Nieuwe blauwdruk helpt organisaties data betrouwbaar te delen

Een data space is een veilige, gedecentraliseerde digitale omgeving waarin organisaties data met elkaar kunnen delen op basis van gezamenlijke afspraken en standaarden, zonder de zeggenschap over hun eigen data te verliezen. Hierdoor ontstaat een betrouwbare en gecontroleerde manier van samenwerken. Dit biedt uitkomst voor bijvoorbeeld ziekenhuizen die patiëntgegevens willen delen voor onderzoek, logistieke bedrijven die leverancierketens transparanter willen maken, of overheden die datagedreven beleid ontwikkelen.

Ook in de discussie over digitale soevereiniteit spelen data spaces een rol. Ze bieden een gefedereerde aanpak waarbij data niet in één groot datapakhuis - vaak van ‘Big Tech’ - belandt, maar waarbij de betrokken organisaties zeggenschap houden over hun data.

Voorheen wisten veel partijen niet hoe ze een data space moesten opzetten, welke technische standaarden ze moesten gebruiken, hoe ze veilig data kunnen delen en daarmee waarde kunnen creëren, aan welke wetgeving ze moeten voldoen en welke contractuele afspraken er nodig zijn. De nieuwe blauwdruk doorbreekt dit en zorgt voor één gedeeld fundament en heldere richtlijnen waar alle partijen op kunnen bouwen.

Een solide fundament voor elke data space

De definitieve versie van de Europese blauwdruk voor data spaces vormt de fundering voor iedere data space, van het eerste concept tot een volledig operationele omgeving conform EU‑richtlijnen, protocollen en standaarden. De blauwdruk brengt bedrijfsmatige, organisatorische en technische bouwblokken samen, en biedt organisaties een helder kompas: zo hoort soeverein datadelen eruit te zien.

Voor organisaties betekent dit: meer houvast, een gedeelde taal en een heldere aanpak voor de ontwikkeling van data spaces. En met de blauwdruk en de toolbox is men zelfs in staat een data space op te zetten.

De Toolbox: direct toepasbare oplossingen

Naast de blauwdruk levert DSSC de vernieuwde toolbox: een overzicht van diensten en tools (zoals connectoren, templates, canvassen, etc.) uit de markt die voldoen aan de richtlijnen van de blauwdruk. Deze oplossingen zijn direct inzetbaar voor organisaties die aan de slag willen met datadelen, zonder te hoeven zoeken naar bijv. technische componenten die aansluiten op de EU‑standaarden.

Europese Data Spaces Support Centre

De ontwikkeling van de DSSC Data Spaces blueprint en de toolbox is tot stand gekomen binnen het Data Spaces Support Centre (DSSC): het Europese project dat data‑space‑initiatieven ondersteunt met een gestandaardiseerde aanpak, praktische handvatten en best practices. In dit project werkte een consortium van twaalf directe partners waaronder TNO, IDSA, BDVA, VTT, en Fraunhofer, aangevuld met een uitgebreid netwerk van Europese organisaties, waaronder het Nederlandse Centre of Excellence for Data Sharing & Cloud (CoE-DSC).

Binnen het DSSC‑project heeft TNO de ontwikkeling van de blauwdruk en toolbox geleid. CoE‑DSC is associate partner binnen het DSSC en vertegenwoordigt het Nederlandse ecosysteem voor data delen en cloud in de internationale DSSC‑ontwikkelingen. Daarnaast haalt CoE‑DSC de Europese inzichten naar Nederland en vertaalt deze waar nodig naar de lokale situatie.