TNO opent loket Expertisecentrum Zwaar Werk

Thema:
Werk gezondheid
1 april 2026

Vanaf vandaag, 1 april, is het Expertisecentrum Zwaar Werk van TNO geopend. Dit betekent dat cao-partijen (werkgevers en vakbonden) hun onderbouwde afbakening van zwaar werk voor de regeling voor vervroegd uittreden (RVU) kunnen indienen. TNO toetst deze onderbouwing en geeft advies over de validiteit van de afbakening. Het doel is dat de regeling gericht wordt ingezet voor werknemers die door zwaar werk niet gezond kunnen doorwerken tot hun pensioen. Daarnaast werkt TNO aan een kennisprogramma over duurzame inzetbaarheid. Daarin wordt gevolgd hoe de regeling in de praktijk werkt en welke maatregelen werkbelasting kunnen verminderen, zodat in de toekomst meer werknemers gezond en productief kunnen blijven werken.

Niet iedereen met zwaar werk kan gezond doorwerken tot de AOW-leeftijd. Daarom kunnen werknemers en werkgevers een RVU-regeling afspreken. Met deze regeling kunnen mensen met zwaar werk tot drie jaar eerder stoppen met werken, met een uitkering van de werkgever. Om ervoor te zorgen dat deze regeling gebruikt wordt voor werknemers die het echt nodig hebben, is door werkgevers, werknemers en het kabinet afgesproken deze regeling vanaf 2026 gerichter in te zetten.

Afbakening zwaar werk

De cao-partijen bepalen zelf wie recht heeft op de regeling en onderbouwen die keuze. TNO beoordeelt of deze afbakening zorgvuldig en goed onderbouwd is en geeft een onafhankelijk advies. Cao-partijen mogen hun eigen aanpak gebruiken om zwaar werk vast te stellen. TNO biedt ook een methodiek aan om werkbelasting in kaart te brengen. Deze helpt cao-partijen bij het gesprek over zwaar werk, RVU en gezond doorwerken. Als de cao-partijen hun onderbouwde afspraken over zwaar werk bij het expertisecentrum indienen dan kijkt TNO onder andere naar:

  • de belasting van het werk, zoals werktijden, fysieke en mentale belasting en omgevingsbelasting;
  • of deze belasting leidt tot risico’s voor de gezondheid;
  • in hoeverre deze risico’s te beperken zijn met maatregelen;
  • of de juiste deskundigheid is gebruikt bij het vaststellen van risico’s.

Het advies laat zien wat goed gaat en wat beter kan. Ook biedt het aanknopingspunten om te werken aan het vergroten van duurzame inzetbaarheid. Uiterlijk in 2028 geven de cao-partijen aan wat ze met het TNO-advies hebben gedaan.

Kennisprogramma: inzichten, uitwisseling en innovaties

Tegelijkertijd bouwt TNO aan een kennisprogramma waarin het onderzoekt hoe de regeling in de praktijk werkt, wie er gebruik van maakt en welke maatregelen bedrijven en sectoren kunnen nemen om zwaar werk lichter te maken. Denk aan nieuwe technologie of slimme hulpmiddelen. Naast dat het programma zo bestaande kennis over zwaar werk verzamelt, ontwikkelt TNO ook nieuwe kennis. Bijvoorbeeld door onderzoek te doen naar de effecten van jarenlange zware werkbelasting op de gezondheid. Verder ondersteunt TNO bedrijven en sectoren met vergelijkbare zware werkbelasting om oplossingen en maatregelen met elkaar uit te wisselen en van elkaar te leren. Bovendien ontwikkelt TNO samen met partners en werkgevers nieuwe innovaties om zware werkbelasting in de toekomst te verminderen. Denk aan de inzet van AI-tools die helpen bij het nemen van complexe beslissingen om zo de mentale belasting te verminderen.

TNO en Zwaar Werk

TNO heeft meer dan 25 jaar ervaring met het onderzoeken van zwaar werk in het kader van duurzame inzetbaarheid en compensatieregelingen. Daarnaast bouwt TNO al vele jaren kennis op over werkgerelateerde risico’s en negatieve gezondheidseffecten en creëert het oplossingen voor bedrijven en organisaties, gebaseerd op proces- en technologische innovatie.

TNO werkt samen met verschillende kennis- en innovatiepartners aan innovaties die zwaar werk verlichten. Onder meer gebeurt dat via een gezamenlijk Kennis- & Innovatiecentrum FRAIM (TU Delft, Radboud Universiteit, TU Eindhoven, Universiteit Twente en fieldlab RoboHouse) – TNO, dat zich richt op de toekomst van fysiek werk. TNO is ook lid van PEROSH (Partnership for European Research in Occupational Safety and Health), een netwerk van 14 Europese onderzoeksinstituten op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk.

Door veranderingen in de aard van werk en toepassing van nieuwe technologieën signaleert TNO al langere tijd een verschuiving van fysiek zwaar werk naar mentaal zwaar belastend werk. Nieuwe manieren van werken, ondersteunende technologieën en andere innovaties kunnen de mentale belasting van functies en werk verlichten.

Laat je verder inspireren

130 resultaten, getoond 1 t/m 5

20 jaar NEA: dé meetlat voor veranderingen in werk

Informatietype:
Insight
19 maart 2026
Ter gelegenheid van het 20-jarige jubileum van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) brengen TNO en CBS een factsheet uit met een selectie van opvallende en bepalende trends uit 20 jaar NEA.

Het stille productiviteitslek: hoe het Health@Work concept inzicht biedt voor een gerichte aanpak

Informatietype:
Insight
17 maart 2026

Ruimtelijk ontwerp voor sociale cohesie

Informatietype:
Paper
9 maart 2026

Stoffen Informatie Systeem: krachtige online zoekmachine voor chemische stoffen nu verder uitgebreid

Informatietype:
Nieuws
5 maart 2026

Nieuw expertisecentrum moet bedrijven helpen veiliger en duurzamer te innoveren

Informatietype:
Nieuws
2 maart 2026