verhaal van de klant

Duurzaam wonen op een tropisch eiland wordt werkelijkheid

16 november 2017 • 4 min leestijd

Aruba streeft naar duurzaamheid. En dat kan ook, vooral omdat het Caribische eiland beschikt over krachtige energiebronnen zoals zon en wind. In de Smart Community Aruba, een als proeftuin opgezette woonwijk, onderzoekt een consortium van TNO samen met lokale partners hoe die transitie vorm kan krijgen. De nieuwe wijk wordt naar verwachting eind 2017 opgeleverd.

De Smart Community bestaat uit vijftien woningen, vertelt programma manager Robert-Jan Moons van TNO Caribbean: “Zodra alle bewoners begin volgend jaar hun huis hebben betrokken, starten het onderzoek en de experimenten. Want dat is de Smart Community: een woonwijk én een proeftuin voor duurzame technologie die is toegesneden op Aruba, de Caraïben en zelfs heel Latijns-Amerika.”

Besparen op airconditioning

Moons geeft een voorbeeld: “Ongeveer de helft van het energiegebruik op Aruba is bestemd voor koeling en met name airconditioning. In de Smart Community onderzoeken we hoe betere isolatie kan helpen om de warmte buiten te houden en het energieverbruik te verlagen.” Een ander voorbeeld is drinkwater, waarvan de productiekosten op Aruba hoog zijn: “Arubanen gebruiken dat ook voor irrigatie of het doorspoelen van toiletten. In de Smart Community scheiden we de waterstromen: drinkwater is er om te drinken en een zuiveringsinstallatie reinigt het afvalwater uit de wijk, zodat het geschikt is voor andere doeleinden. Omdat het produceren van drinkwater veel energie kost, vermindert ook het brandstofgebruik.”

“De Smart Community toont hoe een circulaire economie er in de Caraïben uit kan zien. We verbinden de domeinen van energie, water, voedsel en afval”

Mix van bewoners

Andere projecten richten zich op financieel-economische thema’s en op het gedrag van de bewoners van de Smart Community. Moons: “Om dat laatste te onderzoeken, krijgt de wijk een gevarieerde mix van bewoners: van young professionals tot gezinnen en ouderen. Dat geeft een beeld van de behoeften en het gedrag van brede lagen van de bevolking.”

Effecten meten

De infrastructuur voor het meten van de effecten van de innovatieve technologieën ligt al klaar, vertelt hoofd bouwtechniek José Paula van de Arubaanse woningcorporatie FCCA:  “Binnen het Smart Community-consortium is FCCA verantwoordelijk voor de bouw van de huizen. In elke woning is een andere combinatie van bouwmaterialen toegepast. Het onderzoek stelt ons in staat om vergelijkingen te maken en vervolgens optimale keuzes te maken bij renovatie- of nieuwbouwprojecten.”

José Paula (FCCA) en Robert-Jan Moons (TNO).

Circulaire economie

De Smart Community toont hoe een circulaire economie er in de Caraïben uit kan zien, stelt Moons: “We verbinden de domeinen van energie, water, voedsel en afval. Energiebesparing, het decentraal opwekken van zonne- en windenergie, kennis van consumentengedrag, slim gebruik van elektriciteit en water; alles speelt mee. Moderne landbouwtechnologie en organische afvalverwerking worden toegevoegd als onderzoeksgebieden.”

“Al met al wil Aruba onafhankelijk worden van de invoer van fossiele brandstoffen. Daarom is TNO ook deelnemer aan de Green Aruba Conference”

Een duurzaam Aruba

Aruba wordt duurzaam, zeggen Moons en Paula. De zon op het eiland is bijzonder krachtig, terwijl ‘s nachts de wind een bruikbare energiebron is. Het energieverbruik kan ook flink omlaag. Moons: “Naast het onderzoek naar isolatie, experimenteren we met software die regelt dat elektrische apparatuur, opladers voor accu’s bijvoorbeeld, pas aanslaat als het energieverbruik in de wijk laag is. De huizen hebben online displays, waarop de bewoners hun energieverbruik zien. In Nederland scheelt dat vijftien procent en we willen weten wat de besparing op Aruba is.” De Smart Community richt zich verder op de effectiviteit van zonnepanelen onder lokale omstandigheden. “En we doen nog veel meer”, zegt Moons. “Al met al wil Aruba onafhankelijk worden van de invoer van fossiele brandstoffen. Dat is gunstig voor de betalingsbalans van het eiland. En daarom is TNO ook deelnemer aan de Green Aruba Conference, waar invloedrijke overheidsvertegenwoordigers, ondernemers en onderzoekers uit het buitenland kennis uitwisselen over het volledig duurzaam maken van het eiland.”

Hoge penetratie zonnepanelen in woonwijken

Maar hoe vindt die kennis de weg naar de praktijk? Paula: “De FCCA kan straks effectievere en betaalbare materialen toepassen bij renovaties en nieuwbouw.” Ook anderen profiteren, vult Moons aan: “Om te beginnen de leden van het consortium. Daarnaast is de Smart Community een Open Innovatie Platform waar bedrijven op B2B-basis producten of systemen kunnen testen of demonstreren. Externe nutsbedrijven krijgen tegen een vergoeding toegang tot de onderzoeksresultaten, inclusief de unieke TNO-kennis. Een groot aantal bedrijven uit Nederland en de Caraïben toont al belangstelling.” Voor Nederland is met name de unieke kennisontwikkeling op het gebied van de effecten van hoge penetratie zonnepanelen in woonwijken waardevol. De ontwikkelingen op Aruba lopen hierin voor op Europa.

“Het is hier niet wettelijk verplicht dat de gebouwde omgeving in 2050 energieneutraal moet zijn, maar Aruba doet er uit eigen beweegredenen onderzoek naar. Het eerste wapenfeit is er”

Energieneutraal in 2050

Paula noemt de samenwerking binnen het consortium uitstekend: “Als de eerste resultaten er zijn, start de publieksvoorlichting. Dan kunnen de hele Arubaanse bevolking en het bedrijfsleven profiteren van de Smart Community.” Moons wijst op Europese afspraken die stellen dat de gebouwde omgeving in 2050 energieneutraal moet zijn: “Hier is dat niet wettelijk verplicht, maar Aruba doet er uit eigen beweegredenen onderzoek naar. Het eerste wapenfeit op Aruba is er: de Smart Community is gerealiseerd en we gaan aan de slag.”

Smart Community Aruba

Smart Community Aruba is een consortium van het Land Aruba, woningbouwcorporatie FCCA, nutsmoedermaatschappij Utilities Aruba NV, netwerkbeheerder ELMAR, energieleverancier WEB ARUBA NV, telecomoperator SETAR en TNO Caribbean.

verhaal van de klant

Duurzaam wonen op een tropisch eiland wordt werkelijkheid

16 nov '17 - 4 min
Aruba streeft naar duurzaamheid. En dat kan ook, vooral omdat het Caribische eiland beschikt over krachtige energiebronnen zoals zon en wind. In de Smart Community... Lees meer
innovatie

Van Frankrijk tot Californië: energieopwekkend wegdek gaat de grens over

22 sep '17 - 3 min
Een wegdek waarover je niet alleen kunt rijden, maar dat ook duurzame energie produceert. Dat is SolaRoad: een TNO-innovatie die een paar jaar geleden niet meer... Lees meer
innovatie

Zuiver water en elektriciteit met MemPower®

4 aug '17 - 3 min
Water is er genoeg op de wereld, maar goed drinkwater is schaars. TNO’s MemPower® verandert met behulp van membraantechnologie en duurzame energie, zeewater in drinkwater... Lees meer
blik op de toekomst

Over 5 jaar 250 bedrijventerreinen energieneutraal of zelfs energiepositief

5 jul '17 - 3 min
Bedrijventerreinen bieden ongekende kansen om energie te besparen. Ondernemers verzilveren die kansen echter nog onvoldoende. De stichting Bedrijventerreinen Energiepositief... Lees meer
blik op de toekomst

Innovaties drijvende kracht achter de energietransitie

19 jun '17 - 3 min
Dat het Nederlandse energiesysteem de komende decennia drastisch gaat veranderen, daar is iedereen het wel over eens. Maar hoe precies? En met welke snelheid? Dat... Lees meer
blik op de toekomst

Met HESI de energietransitie versnellen

10 mei '17 - 3 min
Om de transitie van fossiel naar duurzaam te versnellen, moeten de systemen van energieleveranciers en de apparatuur bij mensen thuis en bij bedrijven slim met elkaar... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.