Paper: ruimtelijk ontwerp voor sociale cohesie
Sociale cohesie in Nederlandse buurten staat onder druk. Waar buurten eerder plekken waren van ontmoeting en verbondenheid, zorgen verdichting, hogere bebouwing en het verdwijnen van openbare en groene ruimte voor minder spontaan contact. De buurt wordt drukker, maar het onderlinge contact vluchtiger. Dit leidt tot meer anonimiteit, gevoelens van eenzaamheid en een afname van het gemeenschapsgevoel.
Sociale cohesie onder druk
Deze ontwikkeling is zorgelijk, omdat sociale cohesie een belangrijke rol speelt in gezondheid en leefbaarheid. Bijna de helft van de Nederlandse volwassenen voelt zich eenzaam en sociale cohesie krijgt een laag rapportcijfer. Sociale relaties kunnen stress verminderen, mentale gezondheid ondersteunen en gevoelens van veiligheid vergroten. Vooral ouderen en bewoners van kwetsbare buurten zijn sterk afhankelijk van sociale cohesie in de directe leefomgeving.
De leefomgeving speelt hierin een sleutelrol. Sociale cohesie ontstaat door sociale relaties, vertrouwen en gedeelde normen, en wordt versterkt door herhaald, laagdrempelig contact in de openbare ruimte. Door rekening te houden met individuele verschillen tussen bewoners en door fysieke en sociale inrichting op elkaar af te stemmen, kan sociale cohesie worden meegenomen in ruimtelijk ontwerp en beleid. Dit vraagt om maatwerk en actieve betrokkenheid van bewoners.
Lees in dit paper meer over:
- wat sociale cohesie is en waarom deze afneemt in Nederlandse buurten;
- waarom sociale cohesie belangrijk is voor gezondheid, leefbaarheid en veiligheid;
- hoe de fysieke en sociale inrichting van de leefomgeving sociale cohesie kan beïnvloeden.
Maak kennis met de auteurs
Laat je verder inspireren
Inzicht in hoe gezond de buurt is met basisset indicatoren Gezonde Leefomgeving
TNO en RIVM ontwikkelen universele indicatorenset voor een gezonde leefomgeving
Gezonde leefomgeving
