Foto: Shutterstock
dossier

Zo koel je groente met warme lucht

1 juni 2015 • 2 min leestijd

In het hete klimaat van India verliezen groenten die van het land af komen al snel hun versheid. Een goedkoop, zuinig en schoon koelsysteem dat onafhankelijk is van het stroomnetwerk moet daar verandering in brengen. TNO ontwikkelde het, maar hoe werkt dat?

Buiten de miljoenensteden in Zuid-India zoals Bangalore, Chennai en Madurai strekt zich een groot ruraal gebied uit met kleine dorpjes en kleine akkers. Maar niet minder dan 40% van de oogst verpietert voordat de producten de schappen in de stad bereiken. Dat komt onder andere doordat de tomaten, aubergines en paprika’s te lang blootstaan aan de zon.

Een off-grid koelsysteem

Een koelruimte zou een uitkomst zijn, maar airconditioners zijn te duur en hebben stroom nodig, terwijl die op veel plekken niet voorhanden is. Businessdeveloper Leon Stille kent de plaatselijke situatie goed: hij heeft tijdens zijn studie een half jaar in India gewoond, en werkt nu aan een nieuw TNO-project om een goedkoop off-grid koelsysteem te ontwikkelen.

Adiabatische koeling

De basis van het project is een simpel en effectief koelsysteem, bestaande uit een aantal eenvoudige apparaten die bovenop het dak van een koelhuisje worden geplaatst. Hier wordt warme buitenlucht via een membraan in contact gebracht met een milieuvriendelijk oplosmiddel, dat lucht en water scheidt. Eenvoudige zonnecollectoren onttrekken (desorberen) het water uit het oplosmiddel waardoor waterdamp ontstaat. De waterdamp wordt vervolgens gecondenseerd en opnieuw ingebracht in de hete, droge lucht, die in de ruimte wordt verspreid. Door de waterdamp te onttrekken aan de lucht en vervolgens weer toe te voegen, daalt de temperatuur van de lucht. Deze zogeheten adiabatische koeling is een natuurlijk proces.

Combinatie bestaande technieken

Het systeem werkt volledig autonoom: er hoeft weinig tot geen water aan toegevoegd te worden en het kleine beetje stroom dat benodigd is voor de pomp wordt geleverd door een enkele zonnecel. Stille: "Het zijn allemaal bestaande technieken, maar juist de combinatie van die technieken is uniek."

“Het zijn allemaal bestaande technieken, maar juist de combinatie is uniek”

Efficiënter desorptieproces

"In dit project komen veel kennisgebieden van TNO samen, zoals gasbehandeling, procesontwikkeling, materiaalkunde en systeemintegratie. Koolstof nanodeeltjes zijn een innovatie die wij hebben toegevoegd. Daardoor wordt het desorptieproces veel efficiënter", vertelt Stille.

Versketen supermarkten verbeteren

TNO ontwikkelt nu pilots in samenwerking met lokale en Nederlandse bedrijven. Het consortium bestaat onder andere uit Larive Consulting, zaadveredelaar Rijk Zwaan en de logistieke bedrijven Broekman en RBK. Gezamenlijk willen zij de gehele versketen voor de Indiase supermarkten verbeteren.

Kwaliteitsverlies teruggedrongen

Drie opslagruimtes en twee vrachtwagens worden uitgerust met het koelsysteem. Het kwaliteitsverlies van 40% kan hiermee worden teruggedrongen tot ongeveer 20%. TNO heeft een rol als aanjager; het doel is dat de systemen door lokale bedrijven worden gebouwd. India krijgt de primeur, maar ook in andere warme landen kan het systeem worden toegepast.

Hoogwaardiger product

"Dit project is een mooie combinatie van voordelen", aldus Stille. "Wij kunnen investeren in een nieuwe technologie en onze kennis exporteren, maar het functionele voordeel zit bij de mensen waar je het voor doet. Zij kunnen dit systeem voor relatief weinig geld aanschaffen; daardoor krijgen ze een hoogwaardiger product en dus een hogere prijs voor hun producten. Zo proberen we de welvaart een stapje hoger te brengen."

Project opslagruimtes

Het ontwikkelen en bouwen van de opslagruimtes begon eind 2015 en heeft een looptijd van vijf jaar. Stille zal dan regelmatig ter plekke zijn. "Ik word enorm gemotiveerd door de praktijk. Ik hoop dat ik over vijf jaar de units kan aanwijzen en zeggen: kijk, dit hebben wij als TNO gedaan."

innovatie

Van Frankrijk tot Californië: energieopwekkend wegdek gaat de grens over

22 sep '17 - 3 min
Een wegdek waarover je niet alleen kunt rijden, maar dat ook duurzame energie produceert. Dat is SolaRoad: een TNO-innovatie die een paar jaar geleden niet meer... Lees meer
blik op de toekomst

Over 5 jaar 250 bedrijventerreinen energieneutraal of zelfs energiepositief

5 jul '17 - 3 min
Bedrijventerreinen bieden ongekende kansen om energie te besparen. Ondernemers verzilveren die kansen echter nog onvoldoende. De stichting Bedrijventerreinen Energiepositief... Lees meer
blik op de toekomst

Innovaties drijvende kracht achter de energietransitie

19 jun '17 - 3 min
Dat het Nederlandse energiesysteem de komende decennia drastisch gaat veranderen, daar is iedereen het wel over eens. Maar hoe precies? En met welke snelheid? Dat... Lees meer
blik op de toekomst

Geo-ERA: geologisch onderzoek over landsgrenzen heen

15 feb '17 - 4 min
Geologische informatie over de ondergrond van Europa bleef tot nu toe voornamelijk hangen binnen de Geologische Diensten van de afzonderlijke Europese landen. Het... Lees meer
blik op de toekomst

De kwetsbare kant van de Caraïben

7 okt '16 - 3 min
De klimaatverandering, de stijging van de zeespiegel en menselijke ingrepen in het milieu hebben grote gevolgen voor de kustgebieden van de Caraïben. Om na te gaan... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.