column

Voeding, leefstijl en medicatie: op zoek naar de gezonde mix

24 november 2017 • 3 min leestijd

Gezondheid wordt vaak vanuit twee kanten benaderd: de voedingsmiddelenindustrie focust zich op preventie, terwijl de farmaceutische industrie zich richt op genezing. Beide industrietakken willen de factoren beïnvloeden die gezondheid bepalen. Maar weten we echt genoeg over die onderliggende mechanismen om te begrijpen hóe we onze gezondheid kunnen beïnvloeden? En wat voor een patiënt de juiste combinatie van voeding, leefstijl en medicatie is?

Het antwoord op bovenstaande vragen kreeg ik onlangs bij het lezen van een interview in HP/De Tijd met microbioloog Rosanne Hertzberger, Em. hoogleraar Voedingsleer prof. dr. Martijn Katan, en arts en bestsellerauteur Kris Verburgh. Zij discussieerden over gezond eten, leefstijl en gezondheid. Vanuit hun eigen expertise bespraken zij de zin en onzin van onderzoek, voeding en medicijnen, en het extrapoleren van onderzoeksdata naar de individuele mens.

Te weinig onderzoek

Het interview werd een discussie waarin het er soms pittig aan toe ging. De drie werden het niet echt eens met elkaar. Voor mij bevestigde de discussie dat we in het algemeen al veel over voeding, geneesmiddelen en gezondheid weten. Maar het maakte ook duidelijk dat we nog veel te weinig weten over de samenhang van processen die zich in mensen afspelen, hen gezond houden en in staat stellen te herstellen van ziekten. De oorzaak? Er wordt nog te weinig onderzoek gedaan waarin vanuit verschillende hoeken wordt gekeken naar hoe stoffen uit voeding en medicijnen de processen in ons lichaam kunnen beïnvloeden.

“We weten nog veel te weinig over de samenhang van processen die zich in mensen afspelen, hen gezond houden en in staat stellen te herstellen van ziekten”

Leverziekten door diabetes en obesitas

TNO doet juist wel veel onderzoek naar deze processen en de relatie tussen voeding en medicijnen. Hierbij kijken we onder andere naar hoe we meer grip kunnen krijgen op het gezond houden van mensen, het bevorderen van een gezonde leefstijl en welke interventies de gezondheid positief kunnen beïnvloeden. Daarnaast is metabole gezondheid een van de speerpunten in ons onderzoek. Onze focus ligt daarbij op diabetes en obesitas gerelateerde aandoeningen. Door het toenemend aantal diabetes- en obesitaspatiënten neemt ook het aantal patiënten toe met niet-alcoholische vervette leverziekte (NAFLD), waarbij de lever ook ontstoken kan raken (NASH). Leverziekten zoals NAFLD en NASH zijn gevolgen van diabetes en obesitas, en kunnen leiden tot een fibrotische (overmatige verbindweefseling, red.) of zelfs cirrotische lever (lever heeft zoveel littekenweefsel dat onherstelbaar beschadigd is, red.) met uiteindelijk de dood als gevolg.

Voedingsadvies op maat

Onlangs is TNO gestart met ProLiver. Een uniek, meerjarig programma waarin zowel voedingsbedrijven als farmaceuten samenwerken, met als doel een beter begrip te krijgen van de factoren die bijdragen aan het ontstaan van NAFLD en NASH en hoe deze factoren door voeding en/of medicatie beïnvloed kunnen worden. Het mooie hierbij is dat er niet alleen wordt gekeken naar processen in de lever, maar vooral ook naar de invloed van andere organen – zoals vet – op het ontstaan van deze ziekten. Ook de microbiële status – de samenstelling van de bacteriën in het lichaam – wordt in ProLiver onderzocht. Dit onderzoek zal leiden tot nieuwe, gepersonaliseerde voedingsadviezen en therapieën.

“TNO’s ProLiver, waarbij voedingsbedrijven en farmaceuten samenwerken, zal leiden tot nieuwe gepersonaliseerde voedingsadviezen en therapieën”

Kunnen we NAFLD en NASH uitbannen?

Maar vervolgens is het de vraag of dit onderzoek het ontstaan van deze ziekten een definitief halt kan toeroepen. Dat is helaas niet het geval. Er zijn nog zoveel andere aspecten die een rol spelen, zoals hormoonhuishouding. Het volgende onderzoeksproject staat dus al in de steigers: een onderzoeksprogramma waarin vooral gekeken gaat worden naar de interactie tussen de processen die zich in de hersenen afspelen, en welke signalen daarop naar de organen worden afgegeven en weer terug.

Gebruik je gezond verstand

Op termijn zullen we in staat zijn om uitspraken te doen over welke leefstijl, voeding en/of farmaceutische interventie voor een individueel persoon het beste zijn om gezond te blijven of snel te herstellen na ziekte. En wat doen we dan tot die tijd? Ons gezond verstand gebruiken door gezond en gevarieerd te eten, als het voorgeschreven wordt de geadviseerde medicijnen te nemen om verstoorde processen weer in evenwicht te brengen, en in elk geval te genieten van al het moois dat elke dag te bieden heeft.

column

Auto neemt bestuurder steeds meer taken uit handen

5 dec '18 - 4 min
De automobilist wordt in de nabije toekomst steeds minder bestuurder; systemen in de auto gaan rijtaken overnemen. De trend naar volledig automatisch rijden is onomkeerbaar.... Lees meer
column

Leefstijlgeneeskunde cruciaal voor transitie gezondheidszorg

13 nov '18 - 4 min
‘Leefstijl als medicijn’, waarbij leefstijl aanpassing als therapie wordt aangeboden in de zorg, kan veel gezondheidswinst teweegbrengen. Maar wie gaat dat betalen?... Lees meer
column

Personalised nutrition is meer dan voeding afgestemd op je genen

12 okt '18 - 3 min
Personalised nutrition was deze week meerdere keren in het nieuws. Een hoogtepunt werd gisteren bereikt tijdens het DNA-Diner, georganiseerd door Vers+. Eerder deze... Lees meer
column

5 tips voor bedrijven om innovaties samen op te pakken

9 okt '18 - 3 min
Bedrijven die voor een uitdaging staan – van verplichte energiebesparing of de overstap naar een elektrisch wagenpark tot de inzet van blockchain voor het distributieproces... Lees meer
column

Type 2 diabetes: niet 1 soort ziekte, niet 1 soort behandeling

3 okt '18 - 3 min
Artsen stellen de diagnose type 2 diabetes nu na vrij eenvoudig onderzoek. Ze bepalen een ‘nuchtere glucose’ en stellen zo vast of iemand last heeft van een verstoorde... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.