Zo maken we infrastructuur en gebouwde omgeving weerbaar en klimaatadaptief

Thema:
Klimaatadaptieve weerbare steden

Groeiende klimaatrisico’s, verouderende infrastructuur en intensiever onderhoud vergroten de kwetsbaarheid van transportnetwerken en de gebouwde omgeving. TNO vertaalt kennis over klimaat-, asset- en systeemrisico’s naar toepasbare inzichten en besluitondersteuning. Zo helpen we organisaties om risico’s te prioriteren en gerichte keuzes te maken voor betrouwbare infrastructuur en een klimaatadaptieve leefomgeving.

Klimaatverandering in steden

Klimaatverandering vergroot de kwetsbaarheid van steden. Hitte, droogte, overstromingen en overvloedige neerslag raken gebouwen, infrastructuur, openbare ruimte en maatschappelijke functies. Tegelijkertijd moeten klimaatmaatregelen worden ingepast naast opgaven voor woningbouw, energie, mobiliteit en natuur, binnen beperkte ruimte, budgetten en uitvoeringscapaciteit. Overheden, ontwikkelaars en asseteigenaren missen vaak het integrale inzicht om risico’s en maatregelen te prioriteren.

Daarnaast staan infrastructuurnetwerken onder druk door veroudering, onderhoud, renovatie, storingen en uitval. Wegen, spoorwegen en vaarwegen zijn onderling verbonden en essentieel voor bereikbaarheid, veiligheid en economische continuïteit. Besluiten worden echter vaak per asset, netwerk of beheerder genomen, waardoor gevolgen voor het totale systeem onvoldoende zichtbaar zijn.

Dit leidt tot vertragingen, hogere kosten en bredere maatschappelijke kwetsbaarheid, mede door het tekort aan uitvoeringscapaciteit.
De centrale vraag is waar gebieden, assets en netwerken het kwetsbaarst zijn en welke maatregelen het meest bijdragen aan een klimaatadaptieve gebouwde omgeving en betrouwbare infrastructuurnetwerken.

Van risicoanalyse naar weerbaarheidsgerichte besluitvorming

TNO helpt organisaties om van inzicht in risico’s naar onderbouwde keuzes voor weerbaarheid te komen. We combineren kennis van klimaat, mobiliteit, infrastructuur, assets en de gebouwde omgeving met data, modellen en digitale technologie. Daarmee maken we zichtbaar waar kwetsbaarheden ontstaan, hoe verstoringen kunnen doorwerken in netwerken en gebieden, en welke gevolgen dit heeft voor bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en economische continuïteit.

Onze aanpak ondersteunt risicogestuurde en weerbaarheidsgerichte besluitvorming. We brengen klimaatrisico’s, systeemafhankelijkheden en mogelijke keteneffecten in beeld, met nadruk op systeemanalyse om te begrijpen hoe verstoringen doorwerken tussen assets, netwerken, gebieden en maatschappelijke functies.

Daarbij gebruiken we modellen, impactanalyses en digital twinning technologie om beleids-, beheer- en investeringskeuzes te vergelijken. Zo worden complexe data vertaald naar handelingsperspectief voor assetmanagement, klimaatadaptatie, infrastructuurplanning en ruimtelijke ontwikkeling en helpen we organisaties (klimaat)risico’s te standaardiseren en structureel in te bedden in hun beleids-, beheer- en investeringsbeslissingen.

Daarmee biedt TNO meer dan een afzonderlijke risicoanalyse. We verbinden domeinkennis, systeeminzicht, modellering en besluitondersteuning tot een aanpak waarmee publieke en private partijen maatregelen kunnen prioriteren op basis van hun bijdrage aan de weerbaarheid van het gehele systeem. Zo helpen we organisaties keuzes beter te onderbouwen voordat investeringen, onderhoudsprogramma’s of langjarige gebiedsontwikkelingen worden vastgelegd.

Onze oplossingen

1. Continuïteit van transport- en infrastructuurnetwerken

Wegen, spoorwegen, vaarwegen en andere infrastructuurnetwerken zijn sterk met elkaar verbonden. Onderhoud, renovatie, storingen of assetuitval op één locatie kunnen daardoor gevolgen hebben voor bereikbaarheid, verkeersstromen en economische activiteiten elders in het netwerk, ook over de grenzen van afzonderlijke beheerders heen.

TNO koppelt assetinformatie aan mobiliteits- en netwerkmodellen en kwantificeert de bredere effecten van werkzaamheden en uitval. Zo ondersteunen we infrastructuurbeheerders, vervoersautoriteiten en overheden bij de programmering van de instandhoudingsopgave, het vergelijken van alternatieven en het maken van risico gestuurde keuzes voor beschikbaarheid, betrouwbaarheid en herstelvermogen.

TNO verbindt kennis van de kwaliteit en betrouwbaarheid van infrastructuur en materialen met expertise in mobiliteitssystemen. Door assetinformatie te koppelen aan verkeers- en netwerkmodellen maken we zichtbaar hoe assetkwetsbaarheden doorwerken op bereikbaarheid en netwerkcontinuïteit en waar maatregelen het meest bijdragen aan robuustheid en herstel.

Optimalisatiemethoden helpen werkzaamheden te combineren en te faseren binnen beperkingen in budget, netwerk- en uitvoeringscapaciteit. Daarmee kunnen beheerders verschillende programmeringen vergelijken en onderzoeken hoe beschikbaarheid en bereikbaarheid zo goed mogelijk behouden blijven. Waar meerdere netwerken en beheerders elkaar beïnvloeden, ondersteunt TNO het verkennen van gezamenlijke programmering en de gevolgen van werkzaamheden over beheergrenzen heen.

Modellen kwantificeren hoe werkzaamheden, afsluitingen en gedeeltelijke netwerkuitval doorwerken op verkeersstromen, bereikbaarheid en andere delen van het netwerk. Hierdoor kunnen beheerders planningen, omleidingsstrategieën en alternatieve maatregelen vergelijken voordat werkzaamheden worden vastgelegd.

2. Klimaatadaptieve transportnetwerken

Stresstesten en assetanalyses laten zien waar klimaatbedreigingen kunnen optreden, maar nog onvoldoende wat deze betekenen voor netwerkprestaties, mobiliteit en bereikbaarheid. TNO verbindt klimaatinformatie en assetkwetsbaarheid met netwerk- en mobiliteitsmodellen. Zo helpen we beheerders kwetsbaarheden en adaptatiemaatregelen te prioriteren en klimaatadaptatie te integreren in beheer- en investeringsbeslissingen.

We verbinden hitte, droogte, overstromingen en overvloedige neerslag aan de kwetsbaarheid van assets en netwerken. Door deze informatie te koppelen aan mobiliteitsmodellen wordt zichtbaar waar schade, wateroverlast of uitval kan optreden en wat dit betekent voor veiligheid, bereikbaarheid en het functioneren van het bredere transportnetwerk.

TNO vergelijkt maatregelen op hun bijdrage aan risicoreductie, beschikbaarheid, herstelvermogen en uitvoerbaarheid. Zo kunnen beheerders bepalen welke maatregelen prioriteit verdienen, waar deze kunnen worden gekoppeld aan onderhoud of vervanging en waar aanvullende investeringen nodig zijn.

Klimaatinformatie en weerbaarheidsanalyses worden verbonden aan operationele en langjarige beheerbeslissingen. Zo wordt klimaatadaptatie onderdeel van bestaande assetmanagement-, onderhouds- en investeringsprocessen, in plaats van een afzonderlijke opgave.

3. Klimaatadaptieve gebouwde omgeving

Overheden, ontwikkelaars en asseteigenaren beschikken vaak over klimaatstresstesten en mogelijke maatregelen, maar missen een consistente basis om interventies te prioriteren, ruimtelijk in te passen en op te schalen. TNO ondersteunt in het standaardiseren van klimaatrisico’s in beleids- beheer- en investeringsbeslissingen door klimaatinformatie te vertalen naar uitvoerbare ruimtelijke keuzes, met specifieke aandacht voor Nature-based Solutions en de afweging van groene, grijze en hybride maatregelen.

Analyses maken zichtbaar hoe (onder andere) hitte, droogte, overstromingen en overvloedige neerslag kunnen doorwerken op gebouwen, infrastructuur, openbare ruimte en maatschappelijke functies. Daarbij brengen we afhankelijkheden tussen systemen en mogelijke keteneffecten in beeld, zodat duidelijk wordt waar risico’s elkaar kunnen versterken.

TNO koppelt klimaatrisico’s en adaptatiemaatregelen aan ruimtelijke kenmerken, functies en beleidsdoelen. Afwegingskaders maken de effectiviteit, ruimtelijke toepasbaarheid, uitvoerbaarheid en koppelkansen van maatregelen inzichtelijk. Zo kunnen overheden en ontwikkelaars locaties en ontwikkelscenario’s vergelijken, maatregelen prioriteren en klimaatadaptatie vroegtijdig verbinden aan gebiedsontwikkeling en investeringen in de openbare ruimte.

TNO onderzoekt onder welke omstandigheden Nature-based Solutions effectief, toepasbaar en schaalbaar zijn. We helpen overheden en bedrijven groene, grijze en hybride oplossingen vergelijkbaar te maken en afzonderlijke toepassingen te vertalen naar bredere strategieën voor gebieden en steden.

TNO ontwikkelt en schaalt innovaties op met markt en overheid

TNO ondersteunt infrabeheerders, vervoersautoriteiten, overheden, gebiedsontwikkelaars, asseteigenaren en ingenieurs- en bouwbedrijven bij beslissingen over netwerkbeschikbaarheid, klimaatrisico’s en adaptatiemaatregelen. Ons werk kan variëren van een risico-, impact- of robuustheidsanalyse tot de ontwikkeling van beslisondersteuning, prioritering van maatregelen, validatie van oplossingen of integratie in assetmanagement en gebiedsontwikkeling.

We werken daarbij samen met publieke en private partijen die willen bijdragen aan een weerbare leefomgeving. Zo brengen we kennis, data, praktijkervaring en innovatie bij elkaar rond concrete opgaven in netwerken, gebieden en stedelijke systemen.

Wil je weten welke verstoringen of klimaatrisico’s het functioneren van jouw netwerk, infrastructuur of gebied het sterkst beïnvloeden? Of wil je bepalen welke maatregelen prioriteit verdienen en hoe deze kunnen worden geïntegreerd in bestaande beheer-, investerings- of ontwikkelprocessen? Neem contact met ons op.

Laat je verder inspireren

28 resultaten, getoond 1 t/m 5

DMI-aanpak maakt complexe stedelijke ontwikkeling voor gemeentes inzichtelijk en beheersbaar

Informatietype:
Insight
6 november 2025
Om de impact op de leefbaarheid te beperken, werkt de gemeente binnen het Dutch Metropolitan Innovation (DMI) ecosysteem samen met Goudappel, collaborall en TNO.

TNO helpt Metropoolregio Eindhoven bij historische schaalsprong

Informatietype:
Insight
27 mei 2025

Mobility DesAIgn Lab bestudeert verantwoorde toepassing van AI voor het ontwerp van mobiliteitssystemen

Informatietype:
Nieuws
30 april 2025

Spring niet op elke innovatietrein: TNO's afwegingskader helpt steden bij slimmere mobiliteitskeuzes

Informatietype:
Insight
21 maart 2025

Stedelijke ruimte

Informatietype:
Artikel