op de werkvloer

Hoe gaming onze bewustwording van hybride dreigingen verhoogt

12 april 2018 • 3 min leestijd

We leven in een open, democratische samenleving en dat willen we graag zo houden. Voor TNO-unit ‘Defence, Safety and Security’ betekent dit een opdracht om de samenleving en overheden meer bewust te maken van hybride dreigingen en hen te helpen weerbaarheid hiertegen op te bouwen. Daarom is er nu het Hybrid Strategies Lab.

Meer informatie?

Wilt u weten wat een gaming-sessie in het HSLab van TNO voor uw organisatie kan betekenen? Neem dan contact op met Rick Meessen.

Neem contact op

In de wereld van nu is door internet alles met alles verbonden. Dat biedt aanvallers de gelegenheid allerlei acties en middelen in te zetten om een bepaald doel te bereiken. Bijvoorbeeld het ondermijnen en destabiliseren van onze samenleving door de gecoördineerde inzet van hacking, digitale spionage, nepnieuws op social media, economische druk of beïnvloeding van verkiezingen. Vaak is de bron van de aanval niet of nauwelijks te achterhalen. Rick Meessen, Principal Advisor Defence and Security bij TNO: “Wij zien dit als een bedreiging van onze open samenleving, een sluimerend gevaar. Daarom geeft TNO met instemming van Defensie een impuls aan het onderwerp door de oprichting van het Hybrid Strategies Lab (HSLab). Hybride dreiging is niet nieuw, maar door de vergaande globalisering, hyperconnectiviteit en digitalisering van vandaag is het veel effectiever en impactvoller dan voorheen. We zitten dus in een nieuw schemergebied tussen oorlog en vrede.”

“Hybride dreiging is niet nieuw, maar door de globalisering, hyperconnectiviteit en digitalisering is het veel effectiever dan voorheen”

experimenteren met hybride conflictvoering

In het HSLab kunnen partijen zoals Defensie en politie experimenteren met hybride conflictvoering in de vorm van games. Door het spelen van gesimuleerde situaties met zeer realistische scenario’s krijgt de speler meer inzicht in wat die hybride dreigingen zijn of zouden kunnen zijn. Dit leidt tot een beter situationeel bewustzijn en inzicht in maatregelen, zowel proactief als preventief, maar ook repressief. Wanneer het lastig is een dreiging als zodanig te onderkennen voert TNO de zogenaamde connecting-the-dots op. Dit is detectie en monitoring van relevante dreigingen, en die met elkaar in verband brengen. De spelers zijn vaak besluitvormers van de ministeries van Defensie, Justitie & Veiligheid en Buitenlandse Zaken. Meessen: “Onlangs hebben we met alle departementen een Nationale Veiligheidsgame gespeeld. Daarbij hebben we onderzocht hoe een campagne van ondermijnende acties vrijwel alle ministeries raakt en dat samenwerking essentieel is. Die bewustwording is echt nieuw. De ministeries zijn nu vooral ingericht op het detecteren en aanpakken van dreigingen binnen het eigen ministerie. Het leggen van de juiste verbanden is de uitdaging. In juli is er weer een gaming-sessie op topniveau.” Samen met Defensie doet TNO dit jaar een reprise van de game Baltic Challenge, waarbij hybride dreigingen vanuit Rusland een belangrijke rol spelen. Het HSLab is hiervoor onmisbaar.

“Door het spelen van gesimuleerde situaties met zeer realistische scenario’s krijgt men meer inzicht in wat hybride dreigingen zijn”

Hybrid wargaming

Potentiële aanvallers voelen zich vaak niet gebonden aan regel- en wetgeving. Ook het effectief en eendrachtig handelen binnen de EU of het NAVO-verband is voor hen geen vanzelfsprekendheid. Maar een open samenleving haalt veel voordeel uit kennisdeling en samenwerking. Hier speelt het HSLab een cruciale rol. Anja van der Hulst, Senior Consultant Conflict Gaming bij TNO, speelt scenario’s door op universiteiten in Canada en de VS: “Afgelopen week hebben we in Montreal een conflictgame gefaciliteerd over Oost-Azië. In Canada zorgen de kwesties Noord-Korea, China-Taiwan en de Zuid-Chinese Zee voor veel spanningen. De game werd gespeeld om meer inzicht in de kwesties te krijgen.  Dit soort wargames zijn echter ook heel waardevol voor analyse en beleidsvorming. Neem Syrië.” Van der Hulst kijkt ver over de horizon heen: “Met studenten van Duke University en Midden-Oostenexperts hebben we in een game onderzocht hoe de conflictsituatie in Syrië zich kan ontwikkelen. Deze setting is extreem hybride. In Syrië wordt er gevochten, vaak door proxies (extremistische en rebellengroepen), maar er speelt ook volop hoogwaardige diplomatie, ondermijning, cyber, beïnvloeding en deceptie op de achtergrond. Zo lijkt het erop dat dit conflict vooral voordeel geeft aan Rusland en Iran, zodat zij een belangrijkere rol in het Midden-Oosten kunnen gaan spelen. De game met scenariosimulatie laat de spelers inzien dat het een reëel gevolg kan zijn dat Israël op de situatie in Syrië zal reageren.”

 

Weerbaarheid tegen hybride dreigingen vergroten

De ambitie van TNO is bewustwording en weerbaarheid te vergroten. Dit kunnen we door veel te leren van EU- en NATO-landen, die van oudsher binnen de invloedssfeer van bijvoorbeeld Rusland liggen. Meessen: “Moet je gelijk reageren of juist kijken hoe je de maatschappij op termijn weerbaarder kunt maken? Dat laatste zien we bijvoorbeeld in Finland.” In Finland werken overheid, bedrijfsleven en organisaties samen aan een allesomvattende veiligheidsaanpak. Dat TNO op het gebied van hybride conflictvoering een grote rol heeft, is volgens hem niet toevallig: “Als onafhankelijke onderzoeksinstelling en vliegwiel voor innovatie, krijgen we met ons uitgebreide netwerk van samenwerkingspartners snel alle relevante partijen om de tafel. Daarnaast zijn we vanuit ons werk voor Defensie gewend om met geclassificeerde en gevoelige informatie om te gaan, en hebben we met meer dan 70 jaar Defensieonderzoek diepgewortelde kennis op veel gebieden, zoals cyber, gedragsbeïnvloeding en gaming.”

Meer informatie?

Wilt u weten wat een gaming-sessie in het HSLab van TNO voor uw organisatie kan betekenen? Neem dan contact op met Rick Meessen.

Neem contact op
feiten & cijfers

TNO heeft positieve impact op bedrijvigheid

14 nov '19 - 3 min
De missie van TNO is het verbinden van mensen en kennis om zo innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving duurzaam... Lees meer
blik op de toekomst

Hoe vind je onvindbare veroordeelden? QUIN kan helpen

7 okt '19 - 4 min
In totaal zijn er zo’n 11.000 ‘onvindbare veroordeelden’ in Nederland. Dit zijn mensen die veroordeeld zijn en (een deel van) hun straf nog moeten uitzitten. Om... Lees meer
op de werkvloer

Reservisten pakken hun rol

12 aug '19 - 5 min
Met de voeten in de klei. Voor de reservisten van TNO is het meer dan een uitdrukking. Op de loonlijst bij de landmacht, luchtmacht, marine of marechaussee draaien... Lees meer
verhaal van de klant

TNO en opsporingsdiensten schijnen licht op het dark web

1 mei '19 - 4 min
Criminelen wanen zich anoniem en dus veilig op het dark web. Maar met hulp van TNO krijgt de overheid steeds meer grip op dit afgeschermde deel van het internet.... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights #12 – Autonome wapens of menselijke controle?

25 mrt '19 - 1 min
De oorlogsindustrie heeft al meerdere revoluties meegemaakt; buskruit, kanonnen, vuurwapens tot aan kernwapens. Nu staan we voor een nieuwe revolutie namelijk autonome... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.