Stage | Onderzoek haptische feedback in Virtual Reality

Virtual Reality (VR) wordt tegenwoordig steeds vaker gebruikt voor een groot aantal toepassingen, zoals gaming, films of virtuele rondleidingen. Inmiddels wordt VR ook voor serieuzere doeleinden veelvuldig ingezet, zoals bij het op afstand bedienen van robots of in complexe trainingsscenario om gevaarlijk of risicovol werk te oefenen.

Ondanks dat mensen van kinds af aan gewend zijn om door middel van aanraking de wereld te ontdekken en ermee te interacteren is dit doorgaans niet mogelijk in VR. De zogenoemde haptische feedback ontbreekt. Dit zorgt ervoor dat trainingsomgevingen minder realistisch aanvoelen en dat de belangrijke aanrakingscues ontbreken. Hoewel er apparatuur bestaat om haptische feedback in VR te genereren zijn deze vaak groot en beperkt tot vibraties door trilmotoren, en worden ze in de praktijk weinig ingezet.

Een vernieuwende technologie die mogelijk breder toegepast zou kunnen worden is om haptische feedback te genereren door het rechtstreeks stimuleren van de huid door middel van lichte elektrostimulatie. Hierdoor worden de receptoren in de huid geactiveerd en krijg je de illusie dat er een aanraking plaatsvindt.

In deze stage ga je je verdiepen in deze haptische technologie en helpen bij het beter begrijpen hoe je een proefpersoon doelgericht bepaalde sensaties kunt laten voelen.

Deze positie wordt aangeboden als werkstage, maar kan in overleg ook worden vormgegeven als afstudeerstage.

Een stage of afstuderen bij TNO betekent dat je in een inspirerende omgeving kunt werken aan je eigen professionele ontwikkeling en bij kunt dragen aan het oplossen van complexe uitdagingen voor de wereld van morgen. Je komt met oplossingen voor praktische vraagstukken die je onderbouwt door middel van fundamenteel onderzoek.

De stage duurt minimaal 4 tot maximaal 6 maanden waarin je mee draait in het projectteam dat werkt aan de ontwikkeling van een electrocutane haptische interface.

Electrocutane stimulatie van de huid zorgt ervoor dat zenuwenuiteinden in je huid geactiveerd worden die normaal gesproken aanrakingen waarnemen. Het brein kan geen onderscheid maken tussen echte en gesimuleerde signalen en het voelt dus alsof je iets aanraakt. De kwaliteit van de beleving hangt in grote mate af van het soort signaal dat je naar de zenuw stuurt. Het doel van het onderzoek is om de technologie zodanig te ontwikkelen dat er een consequent gevoel kan worden gegenereerd ongeacht individuele verschillen tussen mensen en hun huidtypes. Om dat te kunnen doen is meer begrip nodig van hoe het menselijk lichaam dit soort signalen verwerkt, en hoe de elektrische variabelen daarbij interacteren. Dit is een nieuw onderzoeksgebied dat vraagt om pionieren.

Deze stage geeft je de kans om een deel van dit onderzoek uit te voeren onder begeleiding van ervaren onderzoekers uit verschillende disciplines. Binnen het project formuleer je een relevante onderzoeksvraag. Dit doe je samen met je begeleider. De eerste periode maak je daarvoor een werkplan en voer je literatuuronderzoek uit. Dit zorgt voor een goede basis om daarna te bedenken wat je verder precies wil weten. Hoe ga je dat vervolgens onderzoeken? Welke tools, technieken en methodes heb je nodig? Heb je dat op een rijtje, dan begint het praktische gedeelte van de stage. Samen met je collega’s breng je je ideeën tot leven. Tenslotte lever je een eindproduct op, dit doe je zelfstandig met hulp van je begeleiders. Dit

kan een masterthese zijn, of misschien wel een wetenschappelijk artikel of paper. Waar dan natuurlijk ook jouw naam onder staat!

Deze stage is ideaal voor studenten die zich breed willen oriënteren op het gebied van menselijke waarneming en het doen van experimenteel onderzoek. Belangrijk is dat je zowel interesse hebt in de combinatie van theoretisch onderzoek en het bedenken van een praktische oplossing voor waar je mee bezig hebt. Verder is het belangrijk dat je goed zelfstandig kunt werken en makkelijk uit jezelf in actie komt. Hierbij kun je uiteraard altijd om hulp vragen en we nodigen je ook uit om vragen te stellen, bij mensen binnen te lopen en ideeën op te werpen.

Wat je nog meer in huis hebt?

• Wo-niveau. Je bent masterstudent in applied cognitive psychology, human factors, human-computer interaction, biomedical engineering, neuroscience, computer science, of een vergelijkbare richting.
• Aantoonbare ervaring met het doen van empirisch onderzoek met proefpersonen is een pré.
• Kennis van Python is een pré.

Jij wilt een stageplek bij de voorloper van jouw carrière. Een stage geeft de mogelijkheid om een kijkje te nemen bij wellicht jouw toekomstige werkgever. TNO gaat daarin een stap verder. Je neemt niet alleen een kijkje, jij en jouw kennis zijn essentieel voor onze innovaties. We hechten daarom veel waarde aan jouw persoonlijke en professionele ontwikkeling.
Uiteraard word je goed begeleid tijdens je stage, tegelijkertijd geven we je de ruimte om jezelf te ontplooien. Verder bieden we je:

• Een professionele en innovatieve stageomgeving, binnen een team met topexperts.
• Een passende stagevergoeding (615 euro voor wo-, hbo- en mbo-studenten, bij een fulltime stage).
• Mogelijkheid tot acht uur verlof per stagemaand (bij een fulltime stage).
• Een gratis lidmaatschap van Jong TNO, waar je andere TNO'ers kunt ontmoeten en je kunt aanmelden voor verschillende activiteiten, zoals sportactiviteiten, (werkgerelateerde) cursussen en de jaarlijkse skivakantie.
• Gebruik van een laptop.
• Een tegemoetkoming in je reiskosten als je geen studentenreisproduct ontvangt.

Bij TNO innoveren we voor een gezonder, veiliger en duurzamer leven. En voor een sterke economie. Sinds 1932 ontwikkelen wij kennis en technologie voor het algemeen belang. We vinden elkaar in verwondering en vindingrijkheid, en we zijn gedreven om grenzen te verleggen. Voor jouw talent en ambitie is er alle ruimte en ondersteuning. Je werkt samen met mensen die aan je gewaagd zijn, die jou inspireren én van jou willen leren. Onze state-of-the-art-faciliteiten zijn er om jouw visie te verwezenlijken. Wat je bij TNO doet, doet ertoe: impact maakt het verschil. Want met elke innovatie draag je bij aan het leven van morgen. Lees meer over TNO als werkgever.

Bij TNO stimuleren we een inclusieve werkomgeving, waar jij jezelf kunt zijn. Wat je verhaal ook is en welke unieke eigenschappen je ook meebrengt. Juist door onze unieke krachten en perspectieven te bundelen zijn we in staat om innovaties te ontwikkelen die een wezenlijk verschil maken in de samenleving. Meer weten? Lees welke stappen wij zetten op het gebied van diversiteit, gelijkwaardigheid en inclusie.

De sollicitatieprocedure verloopt, na de eerste CV selectie, via de betreffende afdeling. TNO draagt zorg voor een passende stageovereenkomst. Mocht je vragen hebben over deze vacature, dan kan je contact opnemen met onderstaande contactpersoon.

Belangrijk om te weten voordat je solliciteert:

• Voor aanvang van de stage moet een stageovereenkomst getekend worden. Voor studenten van een hogeschool of universiteit gevestigd in Nederland, hanteert TNO het UNL-template (aangevuld met een aantal specifieke afspraken vanuit TNO). Voor studenten van buitenlandse- en MBO-instellingen, geldt de TNO stageovereenkomst. TNO tekent geen andere stageovereenkomsten.
• Voor aanvang van de stage zal de onderwijsinstelling schriftelijk moeten bevestigen dat:
  • 1) Jij ingeschreven bent bij de onderwijsinstelling gedurende de stage, en;
  • 2) De stage plaatsvindt in het kader van de opleiding.

• De bevestiging van onderwijsinstelling vindt plaats door ondertekening van het UNL-template of formulieren opgesteld door TNO.
• Stagiairs bij TNO moeten in het bezit zijn van een Nederlands woonadres bij de start van de stage. Verrichten van stage-activiteiten vanuit het buitenland is niet mogelijk.