Autonomous Cyber Resilience

Thema:
Cybersecurity

De digitale wereld wordt steeds complexer en gevaarlijker. Cyberaanvallen, en de digitale infrastructuren waarop ze zich richten, worden steeds geavanceerder. Aanvallers gebruiken automatisering en slimme technieken om kwetsbaarheden razendsnel uit te buiten. Verdedigen kost veel: mensen, geld en tijd. De gevolgen van een aanval zijn vaak enorm.

Ontsnap uit de “cyber ratrace”

Voor fabrikanten kan één gehackte robotarm een hele productielijn stilleggen. In vitale infrastructuren zijn de risico’s enorm: van maritieme navigatie en luchtverkeersleiding tot telecom en stroomnetten. Of jouw digitale systemen nu productie aansturen of publieke veiligheid waarborgen, de gevolgen van falen gaan verder dan geld of reputatie. Operationele continuïteit en maatschappelijke stabiliteit staan op het spel.

TNO kiest voor een fundamentele omslag. Reageren op aanvallen die al hebben plaatsgevonden is niet genoeg. De kosten van reactieve cyberbeveiliging zijn hoog, en organisaties missen vaak de middelen om effectief te verdedigen. Onze technieken voor Autonomous Cyber Resilience (ACR) zijn deels geïnspireerd op het menselijk immuunsysteem. Wij ontwikkelen systemen die zichzelf kunnen beschermen, verdedigen, herstellen en aanpassen, zodat continuïteit en duurzame weerbaarheid gewaarborgd zijn.

Wat is Autonomous Cyber Resilience?

Autonomous Cyber Resilience is geen kant-en-klare technologie. Het is een ontwerpfilosofie en ontwikkelconcept, nauw verbonden met ‘Zero Trust’ en ‘Security by Design’. De kern: digitale systemen ontwerpen en bouwen met het vermogen om zichzelf te beschermen, verdedigen, herstellen en genezen tijdens runtime. Zo blijven ze maximaal voldoen aan de operationele doelstellingen. Wij streven naar een verschuiving van achteraf aangebrachte, reactieve beveiliging naar proactieve, geïntegreerde weerbaarheid die vanaf het begin is ingebouwd.

Het menselijk immuunsysteem is een krachtig model voor cyberweerbaarheid. Het werkt autonoom, is gelaagd en leert continu. Het krijgt ondersteuning van buitenaf, zoals van artsen en medicijnen. Het reageert op twee niveaus:

  • Snel en intuïtief, door lokaal te leren en aan te passen;
  • Langzaam en analytisch, voor strategische, langdurige verdediging.

Deze proactieve, veelzijdige aanpak is het voorbeeld dat TNO digitaal toepast.

Sterke visie, praktische aanpak

Wij vertalen onze ACR-visie naar tastbare resultaten voor partners. We combineren strategisch advies, gezamenlijke ontwikkeling en innovatieve technologie om systeemcapaciteiten te bouwen. Echte weerbaarheid kun je niet achteraf toevoegen; die moet vanaf het begin worden geïntegreerd en afgestemd op de operationele prioriteiten en het risicoprofiel van het systeem. Daarom werken we samen met jouw engineers en architecten om veerkracht in te bouwen die effectief en doelgericht is.

TNO biedt de basis waarmee partners zelfstandig ACR kunnen implementeren. Denk aan praktische ontwerp- en implementatierichtlijnen: architectuurblauwdrukken, voorbeeldimplementaties en best practices voor het bouwen van intrinsiek veerkrachtige systemen. We leveren specificaties voor communicatie tussen systeemcomponenten en ontwikkelen technologieën om mogelijkheden te demonstreren en adoptie te versnellen. Zo kunnen systemen autonoom en gecoördineerd verdedigen tegen steeds slimmere aanvallen.

TNO’s open-source Self-Healing for Cyber Security (SH4CS) software stelt cloudapplicaties in staat om autonoom bedreigingen te voorspellen, weerstaan en te herstellen. SH4CS vertaalt principes uit het immuunsysteem naar code voor moderne containerplatforms zoals Kubernetes en Prometheus. Download het paper (pdf) voor meer informatie.

Leidende principes voor ACR

Autonomous Cyber Resilience vraagt om een gestructureerde en herhaalbare aanpak. TNO heeft een methodologie ontwikkeld voor het ontwerpen van ingebouwde weerbaarheid. Ons ACR-framework rust op kernprincipes voor systeemontwikkeling, van componentniveau tot complexe digitale ecosystemen. Met geautomatiseerde cyberweerbaarheidsprincipes – zoals missie- en risicobewustzijn, adaptieve functionaliteit, gelaagde verdediging en periodieke beveiliging – maken we proactieve beveiliging mogelijk. Dit helpt bij compliance met de Europese Cyber Resilience Act (CRA), de Network and Information Systems Directive (NIS2) en meer. Dankzij autonome responsprincipes, zoals proportionele reactie en ‘zo autonoom mogelijk’, ontwikkelen we verdedigingen die veilig en betrouwbaar zijn.

Onze ACR-architectuur kent twee besluitvormingsloops. De ‘snelle loop’ gebruikt decentrale, lokale zelfherstelmechanismen, vergelijkbaar met het immuunsysteem dat direct reageert op een virus. De ‘trage loop’ is centraler en voert strategische beslissingen uit, zoals een Security Operations Centre (SOC). Deze dubbele architectuur zorgt ervoor dat elke actie missiegericht, proportioneel en gelaagd is: van snelle lokale reactie tot doordachte strategische respons.

Continue zekerheid en weerbaarheidstesten

Het ultieme doel van Autonomous Cyber Resilience is om systemen zó robuust te maken dat hun weerbaarheid continu en automatisch kan worden gevalideerd. Het hoogtepunt hiervan is ‘security chaos engineering’: een live systeem continu testen op weerbaarheid door actief fouten te injecteren, aanvallen te simuleren en componenten te vernietigen.

Voor missiekritische systemen waar live testen te riskant is, bieden digitale tweelingen uitkomst. Deze nauwkeurige replica’s maken veilig testen van ACR-mechanismen mogelijk. TNO heeft veel expertise in continu testen, autonome weerbaarheid en digital twinning. We kijken ernaar uit om deze technologieën te combineren met chaos engineering in toekomstige projecten.

Worden cyberaanvallen volledig autonoom, dan biedt Autonomous Cyber Resilience effectieve tegenmaatregelen. In dit position paper introduceert TNO Athena (pdf): een uitgebreid ACR-concept dat technische, maatschappelijke, juridische en ethische aspecten van autonome beveiliging adresseert. Dit omvat machineleesbare modellen, digitale tweelingen, continue zelfevaluatie en meer.

Doe mee met de ACR-revolutie

Autonome cyberweerbaarheid is een noodzakelijke evolutie in de cybersecurity ratrace. In plaats van eindeloos verdedigen, bouwen we systemen die intrinsiek sterk en veerkrachtig zijn. Systemen die een klap kunnen opvangen en blijven functioneren, ook onder moeilijke omstandigheden. Maar dit doel bereiken vraagt om samenwerking. Of je nu werkt bij een cloud-native techbedrijf, vitale infrastructuur, hightech industrie of publieke sector: neem contact op. Samen ontwikkelen we de volgende generatie veerkrachtige systemen.

Laat je verder inspireren

32 resultaten, getoond 1 t/m 5

Cybersecure AI en opkomende technologie

Informatietype:
Artikel
TNO bouwt aan de toekomst van veilige AI – door het onderzoeken, ontwerpen en testen van geavanceerde cyberbeveiligingsoplossingen voor een nieuwe generatie producten, systemen en diensten.

Software- en systeembeveiliging

Informatietype:
Artikel

Geavanceerde detectie en dreigingsbeheer voor IT en OT

Informatietype:
Artikel

Provincie Noord-Brabant, TNO en partners slaan handen ineen voor cyberveiligheid

Informatietype:
Nieuws
10 december 2025

Cybersecurity by design: onze visie

Informatietype:
Artikel