column

Ruimte voor innovaties in ontwikkelingslanden

9 november 2016 • 3 min leestijd

Laatst was het wereldwijde UN-dag. Secretaris-Generaal Ban Ki-moon vertelde die dag dat we als mensheid het tijdperk van de duurzaamheid zijn ingegaan en riep ons allen op om de schouders te zetten onder het realiseren van de ‘Sustainable Development Goals’ in 2030. Deze 17 doelen zijn een vervolg op de ‘Millennium Development Goals’ die we als wereldgemeenschap in 2000 hebben opgesteld.

In 2015 is daar best veel van gerealiseerd. Extreme armoede is niet verdwenen, maar wel gehalveerd. Negentig procent van de lagereschoolkinderen krijgt les en er sterven dagelijks 17.000 baby’s minder. Maar nog steeds gaan er jaarlijks zes miljoen kinderen van 5 jaar en jonger dood. Er is nog veel werk te doen en daarom hebben we nu voor de volgende 15 jaar opnieuw doelen vastgesteld.

Waarom doen we het niet?

Het mooie van deze UN-doelen is dat ze niet alleen op ontwikkelingslanden zijn gericht. Ook in geïndustrialiseerde landen is veel werk te verzetten om de duurzaamheid te verbeteren. Duurzaamheid ten aanzien van het klimaat, de inzet van ouderen in arbeid, eerlijke internationale handel en eigenlijk duurzaamheid van al onze business op langere termijn. Het is toch helder dat duurzaam leven voor iedereen voordelig is. Maar waarom hebben we er zoveel moeite mee om het te realiseren?

Veel technologie aanwezig

Veel kennis en duurzame technologie is al aanwezig. Adviesbureau McKinsey heeft bijvoorbeeld uitgerekend dat we in Nederland in 2050 de CO2-uitstoot met 80-95% te verminderen ten opzichte van 1990 door de inzet van bestaande technologie. We hoeven dan alleen maar 33% van al onze daken van zonnepanelen te voorzien, 47 windmolenparken in de Noordzee te bouwen, vierduizend auto’s te vervangen door elektrische auto’s, alle vrachtwagens op waterstof te laten rijden en alle huizen geothermisch of met biogas te verwarmen. En ook op voedingsgebied is het op te lossen. Er wordt voldoende voedsel geproduceerd om iedereen in de wereld te voeden, het is alleen een kwestie van verbeterde logistiek en distributie. En een kwestie van wegen bouwen en gekoeld transport organiseren.

"Het is toch helder dat een duurzaam leven voor iedereen voordelig is. Maar waarom hebben we er dan zoveel moeite mee om het te realiseren?"

Geld genoeg

Wereldproblemen oplossen is niet goedkoop. Er zijn bakken geld nodig om onze duurzame ambities te verwezenlijken. Jeffrey Sachs heeft al eens berekend dat 175 miljard dollar nodig is om armoede op een duurzame manier de wereld uit te helpen. Dat is best makkelijk samen te brengen, want als de dertig rijke OECD-landen 0,7% van hun BNP bij elkaar leggen, dan zijn we er al. Maar helaas doen maar vijf landen dat. Amerika bijvoorbeeld stelt maar 0.18% van het BNP beschikbaar. En dat zal vast nog verder verlagen nu Trump gekozen is. Maar geld is niet het probleem: om alleen Griekenland te redden leggen we als EU ook zo ruim 250 miljard neer.

Heilige huisjes

Maar waarom doen we het niet gewoon? Het gaat om heilige huisjes en onvermogen om snel te schakelen. Grote innovatieve transities worden tegengewerkt door gevestigde belangen. Het gaat ook om risico denken: we zien veel beren op de weg voor ons zelf. Laten we groter kijken en samenwerken met partners in de keten om nieuwe kansrijke business op te zetten. En laten we flexibel zijn zodat iedereen met een beetje lef nieuwe businessproposities kan ontwikkelen. Samen onze schouders zetten onder business met impact, die bijdragen aan de Sustainable Development Goals. Er komt nu meer aandacht voor de maatschappelijke impact van internationale handelsketens en momenteel worden de eerste convenanten getekend. In de textielindustrie, in de banken en de voedingsmiddelenindustrie.

Leap frogging innovaties

In Afrika zijn veel sectoren nog niet georganiseerd. Voordeel is dat hier volop ruimte is voor duurzame transities en voor ondernemerschap van lokale en Nederlandse bedrijven. Met leap-frogging innovaties kunnen we in Afrika sneller impact bereiken dan in Europa. Belangrijk voor deze snelgroeiende economieën, zeker als we de bevolking met de laagste inkomens hier goed bij betrekken. Meer inspiratie? Ga dan naar het Museon in Den Haag, waar een grote tentoonstelling is over initiatieven rond de Sustainable Development Goals. Net geopend met een videoboodschap van Ban Ki-moon en met innovaties en transities die TNO trekt!

 

blik op de toekomst

Ziekenhuizen pakken verduurzamingsopgave voortvarend aan

24 nov '21 - 3 min
Ziekenhuizen realiseren volgens hun eigen plannen een CO2-emissiereductie die in 2030 fors hoger ligt dan de doelstelling in het Klimaatakkoord. Dit blijkt uit de... Lees meer

Dag van de uitvinder

9 nov '21 - 5 min
Bij TNO werken onze uitvinders al sinds 1932 aan de uitvindingen en innovaties van morgen. In het kader van de Dag van de Uitvinder staan we stil bij enkele TNO... Lees meer
innovatie

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met programma Brains4Nitrogen

15 okt '21 - 4 min
Na het succes van het Brains4corona-programma, waarin TNO zich richtte op de aanpak van het coronavirus in 2020, is de organisatie nu van plan meer van deze 'Brains4x'-uitdagingen... Lees meer
innovatie

Met Brains4x van TNO versnelde innovatie op maatschappelijke uitdagingen in Nederland

15 okt '21 - 2 min
Van de coronapandemie tot aan de stikstofcrisis: Nederland staat voor grote uitdagingen. Na het succes van Brains4corona en Brains4nitrogen gaat TNO vaker challenges... Lees meer
blik op de toekomst

Duurzaamheid in de zorg: hoe krijgen we ziekenhuizen van het gas af?

15 okt '21 - 4 min
Bij het verlenen van goede zorg hoort een ziekenhuis met een goed thermisch comfort en frisse lucht. Dat verwarmen, koelen en ventileren kost veel energie. Ook binnen... Lees meer