Ongerief

Wanneer dierproeven noodzakelijk zijn, streeft TNO ernaar om de dieren zo min mogelijk ongerief te laten ondervinden zonder in te leveren op de kwaliteit en de bruikbaarheid van de resultaten. Een goede proefopzet is dan ook essentieel. TNO streeft ernaar om het aantal benodigde dieren te reduceren door een optimale statistisch design te kiezen en waar mogelijk controlegroepen te combineren. Door de vele historische data kunnen we groepen optimaal inzetten met zo min mogelijk uitval en zo veel mogelijk resultaat.

In de meeste gevallen ondervinden de proefdieren licht of matig ongerief. Waar mogelijk proberen wij het ongerief te verminderen, bijvoorbeeld door te kiezen voor eerdere humane eindpunten, betere leefomstandigheden (o.a. kooiverrijking), betere testmethoden of het toepassen van pijnbestrijding.

In een beperkt aantal studies wordt het dier onder narcose gebracht ten behoeve van de proef, en is het voor het bereiken van de resultaten niet nodig de dieren te laten ontwaken. De dieren ondervinden op deze wijze zo min mogelijk ongerief. Dergelijke studies worden daarom internationaal apart geclassificeerd als ‘Terminaal’. Bij TNO betreft het ca. 1.6 % van de dierproeven. Overige dierproeven worden volgens de algemene richtlijnen hiervoor geclassificeerd als licht, matig of ernstig ongerief.

We hebben dierenwelzijn hoog in het vaandel, daarom is TNO in het bezit van een AAALAC-accreditatie voor de locatie in Leiden.

AAALAC (Association for Assessment and Accreditation of Laboratory Animal Care) is een wereldwijd geaccepteerde organisatie die middels een vrijwillige accreditatie en beoordelingsprogramma dierenwelzijn wil optimaliseren dat verder gaat dan de minimale wettelijke eisen ten aanzien van dierproeven.

LICHT ongerief (74% van de dierproeven)

Voor sommige onderzoeken is het noodzakelijk om dieren met een specifiek dieet te voeden, bijvoorbeeld een hoog of laag vet dieet. De dieren ondervinden hier geen hinder van, maar zullen bijvoorbeeld wel af en toe moeten worden gewogen. Dit type test is een voorbeeld van een behandeling die valt onder de categorie ‘licht ongerief’.

Matig ongerief (24% van de dierproeven)

Voor andere onderzoeken is het noodzakelijk om de dieren wekelijks en gedurende een langere periode met een te onderzoeken stof te injecteren, regelmatig bloedmonster af te nemen, of de dieren onder verdoving aan een lichte ingreep te onderwerpen. Indien mogelijk worden procedures gecombineerd om het aantal ingrepen per dier te verminderen. Ook wordt pijnbestrijding toegepast bij dieren die een kleine ingreep ondergaan. Dergelijke testen vallen onder de categorie ‘matig ongerief'.

Ernstig ongerief (0,3% van de dierproeven)

Het testen van de werkzaamheid van geneesmiddelen omvat het testen van nieuwe geneesmiddelen in dieren die bepaalde symptomen hebben. Het induceren van die symptomen bij een dier kan leiden tot ‘ernstig ongerief'. TNO test geneesmiddelen tegen onder meer longfibrose en ter bestrijding van de gevolgen van intoxicaties. Wij kiezen in deze studies voor het vroegst mogelijke experimentele eindpunt, zodat de proef kan worden gestopt zodra acceptabele resultaten zijn bereikt en de dieren zo kort mogelijk ongerief ondervinden.

Alle dieren worden dagelijks gecontroleerd op ongerief en er is een speciale procedure als er een dier extra aandacht nodig heeft.

Algemeen

Dierproevenbeleid van TNO

Bij ons onderzoek op het gebied van gezondheid, voeding, defensie, consumentenveiligheid, veiligheid op de werkplek en milieuvraagstukken is de inzet van dierproeven nog altijd noodzakelijk. Deels door... Lees verder
Algemeen

Feiten en Cijfers 2020

TNO hecht grote waarde aan verantwoord proefdiergebruik. De TNO Beleidsnota ‘Proefdieren en dierproeven’ is een concrete leidraad hiertoe. De uitvoering van dierproeven wordt met de grootst mogelijke zorgvuldigheid... Lees verder
Algemeen

Doelen van de dierproeven

Werkt een nieuw geneesmiddel? Hoe blijven mensen gezond? Hoe kunnen we tijdig ziektes herkennen? Verantwoord proefdiergebruik helpt ons in het vinden van antwoorden op deze gezondheidsvragen voor de mens.... Lees verder
Algemeen

Diersoorten

De diersoorten die bij TNO worden gebruikt in dierexperimenteel onderzoek zijn weergegeven in tabel 3. De keuze voor een diersoort voor toepassing in een dierproef is afhankelijk van de voorspellende... Lees verder
Feiten en Cijfers 2020
Contact

Dr. Ing. Tonny Lagerweij