door, naar veel meer samenwerkende autonome systemen op land, op zee en in de lucht”, besluit Pieter Boersma. “Dat vraagt om multidisciplinaire kennis. Voor binnenvaartoperaties gelden andere eisen dan voor de inspectie van een windmolenpark. En een hijsoperatie kent weer andere functies dan containeroverslag. Het is allemaal maatwerk. Wij nodigen maritieme professionals, jong en oud, uit om over de toekomst mee te denken. Verder komen we graag in contact met organisaties die de beschikbare technologie willen toepassen.”

blik op de toekomst

De beste stuurlui staan aan wal

15 nov '17 - 3 min
Water als weg naar innovatieve en duurzame groei. Dat is het doel van de blauwe route van de Nationale Wetenschapsagenda. Belangrijke trends als het verhogen van... Lees meer
blik op de toekomst

Hoe helpen onderwaterdrones de maritieme en offshore-industrie?

26 jun '18 - 2 min
Samenwerkende onderwater ‘drones’ bieden goede mogelijkheden voor de inspectie van windturbineparken en andere objecten op zee. Daarvoor moeten ze onderwater kunnen... Lees meer
innovatie

Werken aan sterkere en grotere staalconstructies op zee

9 jan '17 - 3 min
Aantoonbaar veilige schepen en platforms. Dat is wat de Nederlandse offshore-industrie wil. Tegelijkertijd is er de ambitie om steeds sterkere en grotere constructies... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.