Foto’s: Bert Spiertz / HH
dossier

De Marine doet meer met minder bemanning

1 mei 2015 • 2 min leestijd

Nieuwe schepen inzetten met een kleinere bemanning, de operationele effectiviteit en goede werkomstandigheden aan boord behouden, en ook nog de groeiende hoeveelheid informatie verwerken. Met geoptimaliseerde bemanningsconcepten helpt TNO het commando zeestrijdkrachten die doelen te bereiken.

“De Marine staat voor de uitdaging om met kleinere bemanningen te gaan varen”, vertelt onderzoeker Wilfried Post van TNO. “Dat komt ten eerste door een tekort aan vakmensen; het aantal zeevarenden in Nederland neemt af, zowel in de commerciële zeevaart als bij de Marine. Ten tweede is het expliciete beleid van de overheid om militairen zo min mogelijk in gevaarlijke situaties te brengen. Ten derde is er een economisch aspect: de Marine moet kritisch kijken welke mensen werkelijk nodig zijn aan boord.”

Nieuwe indeling marinepersoneel

Het nieuwe M-fregat gaat straks varen met zo”n 100 bemanningsleden in plaats van de huidige 154 man. Ook onderzeeboten en mijnenjagers zullen het met minder mensen moeten doen. Om met minder mensen hetzelfde werk te blijven doen, zijn nieuwe bemanningsconcepten en robuuste personeelsconcepten nodig – zowel voor de scheepsbemanningen als voor de ondersteunende organisatie aan wal.

Samenwerking mens en machine

“Automatiseer waar het kan en beman waar het moet – dat wordt de norm”, meent Post. “Met de kanttekening dat de mens altijd verantwoordelijkheid blijft dragen voor acties met bepaalde consequenties. De samenwerking tussen mens en machine is een van de onderwerpen waar we de afgelopen veertig jaar met de Marine aan werkten. Wat is de competentie van een robot of computer? Hoe weet je wanneer hij met dingen te maken heeft die hij niet meer snapt?”

“Automatiseer waar het kan en beman waar het moet – dat wordt de norm”

Huidige bemanningsconcepten

Heel nieuw bij het optimaliseren van bemanningsconcepten is het denken in functies in plaats van in systemen. “Traditioneel ontwikkelt elke partij die bij de bouw en inrichting van een schip is betrokken zelfstandig producten”, legt businessdeveloper Jan Bruggeman van TNO uit. “RH Marine (het voormalige IMTECH) zorgt voor de bekabeling en de automatisering van de platformsystemen, Thales levert de wapens en sensoren en Damen Schelde bouwt het schip. Vervolgens moet je alles aan elkaar knopen.”

Manning & Automation

Het is veel efficiënter als de systemen aan boord worden gebracht aan de hand van onderling afgestemde normen op functioneel niveau met elkaar kunnen communiceren. “Daarom zijn wij betrokken bij de roadmap Manning & Automation die Defensie met al deze partijen ontwikkelt, waarin we de toekomstplannen via concrete projecten uitwerken”, vertelt Bruggeman.

TNO bouwt testomgeving

TNO speelt vooral een verbindende rol. Bruggeman: “In Den Haag en Soesterberg bouwen we bijvoorbeeld testomgevingen zodat we, al jaren voordat een nieuw of vernieuwd schip te water gaat, kunnen onderzoeken hoe systemen nog beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Ook gebruiken we software om bemanningsconcepten te simuleren, zoals we eerder deden met het Patrouilleschip. We ontwikkelen en testen interfaces voor de vele systemen. En in intensieve samenwerking met de Marine ontwerpen we de operationele ruimtes aan boord.”

Passie

Post woont in het centrum van Amsterdam op een klipper uit 1894. “De hele dag ben ik met water bezig. Ik heb een aantal keren met de Marine meegevaren. Ongelooflijk, zo professioneel als het er daar aan toegaat. Het is een heel mooie klus om met geoptimaliseerde bemanningsconcepten de nieuwe marineschepen te helpen vormgeven. Dit werk is echt mijn passie.”

Trots

Bruggeman vult aan: “Met dit werk lopen we voor op andere landen. Het Verenigd Koninkrijk en Zweden kijken bijvoorbeeld geïnteresseerd mee. Dat is wel wat om trots op te zijn.”

Battle rhythm

Met grote regelmaat komen circa veertig experts van de Marine, de Defensie Materieel Organisatie, industriële partners en TNO bij elkaar om de lopende projecten onderling af te stemmen. Er gaat dan heel veel domeinkennis en expertise over tafel. De deelnemers noemen het battle rhythm: de cadans geeft energie om te versnellen.

dossier

De Marine doet meer met minder bemanning

1 mei '15 - 2 min
Nieuwe schepen inzetten met een kleinere bemanning, de operationele effectiviteit en goede werkomstandigheden aan boord behouden, en ook nog de groeiende hoeveelheid... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.