column

Vier redenen om de impact van circulaire economie te kwantificeren

20 december 2017 • 2 min leestijd

Een circulaire economie: wie wil dat nou niet? De overheid streeft naar een volledig circulaire economie in 2050 en een groot bedrijf als PWC heeft die ambitie zelfs al voor 2030. Maar waarom is een circulaire economie nodig en hoe bereiken we die? Om deze vragen te beantwoorden, helpt TNO met het kwantificeren van de circulaire economie. Paul van Ruiten, directeur Milieu en Duurzaamheid bij TNO, legt uit waarom zaken meetbaar maken belangrijk is.

Een circulaire economie is een economisch systeem dat herbruikbaarheid van producten en grondstoffen maximaliseert en waardevernietiging minimaliseert. Maar hoe zien of weten we dat we op de goede weg zijn? Een vraag waarmee veel mensen worstelen, want op vrijwel elke bijeenkomst die ik over de circulaire economie bijwoon, komt die hoe dan?-vraag aan bod. Het antwoord: we moeten beginnen met de impact van circulariteit te kwantificeren. Vier redenen waarom.

1. Keuzestress

Je kent vast wel de discussie op een feestje: ‘Moet je op kantoor nou een wegwerpbekertje gebruiken of een mok die je afwast?’. Het ene vergt meer materiaal, het andere meer energie en afwasmiddel. Die nuances maken de keuze moeilijk. Om zulke vraagstellingen goed te kunnen beoordelen en effectieve maatregelen te kunnen nemen, klein en groot, helpt het om eenduidig te kwantificeren. Pas dan kun je goed vergelijken. In het algemeen kan ik alvast dit zeggen. Als het om materiaalgebruik gaat zijn er steeds twee belangrijke afwegingen: de beschikbaarheid van materialen op de lange termijn, en dan met name metalen, en de hoeveelheid energie die nodig is tijdens de levenscyclus van een product plus de CO₂-uitstoot daarvan.

2. Sluitende businesscase is niet heilig

Het antwoord op de vraag waarom we iets doen is heel vaak: ‘omdat er een sluitende businesscase is.’ Wij als TNO vinden het belangrijk om verder te gaan in de analyse. Neem bijvoorbeeld het hergebruiken van beton. Als een ondernemer bij het bouwen van een brug betongranulaat hergebruikt, komt hij in aanmerking voor belastingvoordeel[1]. Aangezien de ingrediënten van beton (kalk, zand en grond) niet schaars zijn, is de belangrijkste motivatie voor het kiezen van betongranulaat dan dus – naast het belastingvoordeel voor de ondernemer – het reduceren van de CO₂-uitstoot die gepaard gaat met het maken en toepassen van beton. Maar ook het vervoeren van betonpuin naar de plek van hergebruik, kost CO2. Mijn collega’s hebben uitgerekend dat het omslagpunt vanuit milieuoogpunt rond de 30 km transport ligt. Voor de bouw van bijvoorbeeld een brug is het vanwege de fiscale voordelen lucratief om betongranulaat te gebruiken, zelfs als je dat uit Duitsland haalt. Maar kijk je naar de impact op het milieu, dan zou je veel beter het grind uit dezelfde rivier kunnen gebruiken waar de brug overheen gebouwd wordt.

3. Waardebehoud

Metalen onderdelen hergebruiken doen we al sinds het begin van onze jaartelling. Maar als je metalen onderdelen van afgedankte huishoudelijke apparaten uit het afval vist en omsmelt, kun je vanwege het transport en de hoeveelheid energie die je daarvoor nodig hebt bijna net zo goed ruwe erts verwerken. Pas als je de onderdelen in beginsel vanaf de productie herbruikbaar maakt of hun levensduur verlengt, spaar je bewerkingsstappen en dus energie. Dan ga je dus ook productiekosten besparen. En natuurlijk spaar je dan het milieu.

“Pas als je de onderdelen vanaf de productie herbruikbaar maakt of hun levensduur verlengt, spaar je bewerkingsstappen en dus energie”

4. ‘Everything as a service’

Licht verkopen in plaats van lampen en wooncomfort verkopen in plaats van hr-ketels. Ook dit is een manier om slim om te gaan met grondstoffen. Het heeft pas echt impact als de dienstverlener, vroeger de producent, geprikkeld wordt om minder nieuwe apparaten te gebruiken. Dus als hij kwalitatief betere apparaten gebruikt die langer meegaan, waarvan het onderhoud goedkoper is en waarvan hij onderdelen weer opnieuw in productie kan nemen.

De circulaire economie concreet maken, levert zowel meerwaarde op voor business als voor het milieu. Worstel je er nog mee? Neem dan contact met ons op.

[1] Lijst Milieu Investeringsaftrek/Versnelde Aftrek Milieuinvesteringen, C6311

Auteur

Paul van Ruiten, directeur Milieu en Duurzaamheid bij TNO

feiten & cijfers

TNO heeft positieve impact op bedrijvigheid

14 nov '19 - 3 min
De missie van TNO is het verbinden van mensen en kennis om zo innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving duurzaam... Lees meer
dossier

3x opgelost met fotonica

18 feb '19 - 4 min
Fotonica, de technologie die zich richt op het opwekken, transporteren en detecteren van lichtgolven en lichtdeeltjes, is veelbelovend. Niet voor niets is fotonica... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights #9 - Is het tijd voor nieuwe missies?

11 feb '19 - 1 min
Het vinden van oplossingen voor complexe maatschappelijke uitdagingen, zoals vergrijzing, energietransitie, klimaatverandering en digitalisering, vraagt om een andere... Lees meer
column

Wat de Nederlandse industrie echt verder brengt? Inspirerende missies!

10 jan '19 - 3 min
Missiegedreven beleid. Dat is wat er volgens TNO nodig is om van Nederland een écht Innovatieland te maken. Tom van der Horst, Business Director Strategies for Industry... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights #6: Toekomst voor de Nederlandse maakindustrie?

17 dec '18 - 1 min
De Nederlandse maakindustrie levert zo’n 1 miljoen directe, én 1 miljoen indirecte banen op, goed voor zo’n 20% van de economie. Maar de sector wordt geconfronteerd... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.