blik op de toekomst

Hoe maken we Nederland sneller duurzamer?

14 september 2017 • 4 min leestijd

Het is duidelijk dat de uitstoot van broeikasgassen teruggedrongen moet worden en de opwarming van de aarde moet worden beperkt. Wat is hiervoor nodig? Marjan Minnesma (directeur van Stichting Urgenda) en Leo Kusters (managing director urbanisatie bij TNO) bespreken hier de noodzaak en mogelijkheden om Nederland snel duurzamer te maken.

Een radicale omslag is nodig binnen nu en 2030, stelt Marjan Minnesma. “In december 2015 is in Parijs vastgelegd dat de opwarming van de aarde moet worden beperkt tot 1,5-2 graden Celsius in 2050. Maar 2050 is echt te laat. Bij de huidige uitstoot bereiken we de grens van 1,5 graad al in 2021, dus we hebben haast!” Daarom heeft Urgenda het rapport ‘Nederland 100% duurzame energie in 2030, het kan als je het wilt’ opgesteld. “We kunnen veel sneller omschakelen naar duurzame energie dan we denken. Het zal niet gemakkelijk zijn, we zullen de nodige dilemma’s en barrières tegenkomen. Maar die los je niet op door actie uit te stellen, maar juist door te beginnen. Het is zonde dat weinig andere partijen durven uit te spreken dat ze ongerust zijn en dat het tijd voor actie is, omdat ze bang zijn om voor activist uitgemaakt te worden”, zegt Minnesma.

BOEGBEELDFUNCTIE

Leo Kusters is het ermee eens dat het vijf voor twaalf is en er nodig stappen gemaakt moeten worden om de CO2-uitstoot een halt toe te roepen. “Als TNO willen we een boegbeeldfunctie innemen op dit gebied. Aan de andere kant zullen we moeten samenwerken met allerlei partijen die niet van ‘activisme’ houden. We leggen ons toe op het kwantificeren van materiaalstromen, de CO2-uitstoot en de impact daarvan op het milieu, technische innovaties en het versnellen daarvan. De uitdaging zit in het zorgen dat we in de versnelling komen”, benadrukt Kusters.

“100% duurzame energie in 2030, het kan als je het wilt!”

Elektrisch rijden

Om de CO2-uitstoot terug te dringen zullen fossiele brandstoffen zo veel mogelijk vervangen moeten worden door duurzame energiebronnen en fossiele grondstoffen door groene grondstoffen. “Elektrisch rijden is een belangrijke en op korte termijn haalbare optie. In Eindhoven rijden nu ruim veertig elektrische bussen, dat is een grote stap voorwaarts die impact heeft. Dat zou zich als een olievlek over de rest van het land moeten uitspreiden. We zullen overigens wel een oplossing moeten vinden voor het opslaan van duurzame energie. Ik heb in ieder geval het idee dat zowel de overheid als industrie de noodzaak van verduurzaming inziet en bereidt is stappen te zetten”, denkt Kusters. “Er is de laatste jaren in die zin inderdaad veel veranderd. Al denk ik dat men nog niet inziet hoe urgent het probleem is. Naast technische innovatie is ook een andere mentaliteit nodig om de doelstellingen te halen. Het zou goed zijn als het overgaan op elektrische auto’s via de prijzen bevorderd wordt. In die zin zou het maatschappelijk perspectief boven het economisch perspectief moeten staan”, aldus Minnesma. Kusters: “Ik ben ook voorstander van het stimuleren van de overgang naar elektrisch rijden, maar zou wel willen dat we het zo doen dat bedrijven er economisch ook voordeel van hebben op langere termijn. Zodat het internationale concurrentievermogen behouden blijft, het moet in het verdienmodel passen.”

“Het streven naar een circulaire economie, waarin herbruikbaarheid gemaximaliseerd en waardevernietiging geminimaliseerd worden, moet aandacht krijgen”

Anders consumeren en produceren

“Willen we als Nederland in 2030 100% op duurzame energie draaien, dan moeten tegen die tijd: 1) alle woningen, kantoren en andere gebouwen energieneutraal zijn; 2) alle voertuigen elektrisch rijden; 3) de industrie veel efficiënter draaien (50%) en zoveel mogelijk op duurzame energie. Bovendien zouden we minder vlees moeten eten, van rundvlees overstappen naar kip en vegetarisch”, stelt Minnesma. Kusters wil een stap verder gaan en naar energieproducerende huizen toe, voor nieuwbouw. “Om de geproduceerde energie met anderen te kunnen delen moet de regelgeving rond het energienet aangepast worden.” Het is volgens Minnesma een hele uitdaging om bestaande woningen energieneutraal te krijgen. “Het moet daarom makkelijk zijn om een lening te krijgen voor de benodigde ingrepen. Als de financiële kant goed geregeld wordt, dan kan het snel gaan. De industrie zou idealiter uitstootvrij moeten produceren, dat kan door de keten te sluiten en de uitstoot van CO en CO2 weer in te zetten als bouwstenen voor de chemische industrie. Het duurzaam produceren van staal kan voor een prijs die 10% hoger ligt dan de huidige ‘vieze’ methode. Wat mij betreft zou er dan 10% importheffing moeten komen te liggen op niet duurzaam staal.” Ook Kusters is voor dit circulair maken van processen. “Wij kijken ook naar de mogelijkheden op dit gebied. Het streven naar een zogenaamde circulaire economie, waarin herbruikbaarheid van producten en grondstoffen gemaximaliseerd en waardevernietiging geminimaliseerd worden, is iets wat aandacht moet krijgen”, onderstreept Kusters.

“Wil je versnelling bereiken dan begint dat met transparantie en bewustwording”

Transparantie CO2-emissie

Kusters zou graag zien dat de schade, de CO2-uitstoot, die we veroorzaken transparant gemaakt wordt. “Het economiseren van de schade én toegevoegde waarde, het zichtbaar en dus transparant maken zou enorm kunnen helpen, zowel als het gaat om brandstof maar ook bij andere grondstoffen en producten. Dat levert een omgeving op om stappen in te nemen, waarin bedrijven en individuen aangespoord worden om in actie te komen en de consequenties voorspelbaar zijn. Nu is dit totaal niet inzichtelijk. Wil je versnelling bereiken dan begint dat met transparantie en bewustwording. Al zal er pas echt wat gebeuren als er een stabiel beleid is waar op gebouwd kan worden”, verwacht Kusters. “Om de snelheid erin te brengen hebben we bovendien veel partijen nodig. Ook dat vraagt om een duidelijke richting en kaders. TNO kan helpen met de techniek en de aanpassingen die nodig zijn om dingen te organiseren en wij als Urgenda moeten de feiten naar buiten brengen. Van 2050 naar 2030, dat kan én moet ook”, besluit Minnesma.

blik op de toekomst

Hoe maken we Nederland sneller duurzamer?

14 sep '17 - 4 min
Het is duidelijk dat de uitstoot van broeikasgassen teruggedrongen moet worden en de opwarming van de aarde moet worden beperkt. Wat is hiervoor nodig? Marjan Minnesma... Lees meer
dossier

Circulaire economie: van organisch afval naar waardevolle grondstoffen

13 feb '18 - 1 min
Op dit moment worden organische afvalstromen gecomposteerd, vergist of verbrand. Afvalleveranciers zouden meer willen bijdragen aan een circulaire economie en zien... Lees meer
dossier

TNO geeft richting aan de circulaire economie

23 jan '18 - 4 min
Welke kansen biedt de transitie naar een meer circulaire economie in Nederland, bijvoorbeeld op het gebied van werkgelegenheid en milieu? De complexiteit maakt het... Lees meer
dossier

Zo gaan we de transitie naar een circulaire kunststoffeneconomie versnellen

9 jan '18 - 4 min
Een breed gedragen agenda met projecten die de transitie naar een volledig circulaire kunststoffeneconomie versnellen. Dat is het resultaat van de samenwerking in... Lees meer
column

Vier redenen om de impact van circulaire economie te kwantificeren

20 dec '17 - 2 min
Een circulaire economie: wie wil dat nou niet? De overheid streeft naar een volledig circulaire economie in 2050 en een groot bedrijf als PWC heeft die ambitie zelfs... Lees meer
column

Duurzaamheid: zo oud als de weg naar Rome

20 nov '17 - 2 min
Klimaatadaptatie, duurzaamheid, de circulaire economie: veel onderwerpen waar we vandaag de dag aan werken, zijn van alle tijden. Dat realiseerde ik me tijdens mijn... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.