blik op de toekomst

Over 5 jaar 250 bedrijventerreinen energieneutraal of zelfs energiepositief

5 juli 2017 • 3 min leestijd

Bedrijventerreinen bieden ongekende kansen om energie te besparen. Ondernemers verzilveren die kansen echter nog onvoldoende. De stichting Bedrijventerreinen Energiepositief (BE+), waarin onder meer TNO deelneemt, steunt Nederlandse ondernemers met raad en vooral daad als zij samen met andere lokale ondernemers hun energiegebruik drastisch verminderen.

De cijfers liegen er niet om: op de 250 terreinen waar BE+ – waaraan naast TNO ook Oost NV, de Stichting Kennisalliantie Bedrijventerreinen Nederland, Kortman DGO en WM3 Energie deelnemen – initiatieven van ondernemers steunt of gaat steunen, kan 32 petajoule aan energie worden bespaard of opgewekt. De vermindering van de CO2-uitstoot loopt op tot drieduizend kiloton en in de installatiesector ontstaan 2500 nieuwe banen. Als je bedenkt dat Nederland zo’n 3500 bedrijventerreinen telt, is de mogelijke energiebesparing op nationale schaal genoeg om een zeer substantieel deel van het Energieakkoord – 100 petajoule energiebesparing per 2020 – in te vullen.

Snel inzicht door tool

De basis van het verhaal van BE+ is dat veel ondernemers zich onvoldoende bewust zijn van hun energiekosten en de mogelijke besparingen. “Vooral bij de mkb'ers ontbreekt het nog aan kennis en goeddoordachte plannen”, zegt Lennart van der Burg, Business Developer Sustainable Energy bij TNO. “Daardoor maken ze weinig of geen gebruik van de kansen die een collectieve aanpak kan bieden.” Om juist die ondernemers over de streep te trekken, ontwikkelde TNO met ondersteuning van de Topsector Energie een tool die hen snel inzicht geeft in wat ze kunnen doen om hun energiegebruik terug te brengen.

“TNO ontwikkelde een tool die ondernemers snel inzicht geeft in wat ze kunnen doen om hun energiegebruik terug te brengen”

Potentieel aan energiebesparingen

“De ondernemers hoeven geen gegevens voor de tool aan te leveren. We gebruiken bestaande informatie van bijvoorbeeld gemeenten, CBS of netbeheerders”, vertelt Van der Burg. “Denk aan het type bedrijf, aantal werknemers of de energie-infrastructuur. Die gegevens combineren we met behulp van TNO-kennis over big data tot een overzicht van het potentieel aan energiebesparingen. Daarbij houden we rekening met de situatie op het bedrijventerrein waar het bedrijf is gevestigd en met de investeringen die noodzakelijk zijn. We gaan uit van een terugverdientijd van minder dan vijftien jaar, waarbij bedrijven direct na de investering al geld gaan terugverdienen.”

Vrijheid voor ondernemers

De aanpak van BE+ is pas echt effectief als alle of in elk geval minstens zeventig procent van de ondernemers aanhaakt. Daarom gaat het consortium van start op bedrijventerreinen waar bedrijven al een vorm van samenwerking kennen. Van der Burg: “Daarbij geeft BE+ ondernemers zo veel mogelijk vrijheid. Ze kunnen de energiebesparingen helemaal zelf regelen, maar er is bijvoorbeeld ook een pakket dat hen op technisch en financieel gebied volledig ontzorgt. Uiteindelijk is het niet vrijblijvend, want de klimaatdoelstellingen zijn wettelijk vastgelegd. Als het niet anders kan, kunnen de omgevingsdiensten handhavend optreden.”

“We gaan uit van een terugverdientijd van minder dan vijftien jaar, waarbij bedrijven direct na de investering al geld gaan terugverdienen”

Het nut van goede informatie

Maar zover laat BE+ het liever niet komen. “We willen overtuigen met een goed verhaal. Daarom hebben we onze gedragspsychologen van TNO Soesterberg ingeschakeld. Die weten precies hoe je mensen kunt motiveren.” En die aanpak van de BE+ werkt: “Ondernemers zien meteen waar de kansen liggen. Vervolgens moeten we nog wel de specifieke situatie van elk bedrijf analyseren. Maar veel ondernemers zijn ondertussen positief gemotiveerd en werken graag mee. Dat is het nut van goede informatie.”

Oplaadpalen voor elektrische auto’s

“We hebben een aanpak waarmee we de vraagbundeling efficiënt en effectief kunnen uitvoeren”, zegt Van der Burg. “Het is mogelijk dat het ministerie van Economische Zaken onze aanpak overneemt, omdat het een aanvulling is op het bestaande beleid. BE+ wil namelijk niet alleen het laaghangende fruit plukken, maar zich richten op alle vormen van energiebesparing. Maatregelen als het lokaal opwekken van duurzame energie, energieopslag of een kleinschalig warmtenet, liggen voor de hand. Daarnaast kun je ook denken aan oplaadpalen voor elektrische auto’s of het delen van vervoermiddelen.”

“Samen met onze partners maken we van de aanpak van BE+ een succesvol exportproduct”

Exportproduct

Als het aan BE+ ligt, zijn over vijf jaar de eerste 250 bedrijventerreinen energieneutraal of zelfs energiepositief. Dat laatste betekent dat er op zulke terreinen genoeg energie wordt opgewekt voor eigen gebruik en dat er ook energie overblijft om terug te leveren aan het net. Van der Burg: “Ondertussen kijken we al naar terreinen in de rest van Nederland. Bovendien hebben landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Denemarken en Italië belangstelling getoond. Samen met onze partners maken we van de aanpak van BE+ een succesvol exportproduct.”

Energietransitie: groeiende samenwerking overheid en industrie

23 jun '22 - 4 min
De industrie moet veel sneller verduurzamen. Weliswaar is deze sector er tussen 1990 en 2020 in geslaagd de uitstoot van CO2 ten minste met 25% te verminderen, maar... Lees meer
blik op de toekomst

Transitie naar aardgasvrije wijken: van regie naar uitvoering

25 mrt '22 - 1 min
De transitie naar aardgasvrije wijken staat bij gemeenten hoog op de agenda. Het Klimaatakkoord schrijft immers voor dat de gebouwde omgeving in 2050 volledig aardgasvrij... Lees meer
blik op de toekomst

Productpaspoort: Basisvoorwaarde voor een duurzame economie

2 mrt '22 - 3 min
De roep om duurzaamheid is groter dan ooit. En bedrijven worden steeds vaker verantwoordelijk gehouden voor hun CO2-footprint. Deze signalen tonen de wens voor een... Lees meer

Dag van de uitvinder

9 nov '21 - 5 min
Bij TNO werken onze uitvinders al sinds 1932 aan de uitvindingen en innovaties van morgen. In het kader van de Dag van de Uitvinder staan we stil bij enkele TNO... Lees meer
innovatie

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met programma Brains4Nitrogen

15 okt '21 - 4 min
Na het succes van het Brains4corona-programma, waarin TNO zich richtte op de aanpak van het coronavirus in 2020, is de organisatie nu van plan meer van deze 'Brains4x'-uitdagingen... Lees meer