Airbus en TNO demonstreren veilige laserverbinding tussen vliegtuig en satelliet

De campagne leverde 31 succesvolle verbindingen op met closed-loop tracking, elk 6–14 minuten en goed voor uren aan telemetrie. Zeven tests verzonden data met 2,6 Gbps gedurende enkele minuten zonder bitfouten. Deze eerste publieke demonstratie markeert een belangrijke stap richting commerciële lasercommunicatie voor luchtvaart en ruimtevaart.

Waarom lasercommunicatie belangrijk is

Huidige satellietcommunicatie maakt gebruik van radiofrequentie (RF)-banden, die niet voldoen aan de bandbreedte en veiligheid die nodig zijn voor de huidige datavolumes. Laser-gebaseerde optische verbindingen kunnen terabytes in seconden overdragen in plaats van uren, en hun sterk gefocuste bundels zijn van nature moeilijker te storen of onderscheppen – een cruciaal voordeel voor militaire operaties. Met deze technologie kunnen vliegtuigen en UAV’s veilig en snel grote datasets uitwisselen via multi-orbit satellietconstellaties, wat de flexibiliteit van missies en informatiebeveiliging versterkt.

“Het realiseren van laserverbindingen tussen bewegende doelen op deze afstand is technisch zeer uitdagend. Continue bewegingen, trillingen van het platform en atmosferische verstoringen vereisen uiterste precisie”, aldus François Lombard, Hoofd Connected Intelligence bij Airbus Defence and Space. “Deze mijlpaal bouwt voort op onze lange en succesvolle geschiedenis op het gebied van lasercommunicatie; het opent de deur naar een nieuw tijdperk van lasersatellietcommunicatie waarmee we ook de komende decennia kunnen voldoen aan defensie- en commerciële behoeften.”

Europees leiderschap en volgende stappen

Deze prestatie levert duidelijk bewijs dat veilige, snelle communicatie van lucht naar ruimte vandaag haalbaar is, en versterkt de Europese en Nederlandse concurrentiepositie. Het opent de deur naar wereldwijde dataverbindingen die sneller, efficiënter en veiliger zijn, ter ondersteuning van missie-kritische militaire operaties en het mogelijk maken van snelle internetverbindingen aan boord voor passagiers.

“Deze doorbraak bewijst dat de Europese industrie technologie levert met strategische wereldwijde impact,” zegt Kees Buijsrogge, Director of Space bij TNO. “Veilige lasercommunicatie is essentieel voor zowel defensieoperaties als civiele connectiviteit. Door hierin voorop te lopen, versterken we Europa’s veiligheid en autonomie.”

Het verzenden van een laserstraal over 36.000 kilometer, door de atmosfeer en tussen twee bewegende objecten, is een enorme uitdaging. De bundel moet stabiel blijven ondanks voortdurende beweging en moet trillingen en atmosferische verstoringen compenseren. TNO ontwikkelde de optische, mechanische en besturingstechnologie die nodig is om deze precisie te bereiken en de verbinding te behouden met Airbus’ SpaceDataHighway (EDRS)-constellatie van satellieten.

UltraAir en Europese autonomie

Airbus leidt het project en integreert de terminal in het vliegtuig, terwijl TNO cruciale optische en regeltechnologie levert. Samen met andere partners werken we aan het verkleinen van de terminal voor bredere inzet. Naast verbindingen tussen vliegtuigen en satellieten kan deze technologie veilige lasercommunicatie mogelijk maken voor schepen, voertuigen en commercieel hogesnelheidsinternet vanuit de lucht.

UltraAir is een hoeksteen van ESA’s Europese initiatief om optische satellietcommunicatie te ontwikkelen, en versnelt de overgang van demonstratie naar operationeel gebruik met sterke betrokkenheid van de Nederlandse industrie.
Het project werd gefinancierd door Airbus, TNO, het Netherlands Space Office (NSO) en het Duitse centrum voor lucht- en ruimtevaart (DLR).