Distributed Ledgers, Blockchains en Cryptocurrencies

Thema:
Data sharing

Binnen de 4e industriële revolutie is vertrouwen in de digitale ruimte minstens net zo belangrijk als in de fysieke ruimte. Nu de hype rond blockchain voorbij is kunnen we kijken waar distributed Ledgers (DLT) waarde kan toevoegen, als alternatief voor gecentraliseerd vertrouwen.

Wat is een distributed ledger?

DLT (Distributed Ledger Technology), in de volksmond ook wel blockchain genoemd, is een gedistribueerd en onveranderbaar register van digitale transacties tussen partijen die elkaar niet per se kennen of vertrouwen. Het systeem maakt transparante en fraudebestendige transacties mogelijk zonder tussenkomst van een vertrouwde derde partij. Hierdoor kun je digitale activa, zoals eigendomsbewijzen, waarde, bestanden, certificaten, metadata of eigendomsaktes, veilig uitwisselen. De transparantie, fraudebestendigheid en immutabiliteit van DLT zorgen voor:

  • hogere integriteit en beschikbaarheid van digitale informatie
  • meer robuustheid van data en systemen
  • directe en betrouwbare transparantie
  • soevereiniteit

DLT is bijzonder geschikt voor transacties tussen machines, mensen en organisaties wanneer een centrale autoriteit ongewenst of onpraktisch is. Tegelijkertijd is DLT geen wondermiddel: succesvolle toepassing vraagt om zorgvuldige afwegingen en nauwkeurige uitvoering.

Er bestaan verschillende typen blockchains. Publieke, toestemmingsvrije blockchains zoals Bitcoin, Ethereum en Monero worden veel gebruikt in de financiële sector: van tokenisatie tot het verlagen van transactiekosten. Private, besloten blockchains, zoals de European Blockchain Services Infrastructure of Hyperledger, vind je vaker in de publieke sector, bijvoorbeeld als vertrouwensanker voor diploma’s of gevoelige logistieke en medische documenten.

Tokenisatie

Tokenisatie betekent dat je een uniek digitaal asset creëert op een blockchain. Hierdoor kun je echte assets, zoals effecten, intellectueel eigendom of data, digitaal investeren, verhandelen of gebruiken. Doordat je het asset in een onveranderbaar digitaal register vastlegt en eigendom eenvoudig overdraagbaar maakt, verhoogt tokenisatie de efficiëntie, vermindert het fouten en maakt het geautomatiseerde, programmeerbare financiële processen mogelijk.

Volgens Deutsche Bank Research (2025) groeide de markt voor tokenized assets van ongeveer $4 miljard in 2019 naar ongeveer $331 miljard in 2025, grotendeels dankzij de opkomst van stablecoins.

Wat doet TNO?

DLT beïnvloedt vrijwel alle sectoren waarin data en waarde tussen ketens worden uitgewisseld. Denk aan de opkomst van decentralized finance (DeFi), smart contracts en gedecentraliseerde beurzen. TNO brengt expertise samen op het gebied van DLT én cryptocurrencies: van gezamenlijke ontwikkeling tot analyse en traceerbaarheid. Ons doel is om Nederland veilig te laten innoveren en zo de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving te versterken.

Al bijna twintig jaar onderzoeken we de technologische ontwikkelingen van specifieke cryptocurrencies en het bredere ecosysteem. Ons onderzoek is fundamenteel en beschrijvend van aard.

Op verzoek van het Openbaar Ministerie en in samenwerking met de FIOD analyseerden we in 2019 Monero en andere privacycoins vanwege hun relevantie voor cybercriminaliteit. Ook hebben we een diepgaande analyse uitgevoerd van verschillende ontwikkelingen die zich in het Bitcoin-ecosysteem hebben voorgedaan. We onderzochten onder meer:

  • gedecentraliseerde Bitcoin‑mixing
  • privacyverbeteringen in het Bitcoin‑netwerk
  • het Bitcoin Lightning Network
  • de introductie van nieuwe cryptografische toepassingen zoals Taproot

In 2022 volgde een diepgravende technische analyse van het Bitcoin Lightning Network, mede door de groeiende criminaliteit rondom dit netwerk.

Onze onderzoekers publiceren bovendien in toonaangevende wetenschappelijke tijdschriften en boeken. Zo onderzochten we onder meer prijsmanipulatie in Bitcoin, het gebruik van privacymechanismen in Litecoin, en ontwikkelingen binnen decentralized finance.

Europa werkt aan een eigen digitale valuta: de digitale euro. In 2024 vergeleken we verschillende onderliggende technologieën (pdf), waaronder DLT en zero‑knowledge proofs, om te bepalen welke bijdragen aan een betrouwbare, privacyvriendelijke en inclusieve oplossing. Een Europese digitale valuta moet immers passen bij de waarden van het continent.

Daarnaast werken we aan self‑sovereign identity, soms in combinatie met blockchain. Onze inspanningen rond digitale identiteit zijn gericht op het versterken van vertrouwen in de digitale samenleving.

TNO maakt deel uit van COW, een Europees onderzoeksproject (ISF‑2024‑TF2‑AG‑DIGITAL) dat nieuwe methoden en tools ontwikkelt om politie en digitale forensische teams te ondersteunen bij onderzoek naar misbruik van privacyvriendelijke cryptocurrencies. Binnen dit project ontwikkelen we ook gespecialiseerde training en opleidingen voor opsporings- en juridische instanties.

Binnen de Cybercrime Atlas, een initiatief van het World Economic Forum, leidt TNO een nieuwe onderzoekslijn naar de rol van cryptocurrencies in cybercriminaliteit. Hiermee onderstrepen we onze leidende positie op het gebied van cybersecurity en onze inzet om nieuwe digitale dreigingen aan te pakken.

DLT doe je nooit alleen

DLT draait om samenwerking. Ook onze aanpak is collaboratief: we brengen experts samen uit cryptografie, financiën, cybersecurity en systeemdenken. We verbinden organisaties en de samenleving, en combineren dat met onze onafhankelijke, diepgaande technische en wetenschappelijke kennis van DLT, cryptocurrencies, cybercrime en ICT. Daarmee heeft TNO een unieke positie, zowel in Nederland als in Europa. Wil je samenwerken met TNO? Neem contact met ons op.

Laat je verder inspireren

53 resultaten, getoond 1 t/m 5

Nieuwe blauwdruk helpt organisaties data betrouwbaar te delen

Informatietype:
Nieuws
10 februari 2026
TNO heeft samen met Europese partners het binnen het Data Spaces Support Centre (DSSC) een standaard aanpak ontwikkeld om data op een betrouwbare manier te delen: een nieuwe blauwdruk én een praktische toolbox.

Op weg naar betere risicovoorspelling voor hartpatiënten door veilig combineren patiëntendata

Informatietype:
Insight
22 januari 2026

Assuring Digital Identity

Informatietype:
Artikel

Gefragmenteerde inzet zorgtechnologie verhoogt werkdruk, TNO pleit voor sectorbrede afspraken

Informatietype:
Nieuws
2 september 2025

Rules as Code

Informatietype:
Artikel
20 augustus 2025