verhaal van de klant

TNO actief in de regio: vruchtbare samenwerkingen in Gelderland

24 oktober 2018 • 6 min leestijd

TNO is flink actief in de provincie Gelderland. Binnen een aantal consortia wordt samengewerkt met onder meer Wageningen University & Research (WUR), diverse grote bedrijven en het MKB. Gelderland heeft een uniek en innovatief ecosysteem op het gebied van voeding, landbouw en gezondheid én laat dat nou overeenkomen met belangrijke speerpunten van TNO. In dit artikel belichten we enkele van de activiteiten van TNO in Gelderland, die bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan de lokale economie.

JoinData

Hoe langer een koe gezond en productief blijft des te beter dat is voor de koe, de boer, de zuivelketen én de duurzaamheid. Boeren hebben behoefte aan advies over de verzorging van individuele koeien, realtime sensordata zijn daarbij onmisbaar. Het doel van Smart Dairy Farming (SDF), dat in 2011 van start ging op zeven boerderijen, is een beter opererende melkveehouderij door gebruik van de nieuwste technologieën. SDF laat zien dat sensoren rond de koe die meten hoe het met haar gaat – wat ze eet, of ze ziek is – de efficiëntie en duurzaamheid verhogen. In samenwerking met TNO is de SDF datahub doorontwikkeld tot een innovatieve coöperatie voor het delen van data: JoinData. Binnen JoinData zetten partijen zich in voor de ontwikkeling van digitale innovaties voor de agrarische sector, die alleen mogelijk zijn door het onderling delen van data zodat er beter op rendement kan worden gestuurd.

“In samenwerking met TNO is de SDF datahub doorontwikkeld tot een innovatieve coöperatie voor het delen van data: JoinData”

“Binnen SDF werken partners in de zuivelketen aan het gezamenlijk creëren van waarde op basis van gedeelde informatie”, vertelt TNO’er Evert van den Akker. “Want wil je als sector innoveren, dan moet je wel gegevens met elkaar delen. TNO levert onder meer expertise op het gebied van IT, businessmodellen en organisatieveranderingen. Ook heeft TNO gezorgd voor verbinding met kennisinstituten als WUR en tevens met een aantal marktpartijen uit Gelderland (FrieslandCampina, Agrifirm en CRV).” De samenwerkende partijen hebben al het nodige bereikt, vooral op het gebied van sensortoepassingen, ‘internet of things’ en big data-analyse. En er ligt meer in het verschiet: innovatieve ontwikkelingen zoals 5G zullen het gebruik van sensoren en het ‘internet of cows’ verder vergemakkelijken en uitbreiden.

Innovatieve flowmeters door perfecte samenwerking

Fabrikanten van analyseapparatuur zijn voortdurend op zoek naar miniaturisering van instrumenten voor het meten en regelen van flow in hun systemen. TNO heeft al jarenlang een vruchtbare samenwerking met Bronkhorst High-Tech in Ruurlo. “We bestaan sinds 1981 en doen al vanaf het begin projecten met TNO. In 1987 is de samenwerking geïntensiveerd en aangezien dat nog steeds van beide kanten goed bevalt, zetten we dat voorlopig zeker door. We verkopen onze producten over de hele wereld (export is meer dan 93%) en zetten daarmee ook TNO op de wereldkaart. We zijn flink gegroeid, hebben inmiddels ruim 500 mensen in dienst en zijn Europees marktleider op het gebied van thermische massaflowmeters en -regelaars”, zegt medeoprichter van Bronkhorst High-Tech Wybren Jouwsma.

“In 1987 is de samenwerking geïntensiveerd en aangezien dat nog steeds van beide kanten goed bevalt, zetten we dat voorlopig zeker door.”

TNO was destijds in staat om een flowsensor voor thermische flowmeting te modelleren en hiermee meer inzicht te verschaffen in de fysische werking van de sensor. Dit gaf de mogelijkheid om de instrumenten van Bronkhorst High-Tech te verbeteren en het ontwerpproces te vereenvoudigen. Inmiddels zijn samen nog twee flowsensorlijnen ontwikkeld; coriolismeters en ultrasone meters. Bovendien wordt gewerkt aan een vierde productlijn en er is ook aandacht voor fundamentele trajecten. Beide partijen hebben er vertrouwen in dat de toekomst ze gezamenlijke uitdagingen blijft bieden. “Het leuke aan de samenwerking is dat we heel concreet aan producten werken”, legt TNO’er Huib Blokland uit. “We worden ingeschakeld om berekeningen te doen aan flowmeters en oplossingen te bedenken voor nieuwe systemen maar helpen ook bij zijpaden daaromheen. We krijgen de vrije hand, ‘dit is het probleem, los het maar op’. Het is fijn dat we dat vertrouwen en de ruimte krijgen. Vertrouwen is de basis, daarom werkt de samenwerking zo goed.”

Gezondheid meten en bevorderen

Suzan Wopereis, senior scientist bij TNO, komt zelf uit Gelderland en legt zich met haar team systeembiologie in Zeist toe op vragen als: Wat is gezondheid? Hoe meet je dat? Wat is het effect van voeding en leefstijl op gezondheid? En hoe kun je leefstijl toepassen om gezondheid te bevorderen en leefstijl-gerelateerde ziektes te keren? “Het is fascinerend om te zien dat ons lichaam in grote mate zelf met aan leefstijl gerelateerde ziektes kan omgaan. Daar wil je zoveel mogelijk gebruik van maken. Er is veel kennis op het gebied van leefstijl-gerelateerde ziektes, zoals diabetes type 2 en cardiovasculaire aandoeningen, maar het is lastig deze kennis bij mensen te krijgen én hun gedrag daarmee te beïnvloeden. Daarvoor zijn we een publiek-privaat consortium, Personalised Nutrition & Health (PNH), gestart met WUR. We onderzoeken de technologie en kennis die nodig is om persoonlijk leefstijl- en gezondheidsadvies op grote schaal mogelijk te maken. Én waarmee we aan leefstijl gerelateerde ziekten liefst kunnen worden voorkomen”, legt Wopereis uit.

“TNO en WUR zijn een publiek-privaat consortium gestart, Personalised Nutrition & Health, waarbij uit Gelderland o.a. FrieslandCampina en Menzis zijn aangesloten”

Inmiddels zijn vijftien industriële partners bij PNH aangesloten, uit Gelderland onder meer FrieslandCampina, Noldus, PS in foodservice en Menzis. “Als TNO hebben we het initiatief hiertoe genomen en dit netwerk helemaal opgebouwd. In het consortium staat de consument centraal en worden gezondheidsdata, welbevinden, psyche, voeding, leefstijlgedrag, aankoopgedrag, coaching en gedragsverandering meegenomen en in totaliteit bekeken. En die cirkel bekijken we in verschillende settings, bij gemotiveerde mensen (mensen met metabool syndroom), werknemers op een doorsnee werkvloer en kwetsbare mensen met een lage sociaal-economische status. TNO richt zich met name op gezondheid, persoonlijke data en privacy, ICT en AI en WUR levert bijvoorbeeld input op het gebied van consumentengedrag en gedragsverandering. Juist in Gelderland zijn er, door de aanwezigheid van kennis op het gebied van gezondheid en voeding, mogelijkheden om een ecosysteem op te zetten met partijen uit de hele keten om zaken voor elkaar te krijgen. En daar kunnen wij een belangrijke bijdrage aan leveren”, besluit Wopereis.

Europese projecten

In het kader van nationale en Europese projecten wordt al jaren samengewerkt met de academische spelers in Gelderland. Deze projecten draaien veelal om ICT-inbreng van TNO in dataverwerking van agro en food chains. Zo draagt TNO bij aan de toepassing van ICT en plant- en dierkennis in de akkerbouw voor Data Intensieve Smart Agrifood Chains (DISAC). En voor Big Data in de tuinbouw werkt TNO mee aan nieuwe, moderne toepassingen gebaseerd op open data en social media die de topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen (T&U) kunnen helpen winst te maken en de overheid kunnen helpen haar taken efficiënter uit te oefenen.

Op het gebied van Blockchains for Agrifood draagt TNO bij aan een beter begrip van blockchaintechnologie en de implicaties daarvan voor de agrofoodsector. TNO voert het technische deel uit en de WUR brengt plant- en dierkennis in. Daarnaast werkt TNO mee aan SmartAgriHubs: hét Europees (H2020) project waarin TNO, in samenwerking met onder andere de WUR en circa 100 andere organisaties uit Europa, een netwerk van zogenaamde Digital Innovation Hubs over de gehele Europese agrofood sector zal opzetten. Innovation Hubs organiseren het innovatie-ecosysteem met boeren, ketenpartijen, technologiebedrijven en kennisinstellingen om de digitale innovaties die er in het agrofood-domein plaatsvinden daadwerkelijk bij de boer toegepast te krijgen.

Technology Transfer

TNO is in 2017 gestart met het Technology Transfer-programma om innovaties sneller naar de markt te brengen. Het is een belangrijk onderdeel van het valorisatieproces van TNO en betreft het overdragen van technologie naar de markt door het oprichten van een spin-off of door het verstrekken van een licentie aan een bestaand bedrijf. Op deze manier worden TNO-innovaties omgezet in producten en daarmee in bedrijvigheid en hoogwaardige werkgelegenheid. Binnen het programma worden kansrijke innovaties doorontwikkeld tot businesscases, waar nodig wordt een proof of concept ontwikkeld en er wordt bepaald wat de beste route is naar de markt. Door de juiste begeleiding op maat kunnen de innovaties optimaal worden ondersteund bij een succesvolle introductie in de markt.

TNO werkt op het gebied van Tech Transfer samen met WUR en Startlife. Een concreet resultaat is het investeringsfonds Innovation Industries dat we samen met vier technische universiteiten geïnitieerd hebben. Het fonds investeert in spin-offs van de kennisinstellingen, er zijn inmiddels al een aantal mooie voorbeelden van TNO en WUR spin-offs: A-mansia, Solynta, Nearfield Instruments en SALDTech.

Meer weten?

Benieuwd naar de mogelijkheden voor samenwerking met TNO? Neem contact op met Rogier van Keulen.

Neem contact op
verhaal van de klant

TNO actief in de regio: vruchtbare samenwerkingen in Gelderland

24 okt '18 - 6 min
TNO is flink actief in de provincie Gelderland. Binnen een aantal consortia wordt samengewerkt met onder meer Wageningen University & Research (WUR), diverse grote... Lees meer
blik op de toekomst

CPB-model hindert innovatie

9 nov '18 - 7 min
TNO heeft regelmatig contact met de overheid over innovatiebeleid en de rol van organisaties voor toegepast onderzoek (TO2-instellingen). Is het innovatiebeleid... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights #3: Kansen voor datagedreven overheidsbeleid

5 nov '18 - 1 min
Big Data, Machine Learning en Kunstmatige Intelligentie veroorzaken een revolutie bij overheden. Datagedreven overheidsbeleid belooft een meer efficiënte en een... Lees meer
nieuwsbericht

Welkom op TNO Insights!

1 nov '18 - 1 min
TNO Insights is de nieuwe naam voor het TNO TIME platform. Lees meer
verhaal van de klant

RESPECT4U: hoe de nieuwe privacyregels ook kansen bieden voor organisaties

26 jan '18 - 3 min
Vanwege nieuwe EU-maatregelen op het gebied van privacy moeten organisaties die persoonsgegevens verwerken hun procedures aanpassen. Dat is een flinke operatie,... Lees meer
verhaal van de klant

Binnenkort: 112-meldingen met beeld

24 jan '18 - 3 min
Beeld is tegenwoordig allesbepalend. Het 112-meldproces is echter nog helemaal op spraak gebaseerd. Beeld meesturen met een melding, zoals een burger die een video... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.