Stalen bruggen: grip op veiligheid en levensduur van bestaande infrastructuur

Thema:
Staalstructuren

Nederland staat voor een grote vervangings- en renovatieopgave van de infrastructuur. TNO speelt een cruciale rol in het onderzoeken, innoveren en veiliger maken van stalen bruggen in Nederland.

Vermoeiing

Veel bestaande stalen bruggen naderen het einde van hun oorspronkelijke beoogde levensduur, én hebben te maken met een toenemende verkeersbelasting. Vermoeiing (metaalmoeheid) speelt voor deze bruggen een cruciale rol: scheurvorming kan zich ontwikkelen en vormt een risico voor de betrouwbaarheid van de constructie.

Tegelijkertijd is volledige vervanging vaak kostbaar en maatschappelijk ontwrichtend. Assetmanagers zoeken daarom naar manieren om de veiligheid te garanderen én de levensduur van bruggen verantwoord te verlengen.

Rond de jaren vijftig werd voor het maken van verbindingen in stalen bruggen steeds vaker gebruik gemaakt van lassen in plaats van klinknagels. Een fantastische innovatie, want lassen is veel eenvoudiger en maakt slankere ontwerpen mogelijk. Een nadeel is echter dat gelaste verbindingen gevoeliger zijn voor vermoeiing, ofwel metaalmoeheid, door herhaalde belasting, omdat de spanningsconcentraties groter zijn.

Adri Vervuurt, senior scientist Structural Safety bij TNO: “Het typische van vermoeiing is dat die zich gedurende de levensduur manifesteert in de vorm van scheuren, ruim voordat de constructie daadwerkelijk faalt. Het ‘voordeel’ is dat de effecten van vermoeiing gedurende de levensduur kunnen worden vastgesteld, onder andere door het uitvoeren van metingen. De vraag die wij voor Rijkswaterstaat beantwoorden is: hoe kunnen we een betere inschatting maken van de sterkte van constructies? Ofwel: hoe tonen we aan dat die constructies sterker zijn dan we ooit hebben gedacht?”

Wat TNO biedt

TNO helpt beheerders van infrastructuur om beter onderbouwde beslissingen te nemen over inspectie, onderhoud en levensduur. Dat doen we met een unieke combinatie van:

TNO ontwikkelt probabilistische modellen op basis van breukmechanica om scheurvorming en faalkansen in stalen constructies te voorspellen.

Door meetdata slim te analyseren ontstaat inzicht in het werkelijke gedrag van bruggen onder belasting.

Onze experts combineren kennis van constructies, materialen en gebruiksomstandigheden voor realistische en betrouwbare analyses.

Wij brengen onzekerheden expliciet in kaart, zodat beslissingen gebaseerd zijn op risico’s in plaats van aannames.

Wat levert het op?

  1. Betere veiligheidsinschatting
    Met modelgestuurde analyses krijgen assetmanagers inzicht in de werkelijke sterkte en restlevensduur van bruggen.
  2. Slimmer onderhoud en inspectie
    Door te voorspellen waar en wanneer schade ontstaat, kunnen inspecties gerichter worden gepland. Dit voorkomt onnodige kosten.
  3. Kostenbesparing
    Gerichtere inspecties en onderhoud leiden tot aanzienlijke besparingen.
  4. Minder maatschappelijke hinder
    In de praktijk kunnen bruggen langer en aangetoond veilig open blijven tot aan renovatie. Betere planningen zorgen voor minder afsluitingen en verstoringen voor weggebruikers.

“Dankzij normen en modellen is duidelijk wat we op kortere termijn moeten renoveren of vervangen en waarmee we kunnen wachten. Met die voorspelbaarheid in de vernieuwingsopgave is Rijkswaterstaat enorm geholpen, mede omdat er steeds minder menskracht is én omdat de hausse er nog aankomt.”

Dick Schaafsma

Rijkswaterstaat

Waarom TNO?

TNO werkt al decennia samen met partijen zoals Rijkswaterstaat en ProRail aan het beoordelen en beheren van bestaande infrastructuur. Zo kan Rijkswaterstaat op basis van een model inschatten na hoeveel tijd scheurvorming in een stalen brug optreedt, kan zij een grotere faalkans tot aan de volgende inspectie accepteren dan wanneer zij dat niet zou weten. Met andere woorden: dankzij het model van TNO kon Rijkswaterstaat haar werk beter plannen en bespaarde zij geld aan onnodige inspecties, zonder op veiligheid van de weggebruiker in te boeten. Beheerders zetten het model dankbaar in om de inspectietermijn te bepalen voor constructies.

Onze expertise is relevant voor:

  • Assetmanagers bij Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten
  • Ingenieurs- en adviesbureaus
  • Beheerders van bruggen en andere kunstwerken
  • Beleidsmakers rondom infrastructuur en vervanging/renovatie

Samen werken aan toekomstbestendige infrastructuur

Door slim gebruik te maken van data, modellen en expertise maakt TNO het mogelijk om bestaande stalen bruggen veilig langer te gebruiken. Zo dragen we bij aan een betaalbare, betrouwbare en duurzame infrastructuur in Nederland.

TNO ondersteunt organisaties in verschillende stappen:

  • Analyse van bestaande brugconstructies
  • Modelontwikkeling en validatie met data
  • Risico- en levensduurbepaling
  • Advies voor inspectie, onderhoud en renovatie
  • Doorvertaling naar richtlijnen en beleid

Meer weten over hoe je de levensduur van jouw bruggen kunt verlengen? Neem contact op met onze experts of ontdek onze projecten en cases.

Laat je verder inspireren

33 resultaten, getoond 1 t/m 5

Remontabele duiker: sneller bouwen, slimmer vervangen en volledig circulair

Informatietype:
Nieuws
26 maart 2026
BAM, BTE, TNO en ProRail ontwikkelden een modulair duikersysteem dat sneller te bouwen is, eenvoudiger te vervangen én volledig circulair is.

Veiliger inspecteren onder water: onderwaterdrones brengen natte kunstwerken in beeld

Informatietype:
Insight
18 maart 2026

Zo houden we de vernieuwing van onze infrastructuur beheersbaar en betaalbaar

Informatietype:
Insight
11 maart 2026

Innovatie in Infra

Informatietype:
Podcast
2 maart 2026
1 aflevering

In 5 stappen naar beheersbare vernieuwingsopgave infrastructuur

Informatietype:
Insight
27 januari 2026