Klimaatadaptatie in de gebouwde omgeving

Door klimaatverandering wordt onze leefomgeving steeds vaker bedreigd door weersextremen zoals hitte, droogte en overstromingen. Naast veel ongemak levert dat de samenleving ook veiligheidsrisico’s en hoge kosten op. Maar het adequaat bepalen van klimaatrisico’s en hun gevolgen en het afwegen van beschikbare maatregelenis complex.

Hoe kwetsbaar is ons wegennet? Wat zijn gevolgen van klimaatverandering op bodem- en watersystemen en wat is de impact daarvan opgebouwen en infrastructuur? Hoe kunnen we schimmel snel en goedkoop detecteren? Hoe beschermen we ons thuis en op het werk tegen het veranderend klimaat?

Onze experts helpen bedrijven en overheden inzicht te krijgen in de omvang en aard van klimaatrisico’s. We maken we kosteneffectieve afwegingen mogelijk en ontwerpen innovatieve klimaatadaptieve oplossingen.

Sparren over dit onderwerp?

Marianne Aalbersberg gaat graag met je in gesprek.

Drie onderscheidende programmalijnen

TNO geeft in de komende jaren een impuls aan innovatie voor een klimaatadaptieve gebouwde omgeving. We bouwen voort op basis van onze expertise om de urgente vraagstukken rond klimaatadaptatie aan te pakken. We kiezen voor drie onderscheidende programmalijnen:

  • klimaatadaptieve transportnetwerken
  • water, ondergrond en klimaatrobuuste gebouwde omgeving
  • klimaatadaptief binnenklimaat.

Om vandaag al klimaatadaptief te kunnen ontwerpen, ondersteunt TNO overheid en bedrijfsleven met praktische tools en modellen die een scherp beeld geven van kosten én baten van maatregelen.

Door de juiste toetsingscriteria en validatiemethodes te ontwikkelen, vergroot TNO bovendien de marktkansen van bedrijven die klimaatadaptieve innovaties ontwikkelen.

1. Transportinfrastructuur netwerken

Klimaatverandering zet transportinfrastructuren onder druk: wegen, spoor en rivieren. Om deze systemen toekomstbestendig te maken, moeten we begrijpen hoe klimaatrisico’s zoals hitte, droogte en overstromingen netwerken beïnvloeden. En hoe de interactie is tussen verschillende transport-modaliteiten. TNO onderzoekt de effectiviteit van bestaande maatregelen: zijn ze robuust genoeg voor verschillende klimaatscenario’s? Wat zijn de kosten en de baten? Op basis daarvan kunnen we innovatieve strategieën ontwerpen die zorgen voor flexibele, klimaatadaptieve infrastructuur – veerkrachtig in een onzekere toekomst.

2. Ondergrond en gebouwde omgeving

Klimaatverandering brengt nieuwe risico’s voor gebouwen en ondergrondse structuren. Om schade en verstoringen te beperken, moeten we begrijpen welke effecten klimaatverandering heeft op het gedrag van grondwater en bodem. Door modellen te ontwikkelen voor verzakkingen of andere vormen van overlast, kunnen we huidige en toekomstige risico’s voor de gebouwde omgeving voorspellen. Vervolgens onderzoeken we gericht hoe we deze risico’s kunnen monitoren – met sensoren, data-analyse of inspectietechnieken. Op basis daarvan ontwerpen we slimme oplossingen die zowel de gebouwde omgeving als de ondergrondse infrastructuur beschermen tegen de gevolgen van een veranderend klimaat.

3. Binnenklimaat

Klimaatverandering tast het binnenklimaat van woningen aan, vooral door hitte en schimmels. Omdat mensen meer dan 80% van hun tijd binnen doorbrengen, is een klimaatbestendige woon- en werkomgeving essentieel. Hitte en vocht verhogen het risico op gezondheidsklachten, lagere productiviteit en verminderde levenskwaliteit – vooral voor kwetsbare groepen. Snelle, doeltreffende maatregelen zijn nodig om onze leefomgeving klimaatadaptief te maken. Het is belangrijk om te begrijpen hoe risico’s zich ontwikkelen, hoe we ze kunnen berekenen en vaststellen, en welke normering en wetgeving eventueel nodig zijn. Dit biedt ruimte voor innovatie: kunnen we betaalbare technologie ontwikkelen die gezondheidsrisico’s in huis effectief beperkt? TNO werkt samen met partners aan een integrale aanpak voor mens en gebouw.

Waarom TNO?

Dankzij een unieke combinatie van expertises biedt TNO opdrachtgevers bij overheden en in het bedrijfsleven waardevolle inzichten en innovaties voor een klimaatadaptieve gebouwde omgeving. We combineren onze expertise in modelleren met domeinkennis over de gebouwde omgeving. We werken samen met probleemhouders om direct impact te creëren. Met onze modellen en methodes brengen we risico’s en oplossingen scherp in beeld.

Op basis van heldere inzichten maken we samen betere keuzes voor een klimaatbestendige samenleving. TNO hanteert hiervoor een effectieve, drieledige aanpak:

  • Inzicht geven in risico’s en toekomstige kosten van klimaatverandering;
  • Hulp bij het afwegen van mogelijke maatregelen door inzicht in hun effectiviteit en mogelijke bijeffecten;
  • Ontwerpen en valideren van innovaties voor een klimaatadaptieve gebouwde omgeving.

Volg de laatste ontwikkelingen

54 resultaten, getoond 1 t/m 5

Computer vision voor de gebouwde omgeving: 300 keer sneller naar betrouwbaar resultaat

Informatietype:
Insight
16 maart 2026
Nederland moet miljoenen woningen verduurzamen voor 2050. Dat lukt alleen als je per adres weet welke aanpak werkt. TNO ontwikkelde een zeer efficiënte computer vision-methode die gebouwkenmerken automatisch uit straatbeelden herkent, van dakkapellen tot schoorstenen.

Slimmere combinatie isoleren en warmtepompen versnelt verduurzaming corporatiewoningen

Informatietype:
Nieuws
4 maart 2026

TNO-onderzoek: steeds meer Nederlanders verwarmen met airco

Informatietype:
Nieuws
25 februari 2026

Warmtepomp kan gebouwde omgeving sneller verduurzamen dankzij ketensamenwerking

Informatietype:
Insight
3 februari 2026

Ondergrond

Informatietype:
Artikel