BLOOTSTELLINGEN DIE ONZE GEZONDHEID BEÏNVLOEDEN

Onze gezondheid wordt beïnvloed door de omgeving waarin we opgroeien, wonen, werken, sporten, slapen en ontspannen. De combinatie van blootstellingen gedurende ons leven heeft een sterke invloed op de ontwikkeling van ziekten. Dit heeft geleid tot het concept "exposoom": het geheel van blootstellingen die mensen tijdens hun leven ervaren en hoe hun lichaam daarop reageert. 

TOEGEPAST EXPOSOOM PROGRAMMA

TNO werkt samen met partners aan technologie en methoden om deze blootstellingen te monitoren en te interpreteren, ze te relateren aan gezondheidseffecten en effectieve preventiemethoden te ontwikkelen.

Download de whitepaper

"Exposome: Connecting the dots for effective prevention of disease"

Download

Het veelbelovende potentieel van het exposoom

Veel gangbare aandoeningen zijn nauw verbonden met blootstellingen die variëren van leefstijlfactoren tot chemische blootstellingen, sociale interacties en stress. Gezamenlijk hebben deze blootstellingen een enorme impact op de gezondheid in de samenleving. Veel blootstellingen kunnen mogelijk worden aangepast om ziekte te voorkomen. Helaas kunnen we vaak niet verklaren waarom de ene persoon een bepaalde ziekte wel zal ontwikkelen en de andere niet, vanwege het complexe verband tussen blootstellingen en effecten. Het exposoomconcept kan helpen deze kloof in kennis te overbruggen. Dit kan belangrijke inzichten opleveren die de basis kunnen zijn voor preventie, bijvoorbeeld:

  • Waarom de ene persoon ziek wordt en de andere niet.
  • Hoe verschillende blootstellingen samen kunnen leiden tot effecten op de gezondheid.
  • Wat de eerste tekenen van de negatieve effecten van de blootstelling zijn.

Bekijk de video over het TNO Exposome programme:

Exposoom en beroepsmatige gezondheid

Beroepsmatige blootstelling is een belangrijke factor voor gezondheid. Mensen brengen er veel tijd door. Blootstelling op het werk is vaakhoger en complexer dan buiten of in de huiselijke omgeving, en werken is nauw verbonden met levensstijl en gedrag (bijv. dieet, lichaamsbeweging, roken en alcoholgebruik) en de sociaaleconomische status.

We passen het exposoomconcept toe op beroepsmatige blootstelling om empirisch onderbouwde en effectieve preventieve maatregelen te ontwikkelen die de gezondheid op de werkplek verbeteren

  • Sensoren en op sensoren gebaseerde methoden om persoonlijke blootstellingsprofielen over de hele werkdag te verkrijgen. Hierdoor krijgen we een beter inzicht in wie er wordt blootgesteld, waar iemand zich bevindt tijdens hogere blootstellingen en wat de redenen voor deze blootstelling zijn. Lees meer over de virtual occupational hygiene assistent.
  • Innovatie van andere methoden om interne of externe blootstelling te bepalen zoals point of care biomonitoring of (persoonlijke) passieve monstername methoden.
  • Combineren van data mining van bestaande toxicologische kennis met interne blootstellingen in de mens en blootstellings-response informatie met als doel het verkrijgen van betere inzichten in de mechanismen die tot ziekten leiden, in welke blootstellingen werken via vergelijkbare mechanismen, en in gevoelige groepen. Dit kan bijdragen aan efficiëntere risicobeoordeling waarbij alle bronnen van informatie beter worden meegenomen.
  • TNO coördineert het EU EPHOR project waarin een groot consortium van EU partners werkt aan de ontwikkeling en toepassing van methoden en technieken om het ‘werkende leven’ exposoom te karakteriseren en begrijpen hoe deze met gezondheid samenhangt. De ontwikkelde methoden en technieken zullen beschikbaar worden gemaakt voor wetenschappers, arbeid hygiënisten/artsen, en beleidmakers via de WeExpose toolbox.

EXPOSOOM EN STEDELIJKE GEZONDHEID

Iedereen wordt gedurende zijn of haar leven blootgesteld in de stedelijke omgeving aan bijvoorbeeld luchtverontreiniging, geluid, hitte, die mogelijk effecten op de gezondheid hebben. Daarom ontwikkelen we methoden om dergelijke stedelijke blootstellingen beter te karakteriseren op basis van de combinatie van sensormetingen en hoog resolutie (dispersie) modellen:

  • In de regio Eindhoven, karakteriseren blootstelling aan luchtverontreiniging op persoonlijk en groepsniveau met behulp van een grootschalig sensor netwerk, in samenwerking met industrie, lokale overheden, burgers en kennis instituten. Lees meer over luchtkwaliteit meten voor een gezonde omgeving
  • Binnen het Precisie geneeskunde voor meer zuurstof (P4O2) consortium, gecoördineerd door AMC, ontwikkelt TNO in samenwerking met een bedrijf dat een COPD zelfmanagement app maakt, methodologie voor het karakteriseren van het binnenklimaat bij COPD patiënten. Dit zal worden opgenomen in de zelfmanagement app met als doel om longaanvallen beter te voorkomen

Bekijk hoe de exposome sensor technology wordt ingezet in de stad Amsterdam:

HET IMMUUN EXPOSOOM

Tussen 15-20% van de westerse bevolking lijdt aan een ontstekingsziekte. Ontstekingsprocessen spelen daarnaast een belangrijke rol in tal van andere aandoeningen. Het functioneren van het immuunsysteem wordt gedreven door de inflammatoire balans. Deze balans is afhankelijk van een complex samenspel tussen intrinsieke  en extrinsieke factoren zoals chemische en microbiële blootstellingen. Binnen TNO onderzoeken we wat belangrijke extrinsieke factoren zijn en via welke mechanismen deze (gezamenlijk) het immuun systeem beïnvloeden. Dit is cruciaal voor de ontwikkeling van veilige en effectieve interventies en beheersing van allergische en ontstekingsziekten

Samenwerken

Dankzij ons multidisciplinaire karakter en onze eigen experts, variërend van sensorontwikkelaars tot blootstellingswetenschappers en van systeembiologen tot gedragswetenschappers, zijn we in staat om het exposoom te ontrafelen. Samen met partners uit de industrie en de onderzoekswereld werken we in samenwerkingsverbanden die essentieel zijn om verder te komen op dit gebied en toepassingen te ontwikkelen.

We hebben een strategisch partnerschap voor exposoomonderzoek met het NIOSH in de VS, HSE in het Verenigd Koninkrijk en de Utrechtse Exposome Hub. Als je meer wilt weten over onze exposoom-activiteiten of met ons wilt samenwerken, neem dan contact met ons op.

Publications

Meer weten?

Neem contact op met Anjoeka Pronk

Contact
Ons werk

Beroepsziekten voorkomen in de toekomst

Beroepsziekten komen nog altijd veel voor. Jaarlijks sterven in Nederland circa 4.000 (oud-) medewerkers en wordt een veelvoud ziek doordat zij in hun werkende leven zijn blootgesteld aan gevaarlijke... Lees verder
TNO Insights

Slimme sensoren voor een veilige en gezonde werkomgeving

11 januari 2021
Nog altijd hebben beroepsziekten een grote impact. Jaarlijks overlijden duizenden mensen aan de gevolgen van langdurige blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Dat moet anders. TNO ontwikkelt hiervoor een... Lees verder
Ons werk

Gezond werken met stoffen

In sommige beroepen hebben medewerkers te maken met gevaarlijke stoffen, zoals chemicaliën, asbest en lasrook. Het is aan werkgevers om voor een veilige werksituatie te zorgen, zodat medewerkers geen beroepsziekten... Lees verder
Expertise

Chemical Safety Investigations (CSI)

Hoe de gezondheid en veiligheid van werknemers te borgen? Hoe kun je gezondheidsklachten onderzoeken die gerelateerd worden aan je bedrijf? Het analyseren, monitoren en beoordelen van gezondheidseffecten... Lees verder
Nieuws

TNO partner in consortium preventie & behandeling longziekten

23 februari 2021
De kwaliteit van leven van patiënten met chronische longaandoeningen als astma, COPD en longkanker kan en moet beter. Het Nederlandse consortium “Precisie geneeskunde voor meer zuurstof (P4O2)” gaat onderzoek... Lees verder
Nieuws

Internationale samenwerking om de veiligheid en gezondheid van werknemers te verbeteren

01 mei 2020
Het Amerikaanse National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH), het Engelse Health and Safety Executive (HSE) en TNO kondigen met genoegen hun samenwerking aan op het gebied van verbetering... Lees verder
Nieuws

Ethiek en privacy bij gebruik van sensoren op de werkplek

06 maart 2020
Sensoren worden steeds meer ingezet op de werkvloer. TNO heeft na onderzoek infobladen ontwikkeld die beschrijven hoe sensoren kunnen worden gebruikt op de werkplek, waar met (chemische) stoffen wordt... Lees verder
Nieuws

Beperken van ziektelast als gevolg van beroepsmatige blootstelling: EU EPHOR

10 december 2019
In januari 2020 gaat het vijfjarige EU-gefinancierde EPHOR-project (Exposome Project for Health and Occupational Research) van start, dat wordt geleid door TNO. Hierbij leggen we de basis voor wetenschappelijk... Lees verder
Nieuws

Uniek conceptueel model beoordeelt blootstelling aan schadelijke stoffen en versnelt risicobeoordeling

22 juli 2019
In het kader van een samenwerkingsproject hebben TNO en Defensie een uniek conceptueel model ontwikkeld waarmee de mate van blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan worden voorspeld. In dit model worden... Lees verder
Work
Contact

Dr. ir. Anjoeka Pronk

Volg TNO op social media

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, de vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.