dossier

Een nieuwe stap naar een diabetesvrij leven

17 maart 2016 • 3 min leestijd

Op vrijdag 18 maart is het Nationale Diabetes Dag. Heel veel Nederlanders hebben diabetes – soms zonder het zelf te weten – of lopen het risico de ziekte te ontwikkelen. Bij diabetes, suikerziekte, is het lichaam niet meer in staat om de bloedsuikerspiegels in evenwicht te houden. TNO ontwikkelt computermodellen die de patiënt en de arts helpen om het verloop van diabetes type 2 te voorspellen. Geholpen door deze voorspelling kunnen zij de juiste maatregelen nemen om diabetes type 2 te voorkomen.

Meer dan een miljoen Nederlanders hebben diabetes en volgens het Diabetes Fonds komen daar elke week duizend mensen bij. In circa negentig procent van de gevallen betreft dat diabetes type 2. In een vroeg stadium van de aandoening is het lichaam minder gevoelig geworden voor zelf aangemaakte insuline. Daardoor kan de bloedsuikerwaarde licht verhoogd zijn en moet de pancreas (alvleesklier) extra insuline aanmaken. 

Insulineafhankelijke diabetespatiënten

In een vroeg stadium van diabetes kunnen leefstijlaanpassingen en medicijnen nog helpen om tot een goede bloedsuikerregulatie te komen. Maar in een verder gevorderd stadium leidt overbelasting van de pancreas tot uitval van de insulineproductie. Dan is de patiënt ‘insulineafhankelijk’ geworden en moet hij met een injectie insuline toedienen.

Chronische complicaties

“Het probleem heeft een dimensie van volume en een dimensie van ernst”, zegt Gerrit Beumer van TNO. “Diabetes type 2 is een sterk leefstijlafhankelijke aandoening. Risicofactoren zijn met name overgewicht, weinig lichaamsbeweging en erfelijke aanleg. De lichamelijke gevolgen zijn vaak groot, van lijden tijdens het leven tot een vroegtijdig einde van dat leven. 40 tot 56% van de mensen met diabetes heeft last van een of meer chronische complicaties zoals hart- en vaatziekten, nierfunctieverlies, oog- en wondhelingsstoornissen en depressie.”

"40 tot 56% van de mensen met diabetes heeft last van een of meer chronische complicaties"

Ziekteontwikkeling voorspellen

De aanpak van diabetes type 2 staat al lange tijd op de TNO-agenda. In het EU-project MISSION-T2D ontwikkelde TNO modellen die de ontwikkeling van diabetes type 2 voorspellen. Deze modellen worden verder doorontwikkeld en toegepast in het recent gestarte EU-project POWER2DM. De modellen zijn een leidraad bij de preventie en behandeling van het ziekteproces en de preventie van complicaties. Ze helpen zowel patiënten als artsen en zorgverleners om de ziektelast onder de knie te krijgen. Bovendien zijn ze toepasbaar op zowel de individuele patiënt als op een groep patiënten of een specifieke bevolkingsgroep.

Tool voor juiste behandeling diabetes

Samen met bedrijven ontwikkelt TNO nu programma’s voor digitale beslisondersteuning bij diabetes type 2. Beumer legt uit: “Zo gaan we een tool bouwen die de patiënt, de arts, praktijkondersteuners, diëtisten, fysiotherapeuten en apothekers helpt bij het kiezen van de juiste behandeling voor diabetes type 2. Afgestemd op het individu, het ziekteverloop en de thuissituatie. Hiermee willen we dat de patiënt zich weer meer bewust gaat worden van zijn eigen mogelijkheden om het verloop van de ziekte te sturen en weer regie te nemen op het behoud van zijn eigen gezondheid. Daarbij sluiten we aan bij de richtlijnadviesmodule uit het huisartsinformatiesysteem in combinatie met wetenschappelijk onderbouwde leefstijladviezen en onze eigen voorspellende modellen.”

"We bouwen een tool die de patiënt, de arts, praktijkondersteuners, diëtisten, fysiotherapeuten en apothekers helpt bij het kiezen van de juiste behandeling voor diabetes type 2"

Ontsluiting van gegevens

Het is de bedoeling dat de 'clinical decision support tool’, met toestemming van de patiënt, persoonlijke gegevens uit het huisartsinformatiesysteem – zoals voorgeschiedenis, medicijngebruik, leefstijlaanpassingen en de reactie van het lichaam – integreert met de professionele richtlijnen van diabeteszorg in Nederland. Dat resulteert in informatie over de behandeling, het verloop en prognoses die weer aan de patiënt en behandelaars worden teruggekoppeld. Deze scenarioschetsen kunnen over een periode van dagen, weken, maanden of enkele jaren gaan.


Voor de patiënt

De tool’ krijgt ook functionaliteit die de patiënt thuis, voor en na het medisch consult, helpt in zijn traject van leefstijlverbetering en goed geneesmiddelgebruik. Denk aan laagdrempelig advies op het gebied van aantal maaltijden, samenstelling van maaltijden en tijdsindicatie van medicijngebruik.


Mission-T2D en Power2DM

De ontwikkeling van de tool sluit aan op het EU-project Power2DM, waarin TNO met Europese partners een gepersonaliseerd zorgsysteem ontwikkelt voor patiënten met diabetes type 1 en 2. Beumer: “Door de resultaten uit MISSION-T2D te vergelijken met die van Power2DM, werken we zo efficiënt mogelijk samen met huisartsen, praktijkondersteuners, patiënten en patiënten- en hulpverlenersverenigingen. De volgende stap is het vinden van financiers, zoals venture capitalists, zorgverzekeraars, gemeenten en banken. In de loop van 2016 verwachten we daarin te slagen, zodat we de tool in de loop van 2017 of 2018 op de markt kunnen introduceren.”

Contact en meer informatie
Wilt u meer weten over de tool, de Europese samenwerkingen of de vervolgstappen? Neem dan contact op met Gerrit Beumer. TNO houdt richt zich in het Early Research Program Complexity op de ontwikkeling van modellen die de werking van complexe systemen beter begrijpen en zo goed mogelijk voorspellen. 

 

blik op de toekomst

Podcast Insights #4: Privacy, medische data en innovatiekansen

19 nov '18 - 1 min
Het elektronisch patiëntendossier kwam in Nederland niet van de grond vanwege privacyzorgen. Maar op dit moment delen tienduizenden Nederlanders zorgeloos medische... Lees meer
column

Personalised nutrition is meer dan voeding afgestemd op je genen

12 okt '18 - 3 min
Personalised nutrition was deze week meerdere keren in het nieuws. Een hoogtepunt werd gisteren bereikt tijdens het DNA-Diner, georganiseerd door Vers+. Eerder deze... Lees meer
column

Beste minister Bruins, leefstijlgeneeskunde bestaat wel

25 apr '18 - 3 min
Op de motie van mevrouw Ellemeet antwoordde u onlangs: “Er is niet zoiets als leefstijlgeneeskunde”. Welnu, u bent verkeerd geïnformeerd. We zetten dit graag recht.... Lees meer
column

Geneesmiddelen kunnen sneller én goedkoper op de markt en bij de patiënt komen

29 dec '17 - 2 min
Een Haagse apotheker gaat terwijl hij verwijten naar de farmaceutische industrie uitspreekt, een geneesmiddel zelf namaken. Huisarts Hans van der Linde betoogt in... Lees meer
innovatie

Aandacht voor privacy maakt digital health beter

21 nov '17 - 1 min
Steeds meer mensen gebruiken wearables om hun gezondheid te monitoren. Dit levert veel persoonlijke én gevoelige data op die de gezondheidszorg kunnen verbeteren.... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.