op de werkvloer

Goedkopere geneesmiddelen, sneller op de markt

19 juni 2015 • 2 min leestijd

Met de door TNO ontwikkelde Target Safety Assessment (TSA) methode kunnen potentiële geneesmiddelen al in een vroeg stadium op toxicologische effecten worden onderzocht met behulp van een computer. Onlangs is de methode voor het eerst getest voor een farmaceutisch bedrijf. Hierbij kwam de meerwaarde van TSA voor de vroege veiligheidsbeoordeling van geneesmiddelen duidelijk naar voren.

Veel geneesmiddelen grijpen in op eiwitten in het lichaam. Het activeren of juist remmen van deze eiwitten kan (toxicologische) risico’s met zich meebrengen. Veiligheid vormt dan ook een belangrijke factor bij de ontwikkeling van innovatieve geneesmiddelen.

‘Deze methode kan duidelijk waarde toevoegen aan de vroege veiligheidsbeoordeling van geneesmiddelen’

Gevolgen no-go geneesmiddelen

‘Het blijkt lastig om nieuwe geneesmiddelen op de markt te brengen’, vertelt Jennifer McCormack-Venhorst, projectleider bij TNO. ‘Ook in een late fase van ontwikkeling sneuvelen nog veel producten, onder meer door toxicologische effecten. Hoe later in het proces een product afvalt, hoe kostbaarder het voor de farmaceut is.’

Proces nieuwe geneesmiddelen

De zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen begint met het selecteren van een target, een specifiek eiwit, voor een bepaald ziektebeeld. Daarna wordt gestart met de zoektocht naar kandidaat-geneesmiddelen, die verder worden geoptimaliseerd. Als men overtuigd is van voldoende werking en veiligheid van een potentieel geneesmiddel, dan wordt de stof in klinische studies getest. ‘Wij haken aan bij het begin van dit proces en brengen in kaart wat er bekend is over het geselecteerde target. Wat voor rol speelt dit specifieke target-eiwit? Wat gebeurt er als we het eiwit beïnvloeden? Onder meer de bindingsite en specificiteit onderzoeken we in detail’, legt McCormack-Venhorst uit.

Veiligheid staat voorop

De Target Safety Assessment workflow, die in samenwerking met farmaceutische partijen is ontwikkeld, omvat alle aspecten van veiligheidsbeoordeling. ‘Ongewenste effecten kunnen optreden door een gebrek aan selectiviteit van het kandidaat-geneesmiddel. Ook is de rol die het eiwit in biologische processen speelt belangrijk: door interacties tussen eiwitten kunnen meerdere processen geactiveerd of juist geremd worden, en dat kan tot ongewenste effecten leiden. Ook daar kijken we bij de Target Safety Assessment naar’, zegt McCormack-Venhorst.

Toxiciteitsprofiel opstellen

Met alle verkregen informatie wordt een toxiciteitsprofiel van het target gemaakt. ‘De data en inzichten die voortvloeien uit het onderzoek worden gecombineerd in een uitgebreid rapport, waarin de toxiciteit per orgaan en type data (in vivo, in vitro, klinisch) wordt weergegeven en gerangschikt op onder meer ernst, bewijsniveau en relevantie voor de patiëntenpopulatie. Op basis van dit profiel geven wij advies en kan het betrokken bedrijf bepalen hoe nu verder te gaan’, aldus McCormack-Venhorst.

‘Het hogere doel is en blijft om sneller innovatieve geneesmiddelen bij de patiënt te krijgen’

Succesvolle pilot

Vorig jaar is TNO met Target Safety Assessment gestart. Er is bij verschillende farmaceuten gepolst of dit veiligheidsonderzoek toegevoegde waarde heeft en of ze dit zouden willen uitbesteden. En die interesse is er. ‘We hebben een pilot uitgevoerd voor een bedrijf. Als target is een heat shock proteïne onderzocht, dit is een eiwit dat betrokken is bij de juiste vouwing van eiwitten en een target vormt voor kankermedicatie,. Het onderzoek is erg goed gegaan’, zegt McCormack-Venhorst.

De tevreden betrokken farmaceut – van wie de naam vanwege de grote belangen niet kan worden vermeld – beaamt: ‘Deze methode kan duidelijk waarde toevoegen aan de vroege veiligheidsbeoordeling van geneesmiddelen. TNO heeft een workflow van hoge kwaliteit geleverd. En bovendien was er sprake van een prettige samenwerking.’

op de werkvloer

Goedkopere geneesmiddelen, sneller op de markt

19 jun '15 - 2 min
Met de door TNO ontwikkelde Target Safety Assessment (TSA) methode kunnen potentiële geneesmiddelen al in een vroeg stadium op toxicologische effecten worden onderzocht... Lees meer
column

Personalised nutrition is meer dan voeding afgestemd op je genen

12 okt '18 - 3 min
Personalised nutrition was deze week meerdere keren in het nieuws. Een hoogtepunt werd gisteren bereikt tijdens het DNA-Diner, georganiseerd door Vers+. Eerder deze... Lees meer
column

Beste minister Bruins, leefstijlgeneeskunde bestaat wel

25 apr '18 - 3 min
Op de motie van mevrouw Ellemeet antwoordde u onlangs: “Er is niet zoiets als leefstijlgeneeskunde”. Welnu, u bent verkeerd geïnformeerd. We zetten dit graag recht.... Lees meer
column

Geneesmiddelen kunnen sneller én goedkoper op de markt en bij de patiënt komen

29 dec '17 - 2 min
Een Haagse apotheker gaat terwijl hij verwijten naar de farmaceutische industrie uitspreekt, een geneesmiddel zelf namaken. Huisarts Hans van der Linde betoogt in... Lees meer
innovatie

Aandacht voor privacy maakt digital health beter

21 nov '17 - 1 min
Steeds meer mensen gebruiken wearables om hun gezondheid te monitoren. Dit levert veel persoonlijke én gevoelige data op die de gezondheidszorg kunnen verbeteren.... Lees meer
blik op de toekomst

Centering: groepszorg voor jonge ouders verbetert gezondheidsuitkomsten

20 nov '17 - 3 min
Aanstaande ouders hebben vaak niet echt een idee wat er gaat veranderen als ze een kind krijgen. Centering is een vorm van zorg die zwangeren en jonge ouders daarbij... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.