Mobiliteit als motor voor bereikbare, leefbare en inclusieve steden
Mobiliteit is essentieel voor bereikbaarheid en economische ontwikkeling, maar legt ook een groot beslag op de schaarse ruimte. TNO ontwikkelt nieuwe generatie mobiliteitsmodellen en innovatieve beslisondersteuning waarmee overheden en bedrijven mobiliteit integraal kunnen verbinden aan leefbaarheid, ruimte, duurzaamheid en inclusie. Zo helpen we toekomstige mobiliteitssystemen ontwerpen die meerdere maatschappelijke doelen combineren.
Mobiliteitskeuzes werken door op de hele stad
Beleid rond parkeren, autoluwe gebieden, openbaar vervoer, deelmobiliteit, mobiliteitshubs en geautomatiseerd vervoer beïnvloedt niet alleen hoe mensen zich verplaatsen. Het werkt ook door op gezondheid, ruimtegebruik, leefbaarheid, economische ontwikkeling en de toegankelijkheid van werk en voorzieningen voor verschillende groepen.
De gevolgen van deze interventies zijn vooraf moeilijk te overzien. Traditionele verkeersmodellen zijn niet altijd ingericht op nieuwe mobiliteitsconcepten, lage parkeercapaciteiten en veranderingen in activiteiten- en verplaatsingsgedrag, bijvoorbeeld door thuiswerken en online winkelen. Ook maken deze modellen niet vanzelfsprekend zichtbaar hoe baten en nadelen zijn verdeeld over gebieden en bevolkingsgroepen.
Beslissers moeten daarom niet alleen afzonderlijke maatregelen kunnen doorrekenen, maar ook kunnen beoordelen hoe interventies elkaar beïnvloeden, welke groepen erop vooruit- of achteruitgaan en welke combinatie van maatregelen het beste bijdraagt aan de gewenste maatschappelijke doelen.
Van maatregelen doorrekenen naar ontwerp van betere mobiliteitssystemen
TNO wil niet alleen voorspellen wat een mobiliteitsmaatregel doet, maar ook inzichtelijk maken hoe toekomstige mobiliteitssystemen kunnen bijdragen aan sociale, economische en duurzaamheidsdoelen. Daarvoor ontwikkelen we een nieuwe generatie mobiliteitsmodellen die gedrag, activiteiten, ruimte en verschillen tussen groepen realistischer en op een hoger detailniveau meenemen.
Met activity-based modelling en verkeerssimulatie analyseren we hoe dagelijkse activiteiten, keuzes voor vervoersmiddelen en individuele verplaatsingen samen het mobiliteitssysteem vormen. Hiermee kunnen we interventies onderzoeken die met traditionele modellen lastig te beoordelen zijn, zoals lage parkeernormen, autoluwe gebieden, deelmobiliteit, mobiliteitshubs en nieuwe vormen van geautomatiseerd vervoer.
We verbinden deze modellen aan bredewelvaartsindicatoren, ruimtelijke analyses en optimalisatiemethoden. Zo wordt niet alleen duidelijk wat de effecten van een maatregel zijn, maar ook welke combinaties van interventies bijdragen aan bereikbaarheid, leefbaarheid, toegankelijkheid, duurzaamheid, veiligheid en efficiënt ruimtegebruik.
Klanten krijgen daarmee inzicht in aannames, onzekerheden, systeem- en verdelingseffecten en alternatieve oplossingsrichtingen voordat beleid, investeringen of ruimtelijke ontwerpen worden vastgelegd.
Onze oplossingen
1. Parkeren, autoluwe gebieden en openbare ruimte
Gemeenten en gebiedsontwikkelaars moeten vaak al vroeg keuzes maken over parkeercapaciteit, autotoegang en de inrichting van de openbare ruimte, terwijl de langetermijneffecten op gedrag en bereikbaarheid nog onzeker zijn. TNO vergelijkt alternatieven en maakt zichtbaar hoe de effecten verschillen tussen huishoudens, verkeersdeelnemers en gebieden. Zo kunnen mobiliteits- en ruimtelijke keuzes in samenhang worden gemaakt.
Gedetailleerde analyses brengen verschillen in autobezit en parkeerbehoefte tussen typen huishoudens en gebieden in beeld. Scenarioanalyses laten vervolgens zien hoe parkeernormen, parkeerbeleid en beperkingen van autogebruik doorwerken op mobiliteitsgedrag, bereikbaarheid en verschillende groepen. Dit ondersteunt gemeenten en ontwikkelaars bij het onderbouwen van parkeerbeleid en autoluwe gebiedsontwikkeling.
Een fijnmazig voetgangersmodel voorspelt waar en wanneer voetgangers zich in bestaande en toekomstige stedelijke ontwerpen verplaatsen. Zo worden potentiële drukte, veiligheidsrisico’s en ontbrekende infrastructuur zichtbaar.
Analyses maken inzichtelijk hoe veranderingen in parkeren, lopen, fietsen en autoverkeer het gebruik van de beschikbare ruimte beïnvloeden. Hiermee kunnen ontwerpvarianten voor autoluwe en verdichte gebieden worden vergeleken.
2. Openbaar vervoer en nieuwe mobiliteitsconcepten
Vervoersautoriteiten, overheden en mobiliteitsaanbieders investeren in openbaar vervoer, deelmobiliteit, mobiliteitshubs en geautomatiseerd vervoer. Nieuwe concepten kunnen de bereikbaarheid en duurzaamheid verbeteren, maar ook concurreren met bestaande diensten, extra ruimte vragen of voor bepaalde groepen minder toegankelijk zijn.
TNO onderzoekt welke rol een concept binnen het totale mobiliteitssysteem kan vervullen, waar het maatschappelijke waarde toevoegt en onder welke voorwaarden invoering of opschaling verantwoord is.
Met mobiliteits- en ruimtelijke modellen analyseren we hoe openbaar vervoer, gedeelde mobiliteit en hubs samenhangen met vervoersvraag en bestaande netwerken. We vergelijken netwerkontwerpen en mogelijke hublocaties op bereikbaarheid, gebruik, systeemeffecten en aansluiting op beleidsdoelen.
TNO beoordeelt hoe nieuwe mobiliteitsdiensten en geautomatiseerd vervoer keuzes tussen auto, openbaar vervoer, fietsen en lopen kunnen beïnvloeden. Een integraal beoordelingskader verbindt technische mogelijkheden aan maatschappelijke doelen en maakt mogelijke positieve en negatieve effecten vroegtijdig zichtbaar.
Samen met mobiliteitsaanbieders, softwareontwikkelaars en adviespartijen verbeteren we modellen en digitale toepassingen voor nieuwe mobiliteitsvraagstukken. TNO draagt bij met vernieuwende modelconcepten, gedrags- en systeemanalyse en onafhankelijke validatie van aannames en uitkomsten.
3. Brede welvaart en verdelingseffecten
Mobiliteitsmaatregelen kunnen gemiddeld gunstig uitpakken, terwijl specifieke bevolkingsgroepen of gebieden erop achteruitgaan. TNO maakt zichtbaar hoe maatschappelijke baten en nadelen zijn verdeeld, zodat besluitvormers verder kunnen kijken dan reistijd, verkeersvolume en gemiddelde bereikbaarheid.
We verbinden mobiliteitsscenario’s aan indicatoren voor onder meer toegankelijkheid, leefbaarheid, ruimtegebruik, duurzaamheid en sociaaleconomische effecten. Analyses laten zien hoe uitkomsten verschillen tussen bevolkingsgroepen en gebieden en waar beleid verschillen in bereikbaarheid verkleint of vergroot.
Naast directe veranderingen in mobiliteit onderzoeken we mogelijke maatschappelijke en sociaaleconomische doorwerking op langere termijn. Daarmee kunnen mobiliteitsscenario’s worden beoordeeld op effecten die buiten gebruikelijke verkeerskundige indicatoren vallen.
Ook samenwerken aan een concrete mobiliteitsopgave?
TNO ondersteunt ministeries, provincies, gemeenten, vervoerregio’s en vervoersautoriteiten bij het ontwerpen en beoordelen van mobiliteitsbeleid en toekomstige mobiliteitssystemen. We modelleren systeem- en verdelingseffecten, vergelijken alternatieve scenario’s en helpen mobiliteits- en ruimtelijke keuzes in samenhang te onderbouwen.
Met mobiliteitsaanbieders, softwareontwikkelaars en adviespartijen werken we aan het verbeteren en opschalen van producten en diensten. TNO ontwikkelt platformonafhankelijke kennis en technologie, zoals vernieuwende modelcomponenten, gedrags- en impactmodellen, verrijkte datasets, optimalisatietechnieken en onafhankelijke validatiemethoden.
Wil je weten hoe mobiliteitsmaatregelen bijdragen aan bereikbaarheid, leefbaarheid, ruimtegebruik en toegankelijkheid, of samen met TNO werken aan de volgende generatie mobiliteitsmodellen en toepassingen? Neem contact met ons op.
Neem contact met ons op
-
Marianne Aalbersberg
Functie:Business Developer Living environment, climate adaptation and spatial choicesIk ben bij TNO verantwoordelijk voor de innovatieprogramma’s voor leefbare steden en regio’s. Met focus op mobiliteit, klimaatadaptatie en ruimtelijke keuzes. Hoe leggen we de ruimtelijke puzzel goed, voor nu en voor later? We werken nauw samen met bedrijven en overheden om tot de meest impactvolle innovaties te komen.
-
Standplaats:Delft - Molengraaffsingel
-
E-mail:E-mail Marianne
-
Laat je verder inspireren
DMI-aanpak maakt complexe stedelijke ontwikkeling voor gemeentes inzichtelijk en beheersbaar
TNO helpt Metropoolregio Eindhoven bij historische schaalsprong
Mobility DesAIgn Lab bestudeert verantwoorde toepassing van AI voor het ontwerp van mobiliteitssystemen
Spring niet op elke innovatietrein: TNO's afwegingskader helpt steden bij slimmere mobiliteitskeuzes
Stedelijke ruimte
