Perceptual & Cognitive Systems

De aanschaf, het ontwerp en het ontwikkelen van betrouwbare, veilige, duurzame en gebruiksvriendelijke producten en technologie. Daarbij kunnen opdrachtgevers en partners in onder meer het defensie- en veiligheidsdomein rekenen op de expertise van de researchgroep Perceptual & Cognitive Systems (PCS). Onze missie in een notendop: kennis genereren en methodes ontwikkelen die de interactie tussen mensen en technologische systemen bevorderen.

Binnen onze afdeling bestuderen we onder meer de effecten van mens-machinesamenwerking op de prestaties, het gedrag en de motivatie van mensen. Dat doen we op verschillende onderwerpen zoals artificial intelligence, interface ontwerp en waarneming.

PCS kent vier expertisegebieden:

Human-AI-Robot-Teaming (HART)

Human-AI-Robot-Teaming (HART)

De potentie van artificial intelligence (AI) groeit. Dat zien we terug in ons dagelijks leven, waarin we steeds meer samenwerken met slimme systemen. Mensen en computers, machines, apparaten en robots kunnen elkaar versterken en van elkaar leren. Denk aan grotendeels autonome drones die precies die informatie weergeven waar de mensen op de grond belang bij hebben. Of een systeem dat zijn uitleg aanpast aan de gebruiker, zodat instructies voor iedereen begrijpelijk zijn. En wat dacht je van een robot die zorgverleners helpt om hun patiënten passende zorg te bieden, ook op afstand? De AI-specialisten van ons HART-team ontwikkelen en testen systemen om mens-machine-interactie te verbeteren en de samenwerking tussen mensen en systemen te optimaliseren.

Human Interaction Team

Hoe gaan de nieuwe informatiesystemen aan boord van de marinevloot er uitzien? Met welke datavisualisatie-interface krijgen professionals in een 112-meldkamer het beste overzicht van wat er gebeurt, zodat ze effectiever kunnen handelen? Ons Human Interaction Team doet onderzoek naar de interactie tussen mens en techniek. Deze kennis passen we toe om samen met gebruikers processen en producten te ontwerpen en te optimaliseren. Het doel: betere mens-systeeminteractie voor een effectieve beeld- en besluitvorming. De specialisten in dit team hebben voornamelijk achtergronden in interactieontwerp, industrieel ontwerp en cognitieve psychologie.

Perception and Mental State Monitoring

Perception and Mental State Monitoring

Voor innovaties in het defensie- en veiligheidsdomein, maar óók daarbuiten, is onderzoek naar waarneming – met en zonder hulpmiddelen als camera’s en nachtzichtmiddelen – essentieel. Denk aan vraagstukken op het gebied van zichtbaarheid, zoals camouflage. Hoe zorg je dat iets niet opvalt? Of andersom: hoe zorg je dat objecten wél opvallen, zoals verkeersborden waardoor het veilig blijft op de weg? Bij Perception and Mental State Monitoring geven natuurkundigen antwoord op dit soort vragen door metingen te doen op locatie en modellen te ontwikkelen die de zichtbaarheid en herkenbaarheid van objecten voorspellen. Daarnaast vind je in dit team neuropsychologen en engineers die zich richten op het monitoren van de mentale staat van mensen. Hierbij kun je denken aan hoe iemand zich voelt, maar ook of iemand afgeleid is, of juist heel geconcentreerd. Dit vragen we niet alleen, we meten ook fysiologische signalen zoals zweet, hartslag, oogbewegingen of hersensignalen. De inzichten die we hierin opdoen kunnen gebruikt worden bij het ontwerpen van interactieve systemen die mensen ondersteunen.

Human Performance in Adverse and Demanding Environments (AHEAD)

Optimaal presteren in uitdagende omstandigheden is van essentieel belang voor professionals binnen Defensie, aerospace, automotive en de maritieme sector. Daarmee helpt het team AHEAD in uiteenlopende vraagstukken. Hoe kunnen we piloten het beste voorbereiden op extreme en desoriënterende vliegbewegingen, op het verwerken van veel informatie in extreme situaties op grote hoogte met weinig zuurstof, of op het ontsnappen uit een helikopter die op de kop te water is geraakt? Maar ook: kunnen we het risico op wagenziekte in zelfrijdende voertuigen voorspellen en kunnen we toepassingen ontwikkelen om dit te voorkomen? En hoe creëren we een immersieve digitale omgeving (zoals virtual reality en augmented reality) waarin gebruikers hun taak goed kunnen uitvoeren maar geen cybersickness krijgen? Team AHEAD zet voor dit onderzoek diverse specialisten in met expertises op het gebied van onder meer bewegingswaarneming, fysiologie, lucht- en ruimtevaartechniek, simulatie, modelleren en didactiek.

Een greep uit onze projecten

  • We ontwikkelden een sociale robot die kinderen met diabetes en hun ouders ondersteunt.
  • In een Europees project ontwikkelden we nieuwe technologie die mensen en robots beter laat samenwerken bij grootschalige zoek- en reddingsacties na rampen.
  • Onze tool Crew Design helpt bij het selecteren van de juiste mix van automatisering en bemanningsleden voor marineschepen.
  • Op basis van onze kennis over de menselijke waarneming van beweging is een softwaretool ontwikkeld om desoriëntatie bij piloten te identificeren.
  • We onderzoeken hoe we met makkelijk meetbare fysiologische signalen continu kunnen monitoren waar de aandacht in een groep heen gaat en of iedereen nog bij de les is.
  • We ontwikkelden het camouflagepatroon voor de nieuwe gevechtskleding van het Nederlandse leger.
  • Onze kennis van de menselijke waarneming en cameratechnologie is samengebracht in een Europees softwaremodel om herkenning met nachtzichtmiddelen te voorspellen.

Werken bij TNO

Een van onze afdelingen versterken? Of ben je geïnteresseerd in een stage of afstudeerproject? Bekijk de actuele vacatures.

Unieke testfaciliteiten

Onze researchgroep beschikt over een state-of-the-art onderzoeksomgeving die bestaat uit een set van uiteenlopende en unieke faciliteiten. Zo vind je in Soesterberg onder andere AI-robotica-laboratoria, waarin we de optimale samenwerking tussen slimme systemen en mensen beproeven. Maar ook verschillende bewegingssimulatoren, voor onderzoek naar desoriëntatie en bewegingsziekte aan boord van vliegtuigen, schepen of zelfrijdende auto’s, waaronder de centrifugesimulator DESDEMONA.

Een aantal geavanceerde faciliteiten delen we met het Centrum voor Mens en Luchtvaart van de Koninklijke Luchtmacht binnen het AEOLUS-samenwerkingsverband. In ons Brain-Machine Lab verrichten we (neuro)fysiologische metingen van de cognitieve en emotionele staat van mensen. Ook hebben we de beschikking over een 40 meter lange (donkere) gang waarin we bijvoorbeeld visuele waarnemingsexperimenten en lichtmetingen uitvoeren en diverse commerciële en militaire sensoren testen.  

Dit is nog maar een kleine greep uit onze faciliteiten voor diverse test- en onderzoeksdoeleinden. Wil je dus een complex vraagstuk laten onderzoeken, dan ben je bij ons aan het juiste adres.

Met ons samenwerken?

Benieuwd wat PCS voor jouw organisatie kan betekenen?

Neem vrijblijvend contact met ons op

Contact opnemen
Ons werk

Desdemona: de nieuwste generatie in bewegingssimulatie

Met de oplevering van de multi-inzetbare simulator Desdemona verlegt TNO definitief de grenzen van de bewegingssimulatie. Desdemona is een bewegingssimulator, desoriëntatietrainer en geavanceerd onderzoekslab... Lees verder
Zie ook

Expertisegroepen
Contact

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.